১৮. অট্ঠাৰসমো পৰিচ্ছেদো

দিট্ঠিৱিসুদ্ধিনিদ্দেসো

১১৭০. সমাধিং পন সাভিঞ্ঞং, ভাৱেত্ৱা তদনন্তৰং;

ভাৱেতব্বা যতো পঞ্ঞা, ভিক্খুনা তেন ধীমতা.

১১৭১. ততোহং দানি ৱক্খামি, পঞ্ঞাভাৱনমুত্তমং;

সমাসেনেৱ ভিক্খূনং, পৰং পীতিসুখাৱহং.

১১৭২. কা পঞ্ঞা পন কো চত্থো,

কিমস্সা লক্খণাদিকং;

কতিধা সা কথং তেন,

ভাৱেতব্বাতি ৱুচ্চতে. –

১১৭৩. পঞ্ঞা ৱিপস্সনাপঞ্ঞা, পুঞ্ঞচিত্তসমাযুতা;

পজানাতীতি পঞ্ঞা সা, জাননা ৱা পকাৰতো.

১১৭৪. সঞ্ঞাৱিঞ্ঞাণপঞ্ঞানং, কো ৱিসেসো কিমন্তৰং;

সঞ্ঞাৱিঞ্ঞাণপঞ্ঞানং, জাননত্তে সমেপি চ.

১১৭৫. যা সঞ্জাননমত্তংৱ, সঞ্ঞা নীলাদিতো পন;

লক্খণপ্পটিৱেধং তু, কাতুং সক্কোতি নেৱ সা.

১১৭৬. ৱিঞ্ঞাণং পন জানাতি, নীলপীতাদিগোচৰং;

সক্কোতিপি অনিচ্চাদিলক্খণং পটিৱিজ্ঝিতুং.

১১৭৭. উস্সক্কিত্ৱা ন সক্কোতি, মগ্গং পাপেতুমেৱ তং;

পঞ্ঞা ৱুত্তনযং কাতুং, সক্কোতি তিৱিধম্পি তং.

১১৭৮. ইমেসং পন তিণ্ণম্পি, ৱিসেসো সমুদীৰিতো;

সব্বেসং পন ধম্মানং, সভাৱপটিৱেধনং.

১১৭৯. লক্খণং পন পঞ্ঞায, লক্খণঞ্ঞূহি দীপিতং;

সম্মোহনন্ধকাৰস্স, ৱিদ্ধংসনৰসা মতা.

১১৮০. অসম্মোহপচ্চুপট্ঠানা, সমাধাসন্নকাৰণা;

এৱমেত্থ চ ৱিঞ্ঞেয্যা, পঞ্ঞায লক্খণাদিকা.

কতিধাতি এত্থ –

১১৮১. লক্খণেনেকধা ৱুত্তা,

লোকিকালোকিকা দ্ৱিধা;

লোকিযেনেত্থ মগ্গেন,

যুত্তা সা লোকিকা সিযা.

১১৮২. লোকুত্তৰেন মগ্গেন, যুত্তা লোকুত্তৰা মতা;

তিৱিধাপি সিযা পঞ্ঞা, চিন্তাসুতমযাদিতো.

১১৮৩. তত্থত্তনোৱ চিন্তায, নিপ্ফন্নত্তাতি তস্স সা;

হোতি চিন্তামযা পঞ্ঞা, ভূৰিপঞ্ঞেন দেসিতা.

১১৮৪. পৰতো পন সুত্ৱান, লদ্ধা পঞ্ঞা অযং ইধ;

সুতেনেৱ চ নিপ্ফন্না, পঞ্ঞা সুতমযা মতা.

১১৮৫. যথা ৱাপি তথা চেত্থ, ভাৱনায ৱসেন তু;

নিপ্ফন্না অপ্পনাপত্তা, পঞ্ঞা সা ভাৱনামযা.

১১৮৬. পটিসম্ভিদাচতুক্কস্স, ৱসেন চতুধা সিযা;

অত্থধম্মনিৰুত্তীসু, ঞাণং ঞাণেসু তীসুপি.

১১৮৭. যং কিঞ্চি পচ্চযুপ্পন্নং, ৱিপাকা চ ক্ৰিযা তথা;

নিব্বানং ভাসিতত্থো চ, পঞ্চেতে অত্থসঞ্ঞিতা.

১১৮৮. ফলনিব্বত্তকো হেতু, অৰিযমগ্গো চ ভাসিতং;

কুসলাকুসলঞ্চেতি, পঞ্চেতে ধম্মসঞ্ঞিতা.

১১৮৯. তস্মিং অত্থে চ ধম্মে চ, যা সভাৱনিৰুত্তি তু;

নিৰুত্তীতি চ নিদ্দিট্ঠা, নিৰুত্তিকুসলেন সা.

১১৯০. ঞাণং আৰম্মণং কত্ৱা, তিৱিধং পচ্চৱেক্খতো;

তেসু ঞাণেসু যং ঞাণং, পটিভানন্তি তং মতং.

১১৯১. পৰিযত্তিপৰিপুচ্ছাহি, সৱনাধিগমেহি চ;

পুব্বযোগেন গচ্ছন্তি, পভেদং পটিসম্ভিদা.

কথং ভাৱেতব্বাতি এত্থ –

১১৯২. খন্ধাদীসু হি ধম্মেসু, ভূমিভূতেসু যোগিনা;

উগ্গহাদিৱসেনেত্থ, কত্ৱা পৰিচযং পন.

১১৯৩. সীলং চিত্তৱিসুদ্ধিঞ্চ, সম্পাদেত্ৱা ততো পৰং;

দিট্ঠিসুদ্ধাদযো পঞ্চ, সম্পাদেন্তেন সুদ্ধিযা.

১১৯৪. তায পঞ্ঞায যুত্তেন, ভীতেন জননাদিতো;

ভাৱেতব্বা ভৱাভাৱং, পত্থযন্তেন ভিক্খুনা.

১১৯৫. ৰূপঞ্চ ৱেদনা সঞ্ঞা, সঙ্খাৰা চেৱ সব্বসো;

ৱিঞ্ঞাণঞ্চেতি পঞ্চেতে, খন্ধা সম্বুদ্ধদেসিতা.

১১৯৬. তত্থ যং কিঞ্চি ৰূপং তং, অতীতানাগতাদিকং;

অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা, সুখুমোড়াৰিকম্পি ৱা.

১১৯৭. হীনং ৱাপি পণীতং ৱা, যং দূৰে যঞ্চ সন্তিকে;

সব্বং তমেকতো কত্ৱা, ৰূপক্খন্ধোতি ৱুচ্চতি.

১১৯৮. ইতৰেসুপি যং কিঞ্চি, তং ৱেদযিতলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৱা, ৱেদনাক্খন্ধতা কতা.

১১৯৯. চিত্তজং পন যং কিঞ্চি, তং সঞ্জাননলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৱা, সঞ্ঞাক্খন্ধোতি ৱুচ্চতি.

১২০০. যং কিঞ্চি চিত্তসম্ভূতং, অভিসঙ্খাৰলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৱা, সঙ্খাৰক্খন্ধতা কতা.

১২০১. তত্থ চিত্তং তু যং কিঞ্চি, তং ৱিজাননলক্খণং;

সব্বং তমেকতো কত্ৱা, ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধতা কতা.

১২০২. চত্তাৰো চ মহাভূতা, উপাদা চতুৱীসতি;

অট্ঠৱীসতিধা চেতং, ৰূপং ৰূপন্তি গণ্হতি.

১২০৩. একাসীতিযা চিত্তেন, সংযুত্তা ৱেদনাদযো;

ৱেদনাসঞ্ঞাসঙ্খাৰ-ৱিঞ্ঞাণক্খন্ধসঞ্ঞিতা.

১২০৪. চত্তাৰোৰূপিনো খন্ধে, নামন্তি পৰিগণ্হতি;

ৰূপক্খন্ধো ভৱে ৰূপং, নামক্খন্ধা অৰূপিনো.

১২০৫. ৰুপ্পনলক্খণং ৰূপং, নামং নমনলক্খণং;

ইতি সঙ্খেপতো নাম-ৰূপং সো পৰিগণ্হতি.

১২০৬. ফালেন্তো ৱিয তালস্স, কন্দং তু যমকং দ্ৱিধা;

ৱৱত্থপেতি নামঞ্চ, ৰূপঞ্চাতি দ্ৱিধা পন.

১২০৭. নামতো ৰূপতো অঞ্ঞো,

সত্তো ৱা পুগ্গলোপি ৱা;

অত্তা ৱা কোচি নত্থীতি,

নিট্ঠং গচ্ছতি সব্বদা.

১২০৮. এৱং ৱৱত্থপেত্ৱা সো, নামৰূপং সভাৱতো;

সত্তসম্মোহঘাতত্থং, বহুসুত্তৱসেনিধ.

১২০৯. নামৰূপমত্তঞ্ঞেৱ, নত্থি কোচিধ পুগ্গলো;

এৱমেত্থ পণ্ডিতো পোসো, ৱৱত্থপেতি তং পন.

ৱুত্তং হেতং –

১২১০. ‘‘যথাপি অঙ্গসম্ভাৰা,

হোতি সদ্দো ৰথো ইতি;

এৱং খন্ধেসু সন্তেসু,

হোতি সত্তোতি সম্মুতী’’তি.

১২১১. যথাপি দাৰুযন্তম্পি, নিজ্জীৱঞ্চ নিৰীহকং;

দাৰুৰজ্জুসমাযোগে, তং গচ্ছতিপি তিট্ঠতি.

১২১২. তথেদং নামৰূপম্পি, নিজ্জীৱঞ্চ নিৰীহকং;

অঞ্ঞমঞ্ঞসমাযোগে, তং গচ্ছতিপি তিট্ঠতি.

তেনাহু পোৰাণা –

১২১৩. ‘‘নামঞ্চ ৰূপঞ্চ ইধত্থি সচ্চতো,

ন হেত্থ সত্তো মনুজো চ ৱিজ্জতি;

সুঞ্ঞং ইদং যন্তমিৱাভিসঙ্খতং,

দুক্খস্স পুঞ্জো তিণকট্ঠসাদিসো’’তি.

১২১৪. অঞ্ঞমঞ্ঞূপনিস্সায, দণ্ডকেসু ঠিতেসু হি;

একস্মিং পতমানে তু, তথেৱ পততীতৰো.

তেনাহু পোৰাণা –

১২১৫. ‘‘যমকং নামৰূপঞ্চ, উভো অঞ্ঞোঞ্ঞনিস্সিতা;

একস্মিং ভিজ্জমানস্মিং, উভো ভিজ্জন্তি পচ্চযা’’তি.

১২১৬. উতিন্নং নামৰূপানং, নামং নিত্তেজমেত্থ তং;

সকেনেৱ হি তেজেন, ন সক্কোতি পৱত্তিতুং.

১২১৭. ন ব্যাহৰতি নো সেতি, ন তিট্ঠতি ন গচ্ছতি;

ন ভেদেতি ন চোৰেতি, ন ভুঞ্জতি ন খাদতি.

১২১৮. তথা ৰূপম্পি নিত্তেজং, ৱিনা নামঞ্চ সব্বথা;

সকেনেৱ হি তেজেন, ন সক্কোতি পৱত্তিতুং.

১২১৯. ভুঞ্জামীতি পিৱামীতি, খাদামীতি তথেৱ চ;

ৰোদামীতি হসামীতি, ৰূপস্সেতং ন ৱিজ্জতি.

১২২০. নামং নিস্সায ৰূপং তু, ৰূপং নিস্সায নামকং;

পৱত্ততি সদা সব্বং, পঞ্চৱোকাৰভূমিযং.

১২২১. ইমস্স পন অত্থস্স, আৱিভাৱত্থমেৱ চ;

জচ্চন্ধপীঠসপ্পীনং, ৱত্তব্বা উপমা ইধ.

১২২২. যথা হি নাৱং নিস্সায, মনুস্সা যন্তি অণ্ণৱে;

এৱং ৰূপম্পি নিস্সায, নামকাযো পৱত্ততি.

১২২৩. যথা মনুস্সে নিস্সায, নাৱা গচ্ছতি অণ্ণৱে;

এৱং নামম্পি নিস্সায, ৰূপকাযো পৱত্ততি.

১২২৪. সত্তসঞ্ঞং ৱিনোদেত্ৱা, নামৰূপস্স সব্বথা;

যাথাৱদস্সনং এতং, ‘‘দিট্ঠিসুদ্ধী’’তি ৱুচ্চতি.

১২২৫. পৰিমুচ্চিতুকামো চ, দুক্খতো জাতিআদিতো;

অন্তদ্ৱযং ৱিৱজ্জেত্ৱা, ভাৱযে পন পণ্ডিতো.

১২২৬. দিট্ঠিৱিসুদ্ধিমিমং পৰিসুদ্ধং,

সুট্ঠুতৰং তু কৰোতি নৰো যো;

দিট্ঠিগতানি মলানি অসেসং,

নাসমুপেন্তি হি তস্স নৰস্স.

ইতি অভিধম্মাৱতাৰে দিট্ঠিৱিসুদ্ধিনিদ্দেসো নাম

অট্ঠাৰসমো পৰিচ্ছেদো.