১৪. চুদ্দসমো পৰিচ্ছেদো
ৰূপাৱচৰসমাধিভাৱনানিদ্দেসৱণ্ণনা
৭৮৯-৯৩. হিতানযন্তি হিতাৱহং. মানসঞ্চ সুগতন্তি সুট্ঠু পৱত্তমানসঞ্চ. মধুৰা অত্থৱণ্ণনা এতস্সাতি মধুৰত্থৱণ্ণনং. উত্তৰং তু মনুস্সানং, ধম্মতো ঞাণদস্সনন্তি মনুস্সানং লোকিযধম্মতো উত্তৰিভূতঞাণদস্সনলোকুত্তৰং. সঙ্কস্সৰসমাচাৰেতি সঙ্কায কঙ্খায সৰিতব্বসমাচাৰে. অচ্ছিদ্দং অক্খণ্ডং অকম্মাসং. অত্থকামেনাতি অত্তনো হিতকামেন.
৭৯৭. দুৱিধলক্খণং চাৰিত্তৱাৰিত্তলক্খণং.
৮০৫. তেসং চৰিতানং ৱোমিস্সকনযা.
৮০৭. সৱণ্ণকসিণাতি নীলপীতওদাতলোহিতৱণ্ণকসিণা.
৮০৮. তং এককং আনাপানং অস্সাসপস্সাসো.
৮০৯-১০. মৰণূপসমাযুত্তা সতীতি মৰণানুস্সতি উপসমানুস্সতি. আহাৰনিস্সিতসঞ্ঞাতি আহাৰে পটিকূলসঞ্ঞা. ধাতুৱৱত্থানন্তি চতুধাতুৱৱত্থানং.
৮১১-২. অনুকূলা ইমে সব্ব-চৰিতানন্তি ৱণ্ণিতাতি যং কম্মট্ঠানং সদ্ধাচৰিতস্স অনুকূলং, তমেৱ পঞ্ঞাচৰিতস্স অনুকূলন্তি অধিপ্পাযো. ইদং সব্বং পন ৱচনং একন্তৱিপচ্চনীকভাৱতো একন্তপটিপক্খভাৱতো অতিসপ্পাযতো ৱুত্তং, ইতি ৱিভাৱিনা ঞেয্যং.
৮৩৫. ৱিপস্সনাভৱসম্পত্তি-সুখানং পচ্চযা সিযুং ৱিপস্সনাসম্পত্তিসুখানং ভৱসম্পত্তিসুখানং পচ্চযা সিযুং.
৮৩৮. সম্মট্ঠানং মনোভুনোতি মনোভুহদযো তস্স হদযস্স সম্মট্ঠানং.
৮৪৪. পত্তুকামেন ধীমতা কসিণং কত্তব্বং.
৮৪৫. সংহাৰিমন্তি ইতো চিতো চ হৰিতব্বকসিণং. তত্ৰট্ঠকন্তি তস্মিং ঠানে ঠিতং ইতো চিতো চ অনাহৰিতব্বং কসিণং.
৮৪৯. ৱিৱট্টং পন মিচ্ছতাতি নিব্বানং ইচ্ছন্তেন ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলং ৱট্টং কাতুং তং কসিণং ৱট্টতি.
৮৫১-২. হত্থপাসপ্পমাণস্মিং, তম্হা কসিণমণ্ডলাতি ততো কসিণমণ্ডলতো হত্থপাসপ্পমাণস্মিং পদেসে ৱিদত্থিচতুৰঙ্গুলে উচ্চে. পৰিমুখং সতিন্তি কম্মট্ঠানাভিমুখং সতিং.
৮৫৩-৪. নেক্খম্মন্তি ঝানং. খেমতো দট্ঠুং দিস্ৱা অহং ইমায পটিপত্তিযা অদ্ধা একন্তেন পৱিৱেকসুখস্স নিব্বানসুখস্স ভাগী অস্সং ভৱেয্যং.
৮৫৬. সো কসিণস্স ৱণ্ণো তেন যোগিনা ন পেক্খিতব্বো, কসিণস্স লক্খণং ন পেক্খিতব্বং উস্সদস্স ৱসেন ৱণ্ণং অমুঞ্চিত্ৱা.
৮৬০. এৱং ইমিনা ৱুত্তপ্পকাৰেন একগ্গচেতসো একগ্গচিত্তস্স যোগিনো নিমীলেত্ৱা আৱজ্জন্তস্স যথা যেন পকাৰেন কম্মট্ঠানং হোতি উম্মীলিতে কালেপি, তথা তেন পকাৰেন তং কম্মট্ঠানং আপাথং যাতি চে যদি আগচ্ছতি, উগ্গহমেৱ উগ্গহনিমিত্তং.
৮৬৪. পাদানং ধোৱনে পপঞ্চপৰিহাৰত্থং. একতলিকাতি একতলমত্তা.
৮৬৫. তং সংহাৰিমং কসিণমাদায.
৮৬৬. সমন্নাহৰিতব্বন্তি কম্মট্ঠানং সুমনেন আহৰিতব্বং, মনসিকাতব্বন্তি অত্থো. তক্কাহটন্তি ৱিতক্কেন আহটং ফুসিতং কৰে কৰেয্য.
৮৬৮. তন্তি তং নিমিত্তং.
৮৭১-৪. ইমস্সাতি পটিভাগনিমিত্তস্স. পুৰিমস্সাতি উগ্গহনিমিত্তস্স. কো পন অযং ৱিসেসো? থৱিকা নীহৰিতং আদাসমণ্ডলং মজ্জিতং ৱিয. তোযদে কাড়মেঘে সেতবলাকা ৱিয. তদা তং উগ্গহনিমিত্তং পদালেত্ৱাৱ নিগ্গতং পটিভাগনিমিত্তং. ততো উগ্গহনিমিত্ততো. তন্তি তং পটিভাগনিমিত্তং. সণ্ঠানৱন্তঞ্চ ৱণ্ণৱন্তঞ্চ ন চ উপট্ঠাকাৰমত্তং. পঞ্ঞজন্তি পঞ্ঞায জাতং.
৮৭৭-৮. উপচাৰক্খণে তস্সাতি তস্স সমাধিনো উপচাৰক্খণে. নীৱৰণপ্পহানেন সমাধিনো পটিলাভক্খণে পন অঙ্গানং ৱিতক্কাদীনং পাতুভাৱেন ইতি দ্ৱীহি আকাৰেহি.
৮৭৯. দ্ৱিন্নং সমাধীনন্তি উপচাৰপ্পনাসমাধীনং.
৮৮২. চক্কৱত্তিযগব্ভোৱ ৰতনং ৱিয অস্স অনেন সুদুল্লভং.
৮৮৪. অযন্তি পটিসন্ধিসন্থাৰো.
৮৯১-২. সমতং ৱীৰিযস্সেৱাতি ৱীৰিযসমভাৱং. লযং লীনভাৱং ঈসকম্পি যন্তং গচ্ছন্তং মানসং আৱজ্জনচিত্তং.
৮৯৫-৯. ভৱঙ্গং পন পচ্ছিজ্জ উচ্ছিন্দিত্ৱা তদেৱ পথৱীকসিণং আৰম্মণং কত্ৱা যোগিনো মনোদ্ৱাৰম্হি জাযতি. ততোতি আৱজ্জনতো তত্ৰেৱাৰম্মণে তস্মিং পথৱীকসিণসঙ্খাতে আৰম্মণে তস্স যোগিনো জৱনানি চত্তাৰি ৱা পঞ্চ ৱা জাযন্তে. অৱসানে একং জৱনমানসং ৰূপাৱচৰিকং হোতি, তস্মিং ৰূপাৱচৰিকে ৱিতক্কাদযো অঙ্গা. অঞ্ঞেহি অঞ্ঞেসং চিত্তানং অঞ্ঞেহি ৱিতক্কাদীহি বলৱতৰা হোন্তি. তানি অপ্পনাভাৱং অপ্পত্তানি অপ্পনাচেতসো পৰিকম্মোপচাৰতো পৰিকম্মভাৱতো পৰিকম্মানীতি ৱুচ্চন্তে, উপচাৰভাৱতো উপচাৰানীতি চ ৱুচ্চন্তে. তানি জৱনানি অপ্পনাযানুলোমত্তা অনুলোমানি এৱ চ ৱুচ্চন্তি. এত্থ অনুলোমকেসু যং সব্বন্তিমং জৱনং, তং গোত্ৰভূতি পৱুচ্চতি.
৯০১. গোত্ৰভু দিট্ঠন্তি গোত্ৰভু নাম উদ্দিট্ঠং.
৯০৪-৫. পুৰিমেহি জৱনেহি যং আসেৱনং, তং বলৱপচ্চযং লদ্ধা লভিত্ৱা ছট্ঠং জৱনং, সত্তমং ৱা জৱনং অপ্পেতি. ইতি ৱচনং পৱুচ্চতি, এত্থ ৱাদে গোদত্তো নাম আভিধম্মিকো আচৰিযো আহ. ছিন্নতটে মুখং যস্স ছিন্নতটমুখো.
৯০৮. পচ্চৱেক্খণা হেতু যস্স আৱজ্জনস্সাতি পচ্চৱেক্খণহেতুকং.
৯১১-২. কামচ্ছন্দস্স নানাৱিসযে পলুদ্ধস্স. চেতসো একস্মিং ৱিসযে সমাধানেন সমাধি.
৯১৫. সযঞ্চ অতিসন্ততো সুখং অৱূপসন্তসভাৱস্স উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চদ্ৱযস্স পটিপক্খতো ৱুত্তং.
৯১৭. পঞ্চঙ্গৱিপ্পযুত্তন্তি পঞ্চনীৱৰণৱিপ্পযুত্তং. পঞ্চঙ্গসংযুতন্তি ৱিতক্কাদীহি যুত্তং.
৯২০-১. ৱেপুল্লন্তি কম্মট্ঠানস্স ৱিপুলভাৱং. তঞ্চ পটিভাগনিমিত্তং উপচাৰং ৱিচাৰেত্ৱা ৱড্ঢেতুং ৱট্টতি.
৯২৮-৩১. পমাদযোগিনোতি পমাদৱসেন যোগিসম্পন্নস্স কামসহগতা সঞ্ঞামনক্কাৰা মনসিকাৰা চে চৰন্তি, তস্স যোগিনো তং ঝানং হানভাগিযং হোতি. সতি সন্তিট্ঠতে তস্মিং, সন্তা তদনুধম্মতা তস্মিং পঠমজ্ঝানে তদনুধম্মতা তস্স পঠমজ্ঝানস্স অনুৰূপা সতি নিকন্তি সন্তা সংৱিজ্জমানা সন্তিট্ঠতে সন্তিট্ঠতি, তং ঝানং মন্দস্স যোগিনো ঠিতিভাগিযং হোতি, ঠিতিং ভজতি. ৱিসেসভাগিযং হোতি, ৱিসেসং দুতিযাদিভাৱনং পাপুণাতীতি অত্থো. নিব্বিদাসংযুতা সঞ্ঞা, মনক্কাৰাতি নিব্বিদাৱিপস্সনাসংযুত্তা সঞ্ঞামনক্কাৰা. নিব্বেধভাগিযন্তি লোকুত্তৰভাগিযং, লোকুত্তৰমগ্গভাগিযন্তি অত্থো.
৯৩৩. অযং সমাপত্তি আসন্নাকুসলাৰযো আসন্নাকুসলাৰিকা যস্মা তক্কচাৰানং থূলত্তা চ, তস্মা কাৰণা অযং সমাপত্তি অঙ্গদুব্বলা.
৯৩৫. নিকন্তিন্তি তণ্হং. পৰিযাদাযাতি সোসাপেত্ৱা.
৯৩৬. ৱিধিনাতি পুব্বে ৱুত্তৱিধিনা. সতস্সাতি সতিসম্পন্নস্স.
৯৩৮. নিমিত্তং তু তদেৱ চাতি তমেৱ পঠমনিমিত্তং ‘‘পথৱী পথৱী’’ইতি এৱং মনসা কৰোন্তস্স.
৯৪৩. সম্পসাদনন্তি সদ্ধা. মজ্ঝত্তন্তি তত্ৰমজ্ঝত্ততা.
৯৪৪. দুৱঙ্গহীনন্তি ৱিতক্কৱিচাৰহীনং.
৯৪৮. পীতি নাম চেতসো চিত্তস্স উপ্পিলাপনং উপ্পিলাপিতত্তং যতো যস্মা কাৰণা.
৯৬১-২. আসন্নপীতিদোসাতি পীতিযেৱ দোসা. এত্থ এতস্মিং ততিযজ্ঝানে যদেৱ যং এৱ সুখং ইতি এৱং সুখং চেতসো আভোগো মনসিকাৰো. এৱং ইমিনা পকাৰেন সুখস্স থূলত্তা অযং সমাপত্তি অঙ্গদুব্বলা হোতি.
৯৭৪-৫. সুখং উপেক্খায আসেৱনং পন ন হোতি যস্মা উপেক্খায আসেৱনং পন ন হোতি, যস্মা উপেক্খাসহগতানি জৱনানি জৱন্তি, তস্মা চতুত্থজ্ঝানং উপেক্খাসহগতং সমুদীৰিতং.
৯৭৬. দুতিযজ্ঝানং দ্ৱিধা দ্ৱীহি কোট্ঠাসেহি ঠিতং.
৯৭৯. অযং অভিধম্মাৱতাৰো সুমধুৰৱৰতৰৱচনো কং নু জনং নেৱ ৰঞ্জযতি, অতিনিসিতৱিসদো বুদ্ধিপ্পচাৰো যস্স সো অতিনিসিতৱিসদবুদ্ধিপ্পচাৰো, সো তেন জনেন ৱেদনীযো জানিতব্বো.
ইতি অভিধম্মাৱতাৰটীকায
ৰূপাৱচৰসমাধিভাৱনানিদ্দেসৱণ্ণনা নিট্ঠিতা.
চুদ্দসমো পৰিচ্ছেদো.