৬. অন্ধকাৰসুত্তং
১১১৬. ‘‘অত্থি, ভিক্খৱে, লোকন্তৰিকা অঘা অসংৱুতা অন্ধকাৰা অন্ধকাৰতিমিসা, যত্থমিমেসং চন্দিমসূৰিযানং এৱংমহিদ্ধিকানং এৱং মহানুভাৱানং আভায নানুভোন্তী’’তি.
এৱং ৱুত্তে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘মহা ৱত সো, ভন্তে, অন্ধকাৰো, সুমহা ৱত সো, ভন্তে, অন্ধকাৰো! অত্থি নু খো, ভন্তে, এতম্হা অন্ধকাৰা অঞ্ঞো অন্ধকাৰো মহন্ততৰো চ ভযানকতৰো চা’’তি? ‘‘অত্থি খো, ভিক্খু, এতম্হা অন্ধকাৰা অঞ্ঞো অন্ধকাৰো মহন্ততৰো চ ভযানকতৰো চা’’তি.
‘‘কতমো পন, ভন্তে, এতম্হা অন্ধকাৰা অঞ্ঞো অন্ধকাৰো মহন্ততৰো চ ভযানকতৰো চা’’তি? ‘‘যে হি কেচি, ভিক্খু, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং নপ্পজানন্তি, তে জাতিসংৱত্তনিকেসু সঙ্খাৰেসু অভিৰমন্তি…পে… অভিৰতা…পে… অভিসঙ্খৰোন্তি…পে… অভিসঙ্খৰিত্ৱা জাতন্ধকাৰম্পি পপতন্তি, জৰন্ধকাৰম্পি পপতন্তি, মৰণন্ধকাৰম্পি পপতন্তি, সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসন্ধকাৰম্পি পপতন্তি. তে ন পৰিমুচ্চন্তি জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি. ‘ন পৰিমুচ্চন্তি দুক্খস্মা’তি ৱদামি’’.
‘‘যে চ খো কেচি, ভিক্খু, সমণা ৱা ব্ৰাহ্মণা ৱা ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যথাভূতং পজানন্তি…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যথাভূতং পজানন্তি, তে জাতিসংৱত্তনিকেসু সঙ্খাৰেসু নাভিৰমন্তি…পে… অনভিৰতা…পে… নাভিসঙ্খৰোন্তি…পে… অনভিসঙ্খৰিত্ৱা জাতন্ধকাৰম্পি নপ্পপতন্তি, জৰন্ধকাৰম্পি নপ্পপতন্তি, মৰণন্ধকাৰম্পি নপ্পপতন্তি, সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসন্ধকাৰম্পি নপ্পপতন্তি. তে পৰিমুচ্চন্তি জাতিযা জৰায মৰণেন সোকেহি পৰিদেৱেহি দুক্খেহি দোমনস্সেহি উপাযাসেহি. ‘পৰিমুচ্চন্তি দুক্খস্মা’তি ৱদামি’’.
‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ‘ইদং দুক্খ’ন্তি যোগো কৰণীযো…পে… ‘অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি যোগো কৰণীযো’’তি. ছট্ঠং.