২. দুতিযো পৰিচ্ছেদো
চেতসিকনিদ্দেসৱণ্ণনা
৬৭. চিত্তানন্তৰমুদ্দিট্ঠা, যে চ চেতসিকা মযা যে চ চেতসিকা চিত্তানন্তৰং মযা উদ্দিট্ঠা, ইতো পৰং ইদানি তেসং চেতসিকানং ৱিভাজনং কৰিস্সামি অহং.
ইমেসু পন কৰুণামুদিতাৱসেন ভাৱনাকালে কৰুণাপুব্বভাগো ৱা, অপ্পনাপত্তায কৰুণায পুব্বভাগো, তস্মিং পুব্বভাগে, কৰুণাতো পুব্বভাগে কামাৱচৰচিত্তেতি অত্থো. একা কৰুণা উপ্পজ্জতি. মুদিতাপুব্বভাগে ৱা অপ্পনাপত্তায মুদিতায পুব্বভাগে একা মুদিতা উপ্পজ্জতি. ইমিনা কামাৱচৰচিত্তেন যোগী মিচ্ছাকম্মন্তাদীহি ধম্মেহি ৱিৰমতি. ৰমু-ধাতু কীড়াযং, ৱি-সদ্দো ৱিৰমণত্থো.
৬৮. আদিনা পুঞ্ঞচিত্তেন, তেত্তিংস নিযতা মতা আদিনা পুঞ্ঞচিত্তেন পঠমমহাকুসলচিত্তেন সহ নিযতা তেত্তিংস চেতসিকা ভগৱতা মতাতি, অথ ৱা কৰুণামুদিতা অনিযতা একেন ধম্মেন সহ চতুত্তিংস ধম্মা ভৱন্তি.
৬৯. কস্মা পনেত্থ মেত্তা চ, উপেক্খা চ ন উদ্ধটা এত্থ এতেসু যেৱাপনকধম্মেসু, নিদ্ধাৰণং, মেত্তা চ উপেক্খা চ ধম্মৰাজেন সত্থুনা ন উদ্ধটা ন ৱুত্তা কস্মা কাৰণা.
৭০. অব্যাপাদেন মেত্তাপি অব্যাপাদেন মেত্তা গহিতা, উপেক্খাতি তত্ৰমজ্ঝত্ততায চ গহিতা যস্মা কাৰণা, তস্মা উভোপেতা ভগৱতা ন গহিতা.
৭১. কস্মা যেৱাপনা ধম্মা, বুদ্ধেনাদিচ্চবন্ধুনা সব্বে তে যেৱাপনা ধম্মা যেৱাপননামকা পাড়িযং সৰূপেন এৱ. বন্ধতি স্নেহেন এতস্মিন্তি বন্ধু, আদিচ্চস্স বন্ধু আদিচ্চবন্ধু, তেন আদিচ্চবন্ধুনা বুদ্ধেন ন চ উদ্ধটা ন দেসিতা.
৭২. কস্মা কাৰণা? যস্মা অনিযতা কেচি যেৱাপনকা অনিযতা, যস্মা কাৰণা ৰাসিং দুকৱগ্গাদিৰাসিং ন ভজন্তি ন সেৱন্তি, যস্মা কাৰণা কেচি যেৱাপনকা দুব্বলা, তস্মা পাড়িযং ভগৱতা ন ৱুত্তা.
৭৩. ছন্দাধিমোক্খমুদিতা মনসি চ কাৰো,
মজ্ঝত্ততা চ কৰুণা ৱিৰতিত্তযঞ্চ;
পুঞ্ঞেসু তেন নিযতানিযতা চ সব্বে,
যেৱাপনা মুনিৱৰেন ন চেৱ ৱুত্তা.
ছন্দাধিমোক্খো মুদিতা মনসিকাৰো মজ্ঝত্ততা কৰুণা ৱিৰতিত্তযঞ্চ পুঞ্ঞেসুকুসলেসু নিযতা চত্তাৰো অনিযতা পঞ্চ সব্বে যেৱাপনা ন চ এৱ তেন মুনিৱৰেন ৱুত্তা.
৭৪-৮০. কস্মা পনেত্থ ফস্সোৱ, পঠমং সমুদীৰিতো এত্থ এতেসু চেতসিকেসু, জাতিনিদ্ধাৰণং, ফস্সোৱ পঠমং সমুদীৰিতো কথিতো. কস্মা কাৰণা? কিৰ মযা সুতং, আৰম্মণে চিত্তস্স পঠমং অভিনিপাতত্তা ফস্সো পঠমং সমুদীৰিতো, ফুসিত্ৱা পন ফস্সেন ফস্সেন আৰম্মণং ফুসিত্ৱা যোগিনো ৱেদনায আৰম্মণং ৱেদযে, সঞ্ঞায সঞ্জানাতি, চেতনায আৰম্মণং চেতযে. সহজাতানং চেতসিকানং ফস্সোৱ ইধ ইমস্মিং চিত্তে মহেসিনা পঠমং ৱুত্তো. হি কস্মা কাৰণা? যস্মা বলৱপচ্চযত্তা, তস্মা ৱুত্তো. অকাৰণমিদং সব্বং, চিত্তানং তু সহেৱ চ ‘‘পঠমাভিনিপাতত্তা’’তি চ ‘‘বলৱপচ্চযত্তা’’তি চ ইদং সব্বং ৱচনং অকাৰণং অহেতুকং অযুত্তং, কস্মা কাৰণা? চিত্তজানং চিত্তেহি সহপ্পৱত্তানং চেতসিকানং একুপ্পাদাদিভাৱেন সমানুপ্পাদসমাননিৰোধসমানালম্বণসমানৱত্থুকভাৱেন পৱত্তিতো অকাৰণং অযুত্তং. অযং তু পঠমুপ্পন্নো, অযং পচ্ছাতি নত্থিদং অযং ধম্মো পঠমুপ্পন্নো, অযং ধম্মো পচ্ছাকালে উপ্পন্নো ইতি ইদং ৱচনং নত্থি. বলৱপচ্চযত্তেপি কাৰণং ন চ দিস্সতি. দেসনাক্কমতো চেৱ পঠমং সমুদীৰিতো ইচ্চেৱং ইতি এৱং ইতি ইমিনা মযা ৱুত্তপ্পকাৰেন ফস্সস্স পঠমং সমুদীৰিততং ৱিঞ্ঞুনা ৱিভাৱিনা ৱিঞ্ঞেয্যং, ৱিসেসতো ৱিসেসেন অঞ্ঞথা ন ৱিঞ্ঞেয্যং. ন চ পৰিযেসিতব্বোযং, তস্মা পুব্বাপৰক্কমো যস্মা কাৰণা অযং পুব্বাপৰক্কমো ৱিঞ্ঞুনা ন চ পৰিযেসিতব্বো ন গৱেসিতব্বো, ধম্মা এৱ ৱচনত্থলক্খণাদীহি ৱিজানতা পণ্ডিতেন পৰিযেসিতব্বা.
ইট্ঠাকাৰানুভৱনৰসা ইট্ঠাৰম্মণানুভৱনকিচ্চা সুভোজনৰসং অনুভৱন্তো ৰাজা ৱিয. চেতসিকঅস্সাদপচ্চুপট্ঠানা চেতসিকপস্সদ্ধিপদট্ঠানা.
পচ্চাভিঞ্ঞাণকৰণৰসা পটিজাননকিচ্চা ৱড্ঢকিস্স অভিঞ্ঞাণকৰণমিৱ ৱড্ঢকিনো সকিং সঞ্জানিত্ৱাপি দাৰুহৰেসু সুত্তস্স পটিপসাৰণং ৱিযাতি অধিপ্পাযো. যথাগহিতনিমিত্তৱসেনাতি যথাপৱত্তিতনিমিত্তস্স ৱসেন. মনসি অভিনিৱেসকৰণং গয্হাকাৰা.
আযূহনৰসা পৱত্তনকিচ্চসাধকা. মহাৱড্ঢকিআদযো ৱিয যথা মহাৱড্ঢকী সযম্পি দাৰুং তচ্ছতি, পৰেপি দাৰুং তচ্ছাপেতি, এৱং সযম্পি আৰম্মণে সন্দহতি, সম্পযুত্তধম্মেপি অভিসন্দহাপেতি.
আহননং ভুসো হননং, পৰিযাহননং সমন্তা হননং, তং ৰসো এতস্সাতি আহননপৰিযাহননৰসো.
আৰম্মণানুমজ্জনলক্খণো আৰম্মণপৰিমদ্দনলক্খণো.
পিনযতীতি পীতি, সহজাতধম্মে আৰম্মণে পিনযতীতি অত্থো. কাযচিত্তফৰণৰসা. উদগ্গস্স চিত্তস্স ভাৱো ওদগ্যং, তং পচ্চুপট্ঠানং এতস্সাতি ওদগ্যপচ্চুপট্ঠানা.
সদ্দহন্তি ৱত্থুত্তযং সদ্দহন্তি. অকালুসিযপচ্চুপট্ঠানা অনাৱিলভাৱপচ্চুপট্ঠানা. সদ্ধেয্যৱত্থুপদট্ঠানা সদ্দহিতব্বৱত্থুত্তযাসন্নকাৰণা.
অৰঞ্ঞগতসুদেসকো ৱিয অৰঞ্ঞে গতো মগ্গসুদেসকো ৱিয.
অত্তনা অৱিনিব্ভুত্তানং ধম্মানন্তি অৱিগতানং চেতসিকানং. তেসন্তি তেসং চেতসিকানং ধম্মানং. সন্তেপি চ তেসং চেতসিকানং অনুপালনলক্খণাদিম্হি ৱিধানে অত্থিক্খণেযেৱ তং তেসং পালেতব্বানং চেতসিকানং পৱত্তক্খণেযেৱ তং জীৱিতং তে ধম্মে পালেতব্বে চেতসিকে অনুপালেতি. উদকং ৱিযাতি যথা উদকং অত্তনি উপ্পলাদীনি অনুপালেতি, তথা অনুপালনলক্খণাদিম্হি ৱিধানে সন্তেপি তেসং অত্থিক্খণেযেৱ অনুপালেতি, ৱিজ্জমানক্খণেৱ অনুপালেতীতি অধিপ্পাযো. পচ্চযুপ্পন্নেপি চ ধম্মে অনুপালেতি, ধাতি ৱিয কুমাৰং অঞ্ঞায জনিতং কুমাৰং ৰক্খন্তী ধাতি ৱিয, পৰস্স পুত্তং অঙ্কাদিনা ধাৰেতীতি ধাতি. সযংপৱত্তিতধম্মসম্বন্ধেনেৱ পৱত্ততি অত্তনা পৱত্তিতেহি ধম্মেহি সম্পৱত্ততি. নিযামকো ৱিয যথা নিযামকো একনাৱায ৱুত্থেহি জনেহি সহ পৱত্ততি, ভঙ্গতো উদ্ধং তং জীৱিতং ন পৱত্তযতি, অত্তনো চ অভাৱা ঠপযিতব্বানং চেতসিকানঞ্চ অভাৱা, ভঙ্গক্খণে চেতসিকে ন ঠপেতি সযং ভিজ্জমানত্তা, ৱট্টিস্নেহো খীযমানো পদীপসিখং ন কৰোতি যথা.
সোম্মভাৱপচ্চুপট্ঠানোতি মুদুভাৱপচ্চুপট্ঠানো, সীতলভাৱপচ্চুপট্ঠানো ৱা.
কাযোতি চেত্থ ৱেদনাদযো তযো খন্ধা ৱেদনাক্খন্ধো সঞ্ঞাক্খন্ধো সঙ্খাৰক্খন্ধো ইমে খন্ধা গহিতা.
নিম্মদ্দনৰসাতি নিম্মদ্দনকিচ্চা. কাযচিত্তানং অৱূপসমতাউদ্ধচ্চাদিকিলেসপটিপক্খভূতাতি আদিগ্গহণেন কুক্কুচ্চং গহেতব্বং.
ইতি অভিধম্মাৱতাৰটীকায
চেতসিকনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
দুতিযো পৰিচ্ছেদো.