১৭. সত্তৰসমো পৰিচ্ছেদো
অভিঞ্ঞাৰম্মণনিদ্দেসৱণ্ণনা
১১০৪. অনাগতংসঞাণঞ্চাতি ন আগতো অনাগতো, ন তাৱ সম্পত্তোতি অত্থো, অনাগতে অংসা কোট্ঠাসা তেসং ঞাণং অনাগতংসঞাণং. যং যং কম্মং যথাকম্মং, তং উপগচ্ছতি জানাতীতি যথাকম্মুপগং, ৱিপাকচেতনাজাননকঞাণং.
১১০৭-৯. তত্থ তেসু আৰম্মণত্তিকেসু. চিত্তসন্নিস্সিতং কত্ৱাতি তং কাযং চিত্তং সন্নিস্সিতং কৰিত্ৱা তমেৱ কাযচিত্তচেতসিকৱসেন মহগ্গতে চিত্তস্মিং সমাৰোপেতি ঞাণং ইদ্ধিৱিধঞাণং, ততো কাযাৰম্মণতো কাযস্স পৰিত্তত্তা কামাৱচৰত্তা পৰিত্তাৰম্মণং ঞাণং সিযা.
১১১০-৩. দিস্সমানেন কাযেন, গন্তুকামো যদা ভৱে যো যোগী দিস্সমানেন কাযেন গন্তুকামো যদা ভৱেয্য, সো যোগী তদা চিত্তং কাযসন্নিস্সিতং কত্ৱা ৰূপকাযে সন্নিস্সিতং কত্ৱা তং পাদকজ্ঝানচিত্তং কাযৱসেন কাযে আৰোপেতি, তদা ঝানাৰম্মণতো তং ঞাণং মহগ্গতগোচৰং হোতি, যং ঞাণং যদা অনাগতঞ্চ ধম্মজাতং, অতীতঞ্চ ধম্মজাতং ৱিসযং আৰম্মণং কৰোতি, তদা তং ঞাণং অতীতাৰম্মণং হোতি, তদা অনাগতাৰম্মণং আৰম্মণকৰণকালে অনাগতগোচৰং হোতি. দিস্সমানেন কাযেন তস্স ভিক্খুনো গমনে পন সতি তস্স যোগিনো ঞাণস্স গোচৰো পচ্চুপ্পন্নো নাম হোতি, ইতি ৱিনিদ্দিসে.
১১১৪. কাযং চিত্তস্স ৱসেন চিত্তে আৰোপেতি, চিত্তং কাযস্স ৱসেন কাযে আৰোপেতি, ইতি পৰিণামনকালস্মিং তস্স যোগিনো ঞাণং অজ্ঝত্তাৰম্মণং সিযা. সম্পৱত্ততি সত্তসূতি পৰিত্তমহগ্গতঅতীতঅনাগতপচ্চুপ্পন্নঅজ্ঝত্তবহিদ্ধাৰম্মণসঙ্খাতেসু সত্তসু আৰম্মণেসু সম্পৱত্ততি.
১১২০. জাননে মজ্ঝিমানন্তি মহগ্গতানং জাননে.
১১২২. এতস্স চেতোপৰিযঞাণস্স মগ্গাৰম্মণতা পৰিযাযেন এৱ মতা ঞাতা.
১১২৬-৭. তত্থ তিক্খণসম্পত্তং, পচ্চুপ্পন্নং খণাদিকং.
তত্থ তেসু পচ্চুপ্পন্নেসু যং পচ্চুপ্পন্নং খণাদিকং তিক্খণসম্পত্তং উপ্পাদট্ঠিতিভঙ্গক্খণসম্পত্তং খণাদিকং খণাযেৱ তং খণাৱযৱং পচ্চুপ্পন্নং নাম. একদ্ৱেসন্ততিৱাৰপৰিযাপন্নন্তি একচিত্তদ্ৱিচিত্তৱীথিৱাৰপৰিযাপন্নং সন্ততিপচ্চুপ্পন্নং নাম. পচ্চুপ্পন্নন্তি পচ্ছিমন্তি অদ্ধাপচ্চুপ্পন্নন্তি অত্থো.
১১৩১-২. যেন আৱজ্জনচিত্তেন ধম্মে আৱজ্জতি, যেন চেতসা জানাতি, তেসং দ্ৱিন্নং আৱজ্জনজৱনচিত্তানং সহট্ঠানস্স অভাৱা তং ‘‘খণাদিকত্তযং পচ্চুপ্পন্ন’’ন্তিআদিকং ‘‘একস্স চিত্তমেকেন, অৱস্সং পন ৱিজ্ঝতি’’ইতি পৰিযোসানং ৱচনং ন যুজ্জতি. আৱজ্জনজৱনানং নানাৰম্মণভাৱং পত্তিতো আপজ্জনতো চ ন যুজ্জতি. অনিট্ঠে পন ঠানে তেসং আৱজ্জনজৱনানং একাৰম্মণভাৱে অনিচ্ছিতে তস্মিং ঠানে ন যুজ্জতি, অঞ্ঞস্মিং পন ঠানে মগ্গৱীথিযং আৱজ্জনপৰিকম্মজৱনানং কসিণাদিকং আৰম্মণং হোতি, গোত্ৰভুলোকুত্তৰচিত্তানঞ্চ নিব্বানং আৰম্মণং হোতি, এত্থ আৰম্মণজৱনানং একাৰম্মণতা অনিচ্ছতা.
১১৩৪-৪১. ‘‘একব্ভৱপৰিচ্ছিন্নং, পচ্চুপ্পন্নন্তি পচ্ছিম’’ন্তি ৱত্ৱা পুন অঞ্ঞেন পৰিযাযেন তং পচ্চুপ্পন্নং দস্সেতুং ইদং অদ্ধাখ্যং অদ্ধানাম পচ্চুপ্পন্নং জৱনৱাৰতো দীপেতব্বং. ইতি ৱচনং নিদ্দিট্ঠং. যদা ইদ্ধিমা যোগী পৰস্স চিত্তং ঞাতুং আৱজ্জতি, তস্স আৱজ্জনমনো পচ্চুপ্পন্নখণৱ্হযং পচ্চুপ্পন্নং মনোদ্ৱাৰাৱজ্জনচিত্তং আৰম্মণং কত্ৱা তেন চিত্তেন সদ্ধিং নিৰুজ্ঝতি, তেসু নিৰুদ্ধেসু তস্স যোগিনো চত্তাৰি, পঞ্চ ৱা জৱনানি জাযন্তি. এতেসং চতুন্নং, পঞ্চন্নং জৱনানং যং পচ্ছিমং চিত্তং ইদ্ধিচিত্তমুদীৰিতং. ইদ্ধিচিত্ততো সেসানি কামাৱচৰচিত্তানি. এতেসং কামাৱচৰে ইদ্ধিজৱনানং তদেৱ চ পৰচিত্তং আৰম্মণং হোতি যস্মা, তস্মা সব্বানি তানি জৱনানি একাৰম্মণতং যন্তি, তেসং জৱনানং নানাৰম্মণতা অদ্ধাৱসা ন ভৱেয্য, পচ্চুপ্পন্নাৰম্মণতো তেসং জৱনানং একাৰম্মণভাৱেপি ইদ্ধিমানসমেৱ চ পৰস্স চিত্তং জানাতি. ইতৰানি কামাৱচৰানি পন চিত্তানি পৰস্স চিত্তং ন জানন্তি. যথা চক্খুদ্ৱাৰে তু ৱিঞ্ঞাণন্তি চক্খুৱিঞ্ঞাণং ৰূপং পস্সতি, তথা ইতৰং চিত্তং ন পস্সতি.
১১৬১. অনাগতংসঞাণস্সাতি অনাগতংসঞাণস্স অনাগতং ধম্মং অগোচৰং, গোচৰং ন হোতিযেৱাতি অত্থো.
১১৬৯. ৱিৱিধত্থানি ৱণ্ণপদানি যস্মিং সো ৱিৱিধত্থৱণ্ণপদো, তং মধুৰত্থমতিনীহৰং উত্তমং সোতুজনস্স হদযং পীতিকৰং সচেতনো কো নাম মনুজো ন সুণেয্য.
ইতি অভিধম্মাৱতাৰটীকায
অভিঞ্ঞাৰম্মণনিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সত্তৰসমো পৰিচ্ছেদো.