১৯. একূনৱীসতিমো পৰিচ্ছেদো
কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধিনিদ্দেসো
১২২৭. এতস্স নামৰূপস্স, জানিত্ৱা হেতুপচ্চযে;
কঙ্খা তীসু পনদ্ধাসু, ৱিতৰিত্ৱা ঠিতং পন.
১২২৮. কঙ্খাৱিতৰণং নাম, ঞাণং তং সমুদীৰিতং;
তং সম্পাদেতুকামেন, অত্থকামেন ভিক্খুনা.
১২২৯. নামৰূপস্স কো হেতু, কোনু ৱা পচ্চযো ভৱে;
আৱজ্জিত্ৱা তমিচ্চেৱং, ৰূপকাযস্স তাৱদে.
১২৩০. কেসা লোমা নখা দন্তা, তচো মংসং নহাৰু চ;
অট্ঠিমিঞ্জঞ্চ ৱক্কঞ্চ, হদযং যকনম্পি চ.
১২৩১. ইচ্চেৱমাদিবাত্তিংস-কোট্ঠাসপচ্চযস্স হি;
পৰিগ্গণ্হতি কাযস্স, মনসা হেতুপচ্চযে.
১২৩২. অৱিজ্জা তণ্হুপাদানং, কম্মং হেতু চতুব্বিধো;
এতস্স ৰূপকাযস্স, আহাৰো পচ্চযো মতো.
১২৩৩. জনকো হেতু অক্খাতো,
পচ্চযো অনুপালকো;
হেত্ৱঙ্কুৰস্স বীজং তু,
পচ্চযা পথৱাদযো.
১২৩৪. ইতিমে পঞ্চ ধম্মা হি, হেতুপচ্চযতং গতা;
অৱিজ্জাদযো তযো তত্থ, মাতাৱ উপনিস্সযা.
১২৩৫. জনকং পন কম্মং তু, পুত্তস্স হি পিতা ৱিয;
ধাতী ৱিয কুমাৰস্স, আহাৰো ধাৰকো ভৱে.
১২৩৬. ইচ্চেৱং ৰূপকাযস্স, সো পচ্চযপৰিগ্গহং;
কত্ৱা পুনপি ‘‘চক্খুঞ্চ, ৰূপমালোকমেৱ চ.
১২৩৭. পটিচ্চ চক্খুৱিঞ্ঞাণং, হোতি’’ইচ্চেৱমাদিনা;
নযেন নামকাযস্স, পচ্চযং পৰিগণ্হতি.
১২৩৮. সো এৱং নামৰূপস্স, ৱুত্তিং দিস্ৱান পচ্চযা;
যথা এতৰহিদং তু, অতীতেপি তথেৱিদং.
১২৩৯. পচ্চযা চ পৱত্তিত্থ, তথেৱানাগতেপি চ;
পৱত্তিস্সতি অদ্ধাসু, তীস্ৱেৱং অনুপস্সতি.
১২৪০. তস্সেৱং পস্সতো যা সা, পুব্বন্তে পঞ্চধা তথা;
অপৰন্তে সিযা কঙ্খা, পঞ্চধা সমুদীৰিতা.
১২৪১. পচ্চুপ্পন্নেপি অদ্ধানে, ছব্বিধা পৰিকিত্তিতা;
সব্বা চানৱসেসাৱ, যোগিনো সা পহিয্যতি.
১২৪২. একো কম্মৱিপাকানং, ৱসেনাপি চ পণ্ডিতো;
এতস্স নামৰূপস্স, পচ্চযং পৰিগণ্হতি.
১২৪৩. কম্মং চতুব্বিধং দিট্ঠ-ধম্মৱেদনিযং তথা;
উপপজ্জাপৰাপৰিযা-হোসিকম্মৱসা পন.
তত্থ একজৱনৱীথিযং সত্তসু চিত্তেসু কুসলা ৱা অকুসলা ৱা পঠমজৱনচেতনা দিট্ঠধম্মৱেদনীযকম্মং নাম. তং ইমস্মিংযেৱ অত্তভাৱে ৱিপাকং দেতি, তথা অসক্কোন্তং পন ‘‘অহোসিকম্মং নাহোসি কম্মৱিপাকো, ন ভৱিস্সতি কম্মৱিপাকো, নত্থি কম্মৱিপাকো’’তি ইমস্স তিকস্স ৱসেন অহোসিকম্মং নাম হোতি. অত্থসাধিকা পন সত্তমজৱনচেতনা উপপজ্জৱেদনীযকম্মং নাম. তমনন্তৰে অত্তভাৱে ৱিপাকং দেতি, তথা অসক্কোন্তং ৱুত্তনযেন অহোসিকম্মং নাম হোতি. উভিন্নমন্তৰে পঞ্চজৱনচেতনা অপৰাপৰিযৱেদনীযকম্মং নাম. তমনাগতে যদা ওকাসং লভতি, তদা ৱিপাকং দেতি, সতি সংসাৰপ্পৱত্তিযা অহোসিকম্মং নাম ন হোতি.
১২৪৪. অপৰং চতুব্বিধং কম্মং, গৰুকং বহুলম্পি চ;
আসন্নঞ্চ কটত্তা চ, কম্মন্তি সমুদীৰিতং.
১২৪৫. অঞ্ঞং চতুব্বিধং কম্মং, জনকং উপথম্ভকং;
তথূপপীড়কং কম্ম-মুপঘাতকমেৱ চ.
তত্থ জনকং নাম কুসলং ৱা অকুসলং ৱা কম্মং পটিসন্ধিযম্পি পৱত্তেপি ৰূপাৰূপৱিপাকক্খন্ধে জনেতি. উপত্থম্ভকং পন ৱিপাকং জনেতুং ন সক্কোতি, অঞ্ঞেন কম্মেন দিন্নায পটিসন্ধিযা জনিতে ৱিপাকে উপ্পজ্জনকসুখদুক্খং উপত্থম্ভেতি, অদ্ধানং পৱত্তেতি. উপপীড়কং পন অঞ্ঞেন কম্মেন দিন্নায পটিসন্ধিযা জনিতে ৱিপাকে উপ্পজ্জনকসুখদুক্খং পীড়েতি বাধতি, অদ্ধানং পৱত্তিতুং ন দেতি. উপঘাতকং পন সযং কুসলম্পি অকুসলম্পি সমানং অঞ্ঞং দুব্বলকম্মং ঘাতেত্ৱা তস্স ৱিপাকং পটিবাহিত্ৱা অত্তনো ৱিপাকস্স ওকাসং কৰোতি. এৱং পন কম্মেন ওকাসে কতে তংৱিপাকমুপ্পন্নং নাম হোতি. ইতি ইমং দ্ৱাদসৱিধং কম্মং কম্মৱট্টে পক্খিপিত্ৱা এৱমেকো কম্মৱিপাকৱসেন নামৰূপস্স পচ্চযপৰিগ্গহং কৰোতি.
ইতি এৱং কম্মৱিপাকৱট্টৱসেন নামৰূপস্স পৱত্তিং দিস্ৱা ‘‘যথা ইদং এতৰহি, এৱমতীতেপি অদ্ধানে কম্মৱিপাকৱসেন পচ্চযতো পৱত্তিত্থ, অনাগতেপি পৱত্তিস্সতী’’তি ইতি কম্মঞ্চেৱ ৱিপাকো চাতি কম্মৱিপাকৱসেন লোকো পৱত্ততীতি তং সমনুপস্সতি. তস্সেৱং সমনুপস্সতো সব্বা সোড়সৱিধা কঙ্খা পহিয্যতি.
১২৪৬. হেতুফলস্স সম্বন্ধৱসেনেৱ পৱত্ততি;
কেৱলং নামৰূপন্তি, সম্মা সমনুপস্সতি.
১২৪৭. এৱং কাৰণতো উদ্ধং, কাৰণং ন চ পস্সতি;
পাকপৱত্তিতো উদ্ধং, ন পাকপটিৱেদকং.
তেনাহু পোৰাণা –
১২৪৮. ‘‘কম্মস্স কাৰকো নত্থি, ৱিপাকস্স চ ৱেদকো;
সুদ্ধধম্মা পৱত্তন্তি, এৱেতং সম্মদস্সনং.
১২৪৯. এৱং কম্মে ৱিপাকে চ, ৱত্তমানে সহেতুকে;
বীজৰুক্খাদিকানংৱ, পুব্বা কোটি ন নাযতি.
১২৫০. অনাগতেপি সংসাৰে, অপ্পৱত্তি ন দিস্সতি;
এতমত্থমনঞ্ঞায, তিত্থিযা অসযংৱসী.
১২৫১. সত্তসঞ্ঞং গহেত্ৱান, সস্সতুচ্ছেদদস্সিনো;
দ্ৱাসট্ঠিদিট্ঠিং গণ্হন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞৱিৰোধিনো.
১২৫২. দিট্ঠিবন্ধনবদ্ধা তে, তণ্হাসোতেন ৱুয্হৰে;
তণ্হাসোতেন ৱুয্হন্তা, ন তে দুক্খা পমুচ্চৰে.
১২৫৩. এৱমেতং অভিঞ্ঞায, ভিক্খু বুদ্ধস্স সাৱকো;
গম্ভীৰং নিপুণং সুঞ্ঞং, পচ্চযং পটিৱিজ্ঝতি.
১২৫৪. কম্মং নত্থি ৱিপাকম্হি, পাকো কম্মে ন ৱিজ্জতি;
অঞ্ঞমঞ্ঞং উভো সুঞ্ঞা, ন চ কম্মং ৱিনা ফলং.
১২৫৫. যথা ন সূৰিযে অগ্গি, ন মণিম্হি ন গোমযে;
ন তেসং বহি সো অত্থি, সম্ভাৰেহি চ জাযতি.
১২৫৬. তথা ন অন্তো কম্মস্স, ৱিপাকো উপলব্ভতি;
বহিদ্ধাপি ন কম্মস্স, ন কম্মং তত্থ ৱিজ্জতি.
১২৫৭. ফলেন সুঞ্ঞং তং কম্মং, ফলং কম্মে ন ৱিজ্জতি;
কম্মঞ্চ খো উপাদায, ততো নিব্বত্ততে ফলং.
১২৫৮. ন হেত্থ দেৱো ব্ৰহ্মা ৱা,
সংসাৰস্সত্থি কাৰকো;
সুদ্ধধম্মা পৱত্তন্তি,
হেতুসম্ভাৰপচ্চযা’’তি.
১২৫৯. এৱং নানপ্পকাৰেহি, নামৰূপস্স পচ্চযং;
পৰিগ্গহেত্ৱা অদ্ধাসু, তৰিত্ৱা কঙ্খমুট্ঠিতং.
১২৬০. কঙ্খাৱিতৰণং নাম, ঞাণং তং সমুদীৰিতং;
ধম্মট্ঠিতি যথাভূতং, তং সম্মাদস্সনন্তিপি.
১২৬১. ইমিনা পন ঞাণেন,
সংযুত্তো বুদ্ধসাসনে;
হোতি লদ্ধপতিট্ঠোৱ,
সোতাপন্নো হি চূড়কো.
১২৬২. তস্মা সপঞ্ঞো পন অত্থকামো,
যো নামৰূপস্স হেতুপচ্চযানি;
পৰিগ্গহং সাধু কৰোতি ধীৰো,
খিপ্পং স নিব্বানপুৰং উপেতি.
ইতি অভিধম্মাৱতাৰে কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধিনিদ্দেসো নাম
একূনৱীসতিমো পৰিচ্ছেদো.