২৩. তেৱীসতিমো পৰিচ্ছেদো

কিলেসপ্পহানকথা

১৩৭৫. এতেসু যেন যে ধম্মা, পহাতব্বা ভৱন্তি হি;

তেসং দানি কৰিস্সামি, পকাসনমিতো পৰং.

ইমেসু পন চতূসু মগ্গঞাণেসু যে ধম্মা যেন ঞাণেন পহাতব্বা, তেসং পহানমেৱং ৱেদিতব্বং. এতানি হি যথাযোগং সংযোজনকিলেসমিচ্ছত্তলোকধম্মমচ্ছৰিযৱিপল্লাসগন্থাগতিআসৱ- ওঘযোগনীৱৰণপৰামাসউপাদানানুসযমলঅকুসলকম্মপথ- অকুসলচিত্তুপ্পাদসঙ্খাতানং পহানকৰানি.

তত্থ সংযোজনানীতি দস সংযোজনানি. সেয্যথিদং – ৰূপৰাগাৰূপৰাগমানউদ্ধচ্চাৱিজ্জাতি ইমে পঞ্চ উদ্ধংভাগিযসংযোজনানি নাম. সক্কাযদিট্ঠি ৱিচিকিচ্ছা সীলব্বতপৰামাসো কামৰাগো পটিঘোতি ইমে পঞ্চ অধোভাগিযসংযোজনানি নাম.

কিলেসাতি দস কিলেসা. সেয্যথিদং – লোভো দোসো মোহো মানো দিট্ঠি ৱিচিকিচ্ছা থিনং উদ্ধচ্চং অহিৰিকং অনোত্তপ্পন্তি.

মিচ্ছত্তাতি দস মিচ্ছত্তা. সেয্যথিদং – মিচ্ছাদিট্ঠি মিচ্ছাসঙ্কপ্পো মিচ্ছাৱাচা মিচ্ছাকম্মন্তো মিচ্ছাআজীৱো মিচ্ছাৱাযামো মিচ্ছাসতি মিচ্ছাসমাধি মিচ্ছাঞাণং মিচ্ছাৱিমুত্তীতি.

লোকধম্মাতি অট্ঠ লোকধম্মা লাভো অলাভো যসো অযসো নিন্দা পসংসা সুখং দুক্খন্তি. ইধ পন কাৰণূপচাৰেন লাভাদিৱত্থুকস্স অনুনযস্স, অলাভাদিৱত্থুকস্স পটিঘস্স চেতং লোকধম্মগহণেন গহণং কতন্তি ৱেদিতব্বং.

মচ্ছৰিযানীতি পঞ্চ মচ্ছৰিযানি আৱাসমচ্ছৰিযং কুলমচ্ছৰিযং লাভমচ্ছৰিযং ধম্মমচ্ছৰিযং ৱণ্ণমচ্ছৰিযন্তি. ইমানি আৱাসাদীসু অঞ্ঞেসং সাধাৰণভাৱং অসহনাকাৰেন পৱত্তানি মচ্ছৰিযানি.

ৱিপল্লাসাতি অনিচ্চদুক্খঅনত্তঅসুভেসুযেৱ ৱত্থূসু ‘‘নিচ্চং সুখং অত্তা সুভ’’ন্তি এৱং পৱত্তা সঞ্ঞাৱিপল্লাসো চিত্তৱিপল্লাসো দিট্ঠিৱিপল্লাসোতি ইমে তযো ৱিপল্লাসা.

গন্থাতি চত্তাৰো গন্থা অভিজ্ঝাকাযগন্থো, ব্যাপাদো, সীলব্বতপৰামাসো, ইদংসচ্চাভিনিৱেসো কাযগন্থোতি.

অগতীতি ছন্দদোসমোহভযানি. আসৱাতি চত্তাৰো আসৱা – কামৰাগভৱৰাগমিচ্ছাদিট্ঠিঅৱিজ্জাসৱোতি. ওঘযোগানীতিপি তেসমেৱাধিৱচনং. নীৱৰণানীতি কামচ্ছন্দাদযো. পৰামাসোতি মিচ্ছাদিট্ঠিযা অধিৱচনং.

উপাদানাতি চত্তাৰি উপাদানানি কামুপাদানাদীনীতি. অনুসযাতি সত্ত অনুসযা কামৰাগানুসযো পটিঘমানদিট্ঠিৱিচিকিচ্ছাভৱৰাগাৱিজ্জানুসযোতি. মলাতি তযো মলা – লোভো দোসো মোহোতি.

অকুসলকম্মপথাতি দস অকুসলকম্মপথা. সেয্যথিদং – পাণাতিপাতো অদিন্নাদানং কামেসুমিচ্ছাচাৰো মুসাৱাদো পিসুণৱাচা ফৰুসৱাচা সম্ফপ্পলাপো অভিজ্ঝা ব্যাপাদো মিচ্ছাদিট্ঠীতি দস.

অকুসলচিত্তুপ্পাদাতি লোভমূলানি অট্ঠ, দোসমূলানি দ্ৱে, মোহমূলানি দ্ৱেতি ইমে দ্ৱাদসাতি.

এতেসং সংযোজনাদীনং এতানি যথাসম্ভৱং পহানকৰানি. কথং? সংযোজনেসু তাৱ সক্কাযদিট্ঠিৱিচিকিচ্ছাসীলব্বতপৰামাসা অপাযগমনীযা কামৰাগপটিঘাতি এতে পঠমমগ্গঞাণৱজ্ঝা, সেসা কামৰাগপটিঘা ওড়াৰিকা দুতিযমগ্গঞাণৱজ্ঝা, সুখুমা ততিযমগ্গঞাণৱজ্ঝা, ৰূপৰাগাদযো পঞ্চপি চতুত্থমগ্গঞাণৱজ্ঝা এৱ.

কিলেসেসু দিট্ঠিৱিচিকিচ্ছা পঠমমগ্গঞাণৱজ্ঝা, দোসো ততিযমগ্গঞাণৱজ্ঝো, লোভমোহমানথিনউদ্ধচ্চঅহিৰিকানোত্তপ্পানি চতুত্থমগ্গঞাণৱজ্ঝানি.

মিচ্ছত্তেসু মিচ্ছাদিট্ঠি মুসাৱাদো মিচ্ছাকম্মন্তো মিচ্ছাআজীৱোতি ইমে পঠমমগ্গঞাণৱজ্ঝা, মিচ্ছাসঙ্কপ্পো পিসুণৱাচা ফৰুসৱাচাতি ইমে ততিযমগ্গঞাণৱজ্ঝা, চেতনাযেৱ চেত্থ মিচ্ছাৱাচাতি ৱেদিতব্বা, সম্ফপ্পলাপমিচ্ছাৱাযামসতিসমাধিৱিমুত্তিঞাণানি চতুত্থমগ্গঞাণৱজ্ঝানি.

লোকধম্মেসু পটিঘো ততিযমগ্গঞাণৱজ্ঝো, অনুনযো চতুত্থমগ্গঞাণৱজ্ঝো, যসে পসংসায চ অনুনযো চতুত্থমগ্গঞাণৱজ্ঝোতি একে.

মচ্ছৰিযানি পঠমমগ্গঞাণৱজ্ঝানি এৱ.

ৱিপল্লাসেসু পন অনিচ্চে নিচ্চং, অনত্তনি অত্তাতি চ সঞ্ঞাচিত্তদিট্ঠিৱিপল্লাসা, দুক্খে সুখং, অসুভে সুভন্তি দিট্ঠিৱিপল্লাসো চাতি ইমে পঠমমগ্গঞাণৱজ্ঝা, অসুভে সুভন্তি সঞ্ঞাচিত্তৱিপল্লাসা ততিযমগ্গঞাণৱজ্ঝা, দুক্খে সুখন্তি চতুত্থমগ্গঞাণৱজ্ঝা.

গন্থেসু সীলব্বতপৰামাসইদংসচ্চাভিনিৱেসকাযগন্থা পঠমমগ্গঞাণৱজ্ঝা, ব্যাপাদকাযগন্থো ততিযমগ্গঞাণৱজ্ঝো, অভিজ্ঝাকাযগন্থো চতুত্থমগ্গঞাণৱজ্ঝোৱ.

অগতিযো পঠমমগ্গঞাণৱজ্ঝা.

আসৱেসু দিট্ঠাসৱো পঠমঞাণৱজ্ঝো, কামাসৱো ততিযঞাণৱজ্ঝো, ইতৰে দ্ৱে চতুত্থঞাণৱজ্ঝা. ওঘযোগেসুপি এসেৱ নযো.

নীৱৰণেসু ৱিচিকিচ্ছানীৱৰণং পঠমঞাণৱজ্ঝং, কামচ্ছন্দো ব্যাপাদো কুক্কুচ্চন্তি তীণি ততিযঞাণৱজ্ঝানি, থিনমিদ্ধউদ্ধচ্চানি চতুত্থঞাণৱজ্ঝানি.

পৰামাসো পঠমঞাণৱজ্ঝো.

উপাদানেসু সব্বেসম্পি লোকিযধম্মানং ৱত্থুকামৱসেন ‘‘কামা’’তি আগতত্তা ৰূপাৰূপেসু ৰাগোপি কামুপাদানে পততি, তস্মা তঞ্চ কামুপাদানং চতুত্থঞাণৱজ্ঝং, সেসানি পঠমঞাণৱজ্ঝানি.

অনুসযেসু দিট্ঠিৱিচিকিচ্ছানুসযা পঠমঞাণৱজ্ঝা, কামৰাগপটিঘানুসযা ততিযঞাণৱজ্ঝা, মানভৱৰাগাৱিজ্জানুসযা চতুত্থঞাণৱজ্ঝা.

মলেসু দোসমলং ততিযঞাণৱজ্ঝং, ইতৰানি চতুত্থঞাণৱজ্ঝানেৱ.

অকুসলকম্মপথেসু পাণাতিপাতো অদিন্নাদানং মিচ্ছাচাৰো মুসাৱাদো মিচ্ছাদিট্ঠীতি ইমে পঠমঞাণৱজ্ঝা, পিসুণৱাচা ফৰুসৱাচা ব্যাপাদোতি ততিযঞাণৱজ্ঝা, সম্ফপ্পলাপো অভিজ্ঝা চতুত্থঞাণৱজ্ঝাৱ.

অকুসলচিত্তুপ্পাদেসু চত্তাৰো দিট্ঠিগতচিত্তুপ্পাদা, ৱিচিকিচ্ছাসম্পযুত্তো চাতি পঞ্চ পঠমঞাণৱজ্ঝা, দ্ৱে পটিঘসম্পযুত্তা ততিযঞাণৱজ্ঝা, সেসা চতুত্থঞাণৱজ্ঝাতি.

যঞ্চ যেন ৱজ্ঝং, তং তেন পহাতব্বং নাম. তেন ৱুত্তং ‘‘এতেসং সংযোজনাদীনং ধম্মানং এতানি যথাযোগং পহানকৰানী’’তি.

১৩৭৬. এতেসু ঞাণেসু চ যেন যেন,

যো যো হি ধম্মো সমুপেতি ঘাতং;

সো সো অসেসেন চ তেন তেন,

সন্দস্সিতো সাধু মযা পনেৱং.

কিলেসপহানক্কমকথাযং.

১৩৭৭. পৰিঞ্ঞাদীনি কিচ্চানি, যানি ৱুত্তানি সত্থুনা;

সচ্চাভিসমযে তানি, পৱক্খামি ইতো পৰং.

১৩৭৮. একেকস্স পনেতেসু,

ঞাণস্সেকক্খণে সিযা;

পৰিঞ্ঞা চ পহানঞ্চ,

সচ্ছিকিৰিযা চ ভাৱনা.

১৩৭৯. পৰিঞ্ঞাদীনি এতানি, কিচ্চানেকক্খণে পন;

যথাসভাৱতো তানি, জানিতব্বানি ৱিঞ্ঞুনা.

১৩৮০. পদীপো হি যথা লোকে, অপুব্বাচৰিমং ইধ;

চত্তাৰি পন কিচ্চানি, কৰোতেকক্খণে পন.

১৩৮১. আলোকঞ্চ ৱিদংসেতি, নাসেতি তিমিৰম্পি চ;

পৰিযাদিযতি তেলঞ্চ, ৱট্টিং ঝাপেতি একতো.

১৩৮২. এৱং তং মগ্গঞাণম্পি, অপুব্বাচৰিমং পন;

চত্তাৰিপি চ কিচ্চানি, কৰোতেকক্খণে পন.

১৩৮৩. পৰিঞ্ঞাভিসমযেনেৱ, দুক্খং অভিসমেতি সো;

পহানাভিসমযেনেৱ, তথা সমুদযম্পি চ.

১৩৮৪. ভাৱনাৱিধিনাযেৱ, মগ্গং অভিসমেতি তং;

আৰম্মণক্ৰিযাযেৱ, নিৰোধং সচ্ছিকৰোতি সো.

ৱুত্তম্পি চেতং ‘‘মগ্গসমঙ্গিস্স ঞাণং দুক্খেপেতং ঞাণং, দুক্খসমুদযেপেতং ঞাণং, দুক্খনিৰোধেপেতং ঞাণং, দুক্খনিৰোধগামিনিযা পটিপদাযপেতং ঞাণ’’ন্তি. তত্থ যথা পদীপো ৱট্টিং ঝাপেতি, এৱং মগ্গঞাণং দুক্খং পৰিজানাতি. যথা অন্ধকাৰং নাসেতি, এৱং সমুদযং পজহতি. যথা আলোকং ৱিদংসেতি, এৱং সহজাতাদিপচ্চযতায সম্মাসঙ্কপ্পাদিমগ্গং ভাৱেতি. যথা তেলং পৰিযাদিযতি, এৱং কিলেসপৰিযাদানেন নিৰোধং সচ্ছিকৰোতীতি ৱেদিতব্বং.

১৩৮৫. উগ্গচ্ছন্তো যথাদিচ্চো, অপুব্বাচৰিমং পন;

চত্তাৰি পন কিচ্চানি, কৰোতেকক্খণে ইধ.

১৩৮৬. ওভাসেতি চ ৰূপানি, নাসেতি তিমিৰম্পি চ;

আলোকঞ্চ ৱিদংসেতি, সীতঞ্চ পটিহঞ্ঞতি.

১৩৮৭. যথা চ মহতী নাৱা, অপুব্বাচৰিমং পন;

চত্তাৰি পন কিচ্চানি, কৰোতেকক্খণে পন.

১৩৮৮. জহতী ওৰিমং তীৰং, সোতং ছিন্দতি সা পন;

তথা ৱহতি ভণ্ডঞ্চ, তীৰমপ্পেতি পাৰিমং.

১৩৮৯. নাৱাযোৰিমতীৰস্স, যথা পজহনং পন;

তথেৱ মগ্গঞাণস্স, দুক্খস্স পৰিজাননং.

১৩৯০. যথা ছিন্দতি তং সোতং, তণ্হং জহতি তং তথা;

যথা ৱহতি তং ভণ্ডং, সহজাতাদিনা পন.

১৩৯১. তথেৱ পচ্চযত্তেন, মগ্গং ভাৱেতি নাম সো;

যথা পাৰং পন এৱং, নিৰোধাৰম্মণং ভৱে.

১৩৯২. লোকুত্তৰেন নিদ্দিট্ঠা, যা লোকুত্তৰভাৱনা;

সা সঙ্খেপনযেনেৱং, মযা সাধু পকাসিতা.

১৩৯৩. কো হি নাম নৰো লোকে,

লোকুত্তৰসুখাৱহং;

ভাৱনং পন পঞ্ঞায,

ন চ ভাৱেয্য পণ্ডিতো.

১৩৯৪. ইমং ৱিদিত্ৱা হিতভাৱনং ৱনং,

উপেতি যো ৱে সুখসংহিতং হিতং;

ৱিধূয চিত্তস্স অনুত্তমং তমং,

উপেতি চাৱিগ্গহকম্পদং পদং.

ইতি অভিধম্মাৱতাৰে ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিনিদ্দেসো নাম

তেৱীসতিমো পৰিচ্ছেদো.