৪. চতুত্থো পৰিচ্ছেদো
পকিণ্ণকৱিভাগো
২১১. ইতো পৰং কিচ্চতো চ, দ্ৱাৰালম্বণৱত্থুতো;
ভূমিপুগ্গলতো ঠানা, জনকা চ যথাৰহং.
২১২. সঙ্গহো চ পৱত্তি চ, পটিসন্ধিপৱত্তিসু;
চিত্তুপ্পাদৱসেনেৱ, সংখিপিত্ৱান নিয্যতে.
২১৩. ৰূপাৰূপমহাপাকা, মুপেক্খাতীৰণদ্ৱযং;
চুতিসন্ধিভৱঙ্গানি, চিত্তানেকূনৱীসতি.
২১৪. আৱজ্জনং তু যুগড়ং, দস্সনং সৱনং তথা;
ঘাযনং সাযনঞ্চেৱ, ফুসনং সম্পটিচ্ছনং.
২১৫. তীণি তীৰণচিত্তানি, একং ৱোট্ঠব্বনং মতং;
পঞ্চদ্ৱাৰে মনোদ্ৱাৰে, তদাৱজ্জননামকং.
২১৬. পঞ্চপঞ্ঞাস জৱনকিচ্চানীতি ৱিনিদ্দিসে;
ক্ৰিযা চাৱজ্জনং হিত্ৱা, কুসলাকুসলপ্ফলং.
২১৭. তদালম্বণচিত্তানি, ভৱন্তেকাদসেৱ হি;
মহাৱিপাকচিত্তানি, অট্ঠ সন্তীৰণত্তযং.
২১৮. পঞ্চকিচ্চন্তি ভাসন্তি, উপেক্খাতীৰণদ্ৱযং;
চতুকিচ্চা মহাপাকা, তিককিচ্চা মহগ্গতা.
২১৯. দুকিচ্চমিতি ৱোট্ঠব্বং, সুখতীৰণমীৰিতং;
পঞ্চৱিঞ্ঞাণজৱনমনোধাতুত্তিকং পন.
২২০. এককিচ্চাতি ভাসন্তি, অট্ঠসট্ঠি ৱিভাৱিনো;
ইচ্চেৱং কিচ্চভেদেন, চিত্তুপ্পাদা ৱৱত্থিতা.
২২১. চক্খুসোতঘানজিৱ্হা-কাযধাতু যথাক্কমং;
পঞ্চদ্ৱাৰা ভৱঙ্গং তু, মনোদ্ৱাৰং পৱুচ্চতি.
২২২. ঘানাদযো তযো ৰূপে, পঞ্চ চক্খাদযো তথা;
অৰূপে নত্থুভযত্থ, তদালম্বণমানসং.
২২৩. ছ দ্ৱাৰা ৱীথিচিত্তানি, সত্ত কামীসু ৰূপিসু;
দ্ৱাৰত্তযং ছ চিত্তানি, মনোদ্ৱাৰমৰূপিসু.
২২৪. পটিসন্ধাদিভূতা হি, অৱসানে চুতিট্ঠিতা;
মজ্ঝে ভৱঙ্গং ছেত্ৱান, পচ্চেকং ৱীথি জাযতি.
২২৫. ৰূপাদাৰম্মণে চক্খু-পসাদাদিম্হি ঘট্টিতে;
আৱজ্জনাদযো হোন্তি, ভৱঙ্গদ্ৱিচলা পৰং.
২২৬. পৰিণামে ভৱঙ্গস্স, আলম্বে গহণাৰহে;
তথা ৱীথি মনোদ্ৱাৰে, যথাসম্ভৱতো ভৱে.
২২৭. আৱজ্জা পঞ্চৱিঞ্ঞাণং, সম্পটিচ্ছনতীৰণং;
ৱোট্ঠব্বকামজৱনং, তদালম্বণমানসং.
২২৮. সত্তেৱং ৱীথিচিত্তানি, চিত্তুপ্পাদা চতুদ্দস;
চতুপঞ্ঞাস ৱিত্থাৰা, পঞ্চদ্ৱাৰে যথাৰহং.
২২৯. উপ্পাদট্ঠিতিভঙ্গানং, ৱসা চিত্তক্খণং তযং;
ৰূপানং ঠিতি একূন-পঞ্ঞাসঞ্চ দুকে দুকং.
২৩০. পৰিত্তেতিপৰিত্তে চ, মহন্তেতিমহন্তকে;
ৱোট্ঠব্বমোঘজৱনং, তদালম্বন্তি তং কমা.
২৩১. আৱজ্জনঞ্চ জৱনং, মনোদ্ৱাৰে তু গোচৰে;
ৱিভূতে তু তদালম্বং, ৱিত্থাৰা সত্তসট্ঠি তে.
২৩২. কামে জৱনসত্তাল-ম্বণানং নিযমে সতি;
ৱিভূতেতিমহন্তে চ, তদালম্বণমীৰিতং.
২৩৩. পঞ্চদ্ৱাৰে মনোধাতু, পচ্চেকম্হি যথাক্কমং;
পঞ্চৱিঞ্ঞাণযুগড়ং, পচ্চেকং তু পকাসিতং.
২৩৪. মনোদ্ৱাৰে তু জৱনং, মহগ্গতমনুত্তৰং;
সুখতীৰণৱোট্ঠব্বং, পৰিত্তজৱনং ছসু.
২৩৫. মহাৱিপাকচিত্তানি, উপেক্খাতীৰণদ্ৱযং;
ছসু দ্ৱাৰেসু জাযন্তি, ৱীথিমুত্তানি চেকদা.
২৩৬. সত্ততি ৱীথিচিত্তানি, ৱিপাকা তু মহগ্গতা;
নৱ ৱীথিৱিমুত্তা চ, দুৱিধাপি দসীৰিতা.
২৩৭. ইচ্চেৱং দ্ৱাৰভেদেন, ৱিভাৱেত্ৱা ততো পৰং;
ঞেয্যা গোচৰভেদেন, চিত্তুপ্পাদা যথাৰহং.
২৩৮. ৰূপসদ্দগন্ধৰসফোট্ঠব্বা পঞ্চ গোচৰা;
সেসঞ্চ ৰূপপঞ্ঞত্তিনামঞ্চ ধম্মগোচৰং.
২৩৯. পঞ্চদ্ৱাৰে ৱত্তমানং, পঞ্চালম্বং যথাক্কমং;
ছালম্বণং মনোদ্ৱাৰে, অতীতানাগতম্পি চ.
২৪০. পঞ্ঞত্তাতীতৱত্তন্তং, ছদ্ৱাৰগ্গহিতং পন;
ছড়াৰম্মণসঙ্খাতং, যেভুয্যেন ভৱন্তৰে.
২৪১. নিমিত্তগতিকম্মানং, কম্মমেৱাথ গোচৰং;
পটিসন্ধিভৱঙ্গানং, চুতিযাৱ যথাৰহং.
২৪২. পঞ্চালম্বে মনোধাতু, পচ্চেকম্হি যথাক্কমং;
পঞ্চৱিঞ্ঞাণযুগড়ং, পচ্চেকং তু পকাসিতং.
২৪৩. কামপাকানি সেসানি, হসনঞ্চ পৰিত্তকে;
ঞাণহীনানিপুঞ্ঞানি, জৱনানি অনিম্মলে.
২৪৪. তিহেতুকামপুঞ্ঞানি, পুঞ্ঞাভিঞ্ঞা চ লোকিযা;
সব্বালম্বে পৱত্তন্তি, অগ্গমগ্গফলং ৱিনা.
২৪৫. ক্ৰিযাভিঞ্ঞা চ ৱোট্ঠব্বং, ক্ৰিযা কামে তিহেতুকা;
সব্বালম্বে পৱত্তন্তি, নিব্বানে নিম্মলা সিযুং.
২৪৬. দুতিযঞ্চ চতুত্থঞ্চ, আৰুপ্পেসু মহগ্গতে;
মহগ্গতঞ্ঞে ৱোহাৰে, অযমালম্বণে নযো.
২৪৭. চক্খুসোতঘানজিৱ্হা-কাযহদযৱত্থুনা;
কামলোকে ছৱত্থূনি, নিস্সিতা সত্ত ধাতুযো.
২৪৮. পঞ্চৱিঞ্ঞাণধাতূ চ, তাসং পুব্বাপৰত্তযং;
মনোধাতু ততো সেসা, মনোৱিঞ্ঞাণধাতু চ.
২৪৯. চতস্সো ধাতুযো ৰূপে, তীণি ৱত্থূনি নিস্সিতা;
অৰূপে তু অনিস্সায, ধাত্ৱেকাৱ পৱত্ততি.
২৫০. পঞ্চপ্পসাদে নিস্সায, পচ্চেকং তু যথাক্কমং;
পঞ্চৱিঞ্ঞাণযুগড়ং, ভৱতীতি পকাসিতং.
২৫১. কামপাকানি সেসানি, মগ্গাৱজ্জনমাদিতো;
হসনং পটিঘাৰূপা-ৱচৰং ৱত্থুনিস্সিতং.
২৫২. দ্ৱেচত্তালীস নিস্সায, অনিস্সায চ জাযৰে;
অনিস্সায ৱিপাকানি, আৰুপ্পেতি সমীৰিতং.
২৫৩. ইচ্চেৱং ৱত্থুভেদেন, চিত্তুপ্পাদা পকাসিতা;
ততো পৰং ৱিভাৱেয্য, ভূমিভেদেন পণ্ডিতো.
২৫৪. নিৰযে পেতলোকে চ, তিৰচ্ছানাসুৰে তথা;
পাপকম্মোপপজ্জন্তি, পাপপাকায সন্ধিযা.
২৫৫. ভূমিস্সিতেসু দেৱেসু, মনুস্সেসুপি হীনকা;
অহেতুকায জাযন্তি, পুঞ্ঞপাকায সন্ধিযা.
২৫৬. চাতুমহাৰাজিকা চ, তাৱতিংসা চ যামকা;
তুসিতা চেৱ নিম্মানৰতিনো ৱসৱত্তিনো.
২৫৭. ইচ্চেৱং ছসু দেৱেসু, মনুস্সেসু চ জাযৰে;
মহাৱিপাকসন্ধীহি, কামপুঞ্ঞকতা জনা.
২৫৮. ব্ৰহ্মানং পাৰিসজ্জা চ, তথা ব্ৰহ্মপুৰোহিতা;
মহাব্ৰহ্মা চ জাযন্তি, পঠমজ্ঝানসন্ধিযা.
২৫৯. পৰিত্তা অপ্পমাণাভা, জাযন্তাভস্সৰা তথা;
দুতিযজ্ঝানপাকায, ততিযায চ সন্ধিযা.
২৬০. পৰিত্তসুভপ্পমাণসুভা চ সুভকিণ্হকা;
চতুত্থায তু জাযন্তি, ততিযজ্ঝানভূমিকা.
২৬১. ৱেহপ্ফলা অসঞ্ঞী চ, সুদ্ধাৱাসাতি সত্তসু;
পঞ্চমায চ জাযন্তি, অসঞ্ঞীচিত্তৱজ্জিতা.
২৬২. অৱিহা চ অতপ্পা চ, সুদস্সা চ সুদস্সিনো;
অকনিট্ঠাতি পঞ্চেতে, সুদ্ধাৱাসা পকাসিতা.
২৬৩. আকাসানঞ্চাযতনপাকাদীহি যথাক্কমং;
আকাসানঞ্চাযতনভূমিকাদীসু জাযৰে.
২৬৪. চুতিসন্ধিভৱঙ্গানং, ৱসা পাকা মহগ্গতা;
কামে সহেতুকা পাকা, তদালম্বণতোপি চ.
২৬৫. যথাৱুত্তনিযামেন, ভূমীস্ৱেকাৱ জাযৰে;
চিত্তুপ্পাদেসু সব্বত্থ, ন ত্ৱেৱাসঞ্ঞিনো মতা.
২৬৬. ঘানজিৱ্হাকাযধাতু-নিস্সিতং মানসং তথা;
পটিঘদ্ৱযমিচ্চেৱমট্ঠ হোন্তেৱ কামিসু.
২৬৭. চক্খুসোতঞ্চ ৱিঞ্ঞাণং, মনোধাতু চ তীৰণং;
কামৰূপেসু জাযন্তি, যথাসম্ভৱতো দস.
২৬৮. ৱোট্ঠব্বকামপুঞ্ঞানি, ৱিপ্পযুত্তানি দিট্ঠিযা;
উদ্ধচ্চসহিতঞ্চেতি, সব্বত্থেতানি চুদ্দস.
২৬৯. কঙ্খিতং দিট্ঠিযুত্তানি, সুদ্ধাৱাসৱিৱজ্জিতে;
সিতঞ্চ ৰূপজৱন-মাৰুপ্পাপাযৱজ্জিতে.
২৭০. কামক্ৰিযা সহেতূ চ, উদ্ধং লোকুত্তৰত্তযং;
চতুত্থাৰুপ্পজৱনং, সব্বত্থাপাযৱজ্জিতে.
২৭১. সেসমাৰুপ্পজৱনং, হিত্ৱাপাযং যথাক্কমং;
উদ্ধমাৰুপ্পভূমিঞ্চ, জাযতীতি ৱিভাৱযে.
২৭২. সোতাপত্তিফলাদীনি, চত্তাৰানুত্তৰানি তু;
সুদ্ধাৱাসমপাযঞ্চ, হিত্ৱা সব্বত্থ জাযৰে.
২৭৩. সুদ্ধাৱাসমপাযঞ্চ, হিত্ৱাৰূপঞ্চ সব্বথা;
পঠমানুত্তৰো মগ্গো, সেসট্ঠানেসু জাযতি.
২৭৪. সত্ততিংস অপাযেসু, কামেসীতি পকাসিতা;
পঞ্চপঞ্ঞাস সুদ্ধেসু, ৰূপেস্ৱেকূনসত্ততি.
২৭৫. ছচত্তালীস আৰুপ্পে, উপ্পজ্জন্তি যথাৰহং;
ইচ্চেৱং ভূমিভেদেন, চিত্তুপ্পাদা পকাসিতা.
২৭৬. তিহেতুসত্তে সব্বানি, দ্ৱিহেতুকাহেতুকে পন;
পৰিত্তানি ৱিৱজ্জেত্ৱা, ঞাণপাকক্ৰিযাজৱে.
২৭৭. পুথুজ্জনানং সম্ভোন্তি, দিট্ঠিযুত্তঞ্চ কঙ্খিতং;
সোতাপন্নাদিতিণ্ণম্পি, ফলং হোতি যথাসকং.
২৭৮. ৱীতৰাগস্স জৱনং, ক্ৰিযা চন্তিমনুত্তৰং;
পুথুজ্জনাদিতিণ্ণম্পি, পটিঘং সমুদীৰিতং.
২৭৯. জৱা পুথুজ্জনাদীনং, চতুন্নং সেস সাসৱা;
সাসৱাৱজ্জপাকানি, পঞ্চন্নমপি দীপযে.
২৮০. পুথুজ্জনেসু তেসট্ঠি, সোতাপন্নাদিকদ্ৱযে;
একূনসট্ঠি চিত্তানি, অনাগামিকপুগ্গলে.
২৮১. সত্তপঞ্ঞাস জাযন্তি, তেপঞ্ঞাস অনাসৱে;
মগ্গট্ঠেসু সকো মগ্গো, পুগ্গলেসু অযং নযো.
২৮২. তিহেতুকামচুতিযা, সব্বাপি পটিসন্ধিযো;
দ্ৱিহেতাহেতুচুতিযা, কামাৱচৰসন্ধিযো.
২৮৩. ৰূপাৱচৰচুতিযা, সহেতুপটিসন্ধিযো;
আৰুপ্পাৰুপ্পচুতিযা, হেট্ঠিমাৰুপ্পৱজ্জিতা.
২৮৪. পটিসন্ধি তথা কামে, তিহেতুপটিসন্ধিযো;
ভৱন্তীতি চ মেধাৱী, চুতিসন্ধিনযং নযে.