৪. অননুস্সুতৱগ্গো
১. অননুস্সুতসুত্তং
৩৯৭. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘‘অযং কাযে কাযানুপস্সনা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি. ‘সা খো পনাযং কাযে কাযানুপস্সনা ভাৱেতব্বা’তি মে, ভিক্খৱে…পে… ভাৱিতা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি’’.
‘‘‘অযং ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সনা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি. ‘সা খো পনাযং ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সনা ভাৱেতব্বা’তি মে, ভিক্খৱে…পে… ভাৱিতা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি.
‘‘‘অযং চিত্তে চিত্তানুপস্সনা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি. ‘সা খো পনাযং চিত্তে চিত্তানুপস্সনা ভাৱেতব্বা’তি মে, ভিক্খৱে…পে… ভাৱিতা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি.
‘‘‘অযং ধম্মেসু ধম্মানুপস্সনা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদি. ‘সা খো পনাযং ধম্মেসু ধম্মানুপস্সনা ভাৱেতব্বা’তি মে, ভিক্খৱে…পে… ভাৱিতা’তি মে, ভিক্খৱে, পুব্বে অননুস্সুতেসু ধম্মেসু চক্খুং উদপাদি, ঞাণং উদপাদি, পঞ্ঞা উদপাদি, ৱিজ্জা উদপাদি, আলোকো উদপাদী’’তি. পঠমং.
২. ৱিৰাগসুত্তং
৩৯৮. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানা ভাৱিতা বহুলীকতা একন্তনিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্তন্তি.
‘‘কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱিতা বহুলীকতা একন্তনিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্তন্তী’’তি. দুতিযং.
৩. ৱিৰদ্ধসুত্তং
৩৯৯. ‘‘যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ৱিৰদ্ধা, ৱিৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো [অৰিযো অট্ঠঙ্কিকো মগ্গো (ক.) ইমস্মিং যেৱ সুত্তে দিস্সতি অট্ঠঙ্গিকোতিপদং, ন পনাঞ্ঞত্থ ইদ্ধিপাদ অনুৰুদ্ধাদীসু] সম্মা দুক্খক্খযগামী. যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা, আৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী.
‘‘কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ৱিৰদ্ধা, ৱিৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী. যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, ইমে চত্তাৰো সতিপট্ঠানা আৰদ্ধা, আৰদ্ধো তেসং অৰিযো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী’’তি. ততিযং.
৪. ভাৱিতসুত্তং
৪০০. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানা ভাৱিতা বহুলীকতা অপাৰা পাৰং গমনায সংৱত্তন্তি.
‘‘কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱিতা বহুলীকতা অপাৰা পাৰং গমনায সংৱত্তন্তী’’তি. চতুত্থং.
৫. সতিসুত্তং
৪০১. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সতো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিহৰেয্য সম্পজানো. অযং ৱো অম্হাকং অনুসাসনী’’.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সতো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু সতো হোতি.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্পজানো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৱিদিতা ৱেদনা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি. ৱিদিতা ৱিতক্কা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি. ৱিদিতা সঞ্ঞা উপ্পজ্জন্তি, ৱিদিতা উপট্ঠহন্তি, ৱিদিতা অব্ভত্থং গচ্ছন্তি. এৱং খো, ভিক্খৱে, ভিক্খু সম্পজানো হোতি. সতো, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিহৰেয্য সম্পজানো. অযং ৱো অম্হাকং অনুসাসনী’’তি. পঞ্চমং.
৬. অঞ্ঞাসুত্তং
৪০২. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইমে খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা. ইমেসং খো, ভিক্খৱে, চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱিতত্তা বহুলীকতত্তা দ্ৱিন্নং ফলানং অঞ্ঞতৰং ফলং পাটিকঙ্খং – দিট্ঠেৱ ধম্মে অঞ্ঞা, সতি ৱা উপাদিসেসে অনাগামিতা’’তি. ছট্ঠং.
৭. ছন্দসুত্তং
৪০৩. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স কাযে কাযানুপস্সিনো ৱিহৰতো যো কাযস্মিং ছন্দো সো পহীযতি. ছন্দস্স পহানা অমতং সচ্ছিকতং হোতি.
‘‘ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সিনো ৱিহৰতো যো ৱেদনাসু ছন্দো সো পহীযতি. ছন্দস্স পহানা অমতং সচ্ছিকতং হোতি.
‘‘চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স চিত্তে চিত্তানুপস্সিনো ৱিহৰতো যো চিত্তম্হি ছন্দো সো পহীযতি. ছন্দস্স পহানা অমতং সচ্ছিকতং হোতি.
‘‘ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স ধম্মেসু ধম্মানুপস্সিনো ৱিহৰতো যো ধম্মেসু ছন্দো সো পহীযতি. ছন্দস্স পহানা অমতং সচ্ছিকতং হোতী’’তি. সত্তমং.
৮. পৰিঞ্ঞাতসুত্তং
৪০৪. ‘‘চত্তাৰোমে, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানা. কতমে চত্তাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স কাযে কাযানুপস্সিনো ৱিহৰতো কাযো পৰিঞ্ঞাতো হোতি. কাযস্স পৰিঞ্ঞাতত্তা অমতং সচ্ছিকতং হোতি.
‘‘ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সিনো ৱিহৰতো ৱেদনা পৰিঞ্ঞাতা হোন্তি. ৱেদনানং পৰিঞ্ঞাতত্তা অমতং সচ্ছিকতং হোতি.
‘‘চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স চিত্তে চিত্তানুপস্সিনো ৱিহৰতো চিত্তং পৰিঞ্ঞাতং হোতি. চিত্তস্স পৰিঞ্ঞাতত্তা অমতং সচ্ছিকতং হোতি.
‘‘ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. তস্স ধম্মেসু ধম্মানুপস্সিনো ৱিহৰতো ধম্মা পৰিঞ্ঞাতা হোন্তি. ধম্মানং পৰিঞ্ঞাতত্তা অমতং সচ্ছিকতং হোতী’’তি. অট্ঠমং.
৯. ভাৱনাসুত্তং
৪০৫. ‘‘চতুন্নং, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানানং ভাৱনং দেসেস্সামি. তং সুণাথ’’. ‘‘কতমা, ভিক্খৱে, চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱনা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু…পে… চিত্তে…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. অযং খো, ভিক্খৱে, চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱনা’’তি. নৱমং.
১০. ৱিভঙ্গসুত্তং
৪০৬. ‘‘সতিপট্ঠানঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি সতিপট্ঠানভাৱনঞ্চ সতিপট্ঠানভাৱনাগামিনিঞ্চ পটিপদং. তং সুণাথ’’. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানং? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং; ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী ৱিহৰতি…পে… চিত্তে চিত্তানুপস্সী ৱিহৰতি…পে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানং’’.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানভাৱনা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সমুদযধম্মানুপস্সী কাযস্মিং ৱিহৰতি, ৱযধম্মানুপস্সী কাযস্মিং ৱিহৰতি, সমুদযৱযধম্মানুপস্সী কাযস্মিং ৱিহৰতি, আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. সমুদযধম্মানুপস্সী ৱেদনাসু ৱিহৰতি…পে… সমুদযধম্মানুপস্সী চিত্তে ৱিহৰতি… সমুদযধম্মানুপস্সী ধম্মেসু ৱিহৰতি, ৱযধম্মানুপস্সী ধম্মেসু ৱিহৰতি, সমুদযৱযধম্মানুপস্সী ধম্মেসু ৱিহৰতি, আতাপী সম্পজানো সতিমা, ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানভাৱনা.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানভাৱনাগামিনী পটিপদা? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি, সম্মাসঙ্কপ্পো, সম্মাৱাচা, সম্মাকম্মন্তো, সম্মাআজীৱো, সম্মাৱাযামো, সম্মাসতি, সম্মাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সতিপট্ঠানভাৱনাগামিনী পটিপদা’’তি. দসমং.
অননুস্সুতৱগ্গো চতুত্থো.
তস্সুদ্দানং –
অননুস্সুতং ৱিৰাগো, ৱিৰদ্ধো ভাৱনা সতি;
অঞ্ঞা ছন্দং পৰিঞ্ঞায, ভাৱনা ৱিভঙ্গেন চাতি.