৬. তণ্হক্খযসুত্তং
২০৭. ‘‘যো, ভিক্খৱে, মগ্গো যা পটিপদা তণ্হক্খযায সংৱত্ততি, তং মগ্গং তং পটিপদং ভাৱেথ. কতমো চ, ভিক্খৱে, মগ্গো কতমা চ পটিপদা তণ্হক্খযায সংৱত্ততি? যদিদং – সত্ত বোজ্ঝঙ্গা. কতমে সত্ত? সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো’’তি. এৱং ৱুত্তে আযস্মা উদাযী ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কথং ভাৱিতা নু খো, ভন্তে, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা, কথং বহুলীকতা তণ্হক্খযায সংৱত্তন্তী’’তি?
‘‘ইধ, উদাযি, ভিক্খু সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং ৱিপুলং মহগ্গতং অপ্পমাণং অব্যাপজ্জং [অব্যাপজ্ঝং (সী. স্যা. পী.)]. তস্স সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱযতো ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং ৱিপুলং মহগ্গতং অপ্পমাণং অব্যাপজ্জং তণ্হা পহীযতি. তণ্হায পহানা কম্মং পহীযতি. কম্মস্স পহানা দুক্খং পহীযতি…পে… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং ৱিপুলং মহগ্গতং অপ্পমাণং অব্যাপজ্জং. তস্স উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱযতো ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং ৱিপুলং মহগ্গতং অপ্পমাণং অব্যাপজ্জং তণ্হা পহীযতি তণ্হায পহানা কম্মং পহীযতি. কম্মস্স পহানা দুক্খং পহীযতি. ইতি খো, উদাযি, তণ্হক্খযা কম্মক্খযো, কম্মক্খযা দুক্খক্খযো’’তি. ছট্ঠং.