৬. পঠমঅনাথপিণ্ডিকসুত্তং

১০২২. সাৱত্থিনিদানং. তেন খো পন সমযেন অনাথপিণ্ডিকো গহপতি আবাধিকো হোতি দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি অঞ্ঞতৰং পুৰিসং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা মম ৱচনেন আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পাদে সিৰসা ৱন্দ – ‘অনাথপিণ্ডিকো, ভন্তে, গহপতি আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. সো আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পাদে সিৰসা ৱন্দতী’তি. এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘সাধু কিৰ, ভন্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো যেন অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’’তি.

‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো সো পুৰিসো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স পটিস্সুত্ৱা যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো পুৰিসো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ –

‘‘অনাথপিণ্ডিকো, ভন্তে, গহপতি আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. সো আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পাদে সিৰসা ৱন্দতি. এৱঞ্চ ৱদতি – ‘সাধু কিৰ, ভন্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো যেন অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’’তি. অধিৱাসেসি খো আযস্মা সাৰিপুত্তো তুণ্হীভাৱেন.

অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায আযস্মতা আনন্দেন পচ্ছাসমণেন যেন অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি তে, গহপতি, খমনীযং কচ্চি যাপনীযং? কচ্চি দুক্খা ৱেদনা পটিক্কমন্তি, নো অভিক্কমন্তি; পটিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি, নো অভিক্কমো’’তি? ‘‘ন মে, ভন্তে, খমনীযং, ন যাপনীযং. বাড়্হা মে দুক্খা ৱেদনা অভিক্কমন্তি, নো পটিক্কমন্তি; অভিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি, নো পটিক্কমো’’তি.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, বুদ্ধে অপ্পসাদেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি তথাৰূপো তে বুদ্ধে অপ্পসাদো নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদো – ইতিপি সো ভগৱা…পে… সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱাতি. তঞ্চ পন তে বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, ধম্মে অপ্পসাদেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপো তে ধম্মে অপ্পসাদো নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, ধম্মে অৱেচ্চপ্পসাদো – স্ৱাক্খাতো ভগৱতা ধম্মো…পে… পচ্চত্তং ৱেদিতব্বো ৱিঞ্ঞূহীতি. তঞ্চ পন তে ধম্মে অৱেচ্চপ্পসাদং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, সঙ্ঘে অপ্পসাদেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপো তে সঙ্ঘে অপ্পসাদো নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদো – সুপ্পটিপন্নো ভগৱতো সাৱকসঙ্ঘো…পে… অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্সাতি. তঞ্চ পন তে সঙ্ঘে অৱেচ্চপ্পসাদং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, দুস্সীল্যেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপং তে দুস্সীল্যং নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, অৰিযকন্তানি সীলানি…পে… সমাধিসংৱত্তনিকানি. তানি চ পন তে অৰিযকন্তানি সীলানি অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপায খো, গহপতি, মিচ্ছাদিট্ঠিযা সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপা তে মিচ্ছাদিট্ঠি নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাদিট্ঠি. তঞ্চ পন তে সম্মাদিট্ঠিং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, মিচ্ছাসঙ্কপ্পেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপো তে মিচ্ছাসঙ্কপ্পো নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাসঙ্কপ্পো. তঞ্চ পন তে সম্মাসঙ্কপ্পং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপায খো, গহপতি, মিচ্ছাৱাচায সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপা তে মিচ্ছাৱাচা নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাৱাচা. তঞ্চ পন তে সম্মাৱাচং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, মিচ্ছাকম্মন্তেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপো তে মিচ্ছাকম্মন্তো নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাকম্মন্তো. তঞ্চ পন তে সম্মাকম্মন্তং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, মিচ্ছাআজীৱেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপো তে মিচ্ছাআজীৱো নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাআজীৱো. তঞ্চ পন তে সম্মাআজীৱং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, মিচ্ছাৱাযামেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপো তে মিচ্ছাৱাযামো নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাৱাযামো. তঞ্চ পন তে সম্মাৱাযামং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপায খো, গহপতি, মিচ্ছাসতিযা সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপা তে মিচ্ছাসতি নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাসতি. তঞ্চ পন তে সম্মাসতিং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, মিচ্ছাসমাধিনা সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপো তে মিচ্ছাসমাধি নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাসমাধি. তঞ্চ পন তে সম্মাসমাধিং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপেন খো, গহপতি, মিচ্ছাঞাণেন সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপং তে মিচ্ছাঞাণং নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাঞাণং. তঞ্চ পন তে সম্মাঞাণং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্য.

‘‘যথাৰূপায খো, গহপতি, মিচ্ছাৱিমুত্তিযা সমন্নাগতো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি, তথাৰূপা তে মিচ্ছাৱিমুত্তি নত্থি. অত্থি চ খো তে, গহপতি, সম্মাৱিমুত্তি. তঞ্চ পন তে সম্মাৱিমুত্তিং অত্তনি সমনুপস্সতো ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভেয্যা’’তি.

অথ খো অনাথপিণ্ডিকস্স গহপতিস্স ঠানসো ৱেদনা পটিপ্পস্সম্ভিংসু. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি আযস্মন্তঞ্চ সাৰিপুত্তং আযস্মন্তঞ্চ আনন্দং সকেনেৱ থালিপাকেন পৰিৱিসি. অথ খো অনাথপিণ্ডিকো গহপতি আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং ভুত্তাৱিং ওনীতপত্তপাণিং অঞ্ঞতৰং নীচাসনং গহেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং আযস্মা সাৰিপুত্তো ইমাহি গাথাহি অনুমোদি –

‘‘যস্স সদ্ধা তথাগতে, অচলা সুপ্পতিট্ঠিতা;

সীলঞ্চ যস্স কল্যাণং, অৰিযকন্তং পসংসিতং.

‘‘সঙ্ঘে পসাদো যস্সত্থি, উজুভূতঞ্চ দস্সনং;

অদলিদ্দোতি [অদড়িদ্দোতি (সী. স্যা. কং.)] তং আহু, অমোঘং তস্স জীৱিতং.

‘‘তস্মা সদ্ধঞ্চ সীলঞ্চ, পসাদং ধম্মদস্সনং;

অনুযুঞ্জেথ মেধাৱী, সৰং বুদ্ধানসাসন’’ন্তি.

অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো অনাথপিণ্ডিকং গহপতিং ইমাহি গাথাহি অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.

অথ খো আযস্মা আনন্দো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং আনন্দং ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘হন্দ! কুতো নু ত্ৱং, আনন্দ, আগচ্ছসি দিৱাদিৱস্সা’’তি? ‘‘আযস্মতা, ভন্তে, সাৰিপুত্তেন অনাথপিণ্ডিকো গহপতি ইমিনা চ ইমিনা চ ওৱাদেন ওৱদিতো’’তি. ‘‘পণ্ডিতো, আনন্দ, সাৰিপুত্তো; মহাপঞ্ঞো, আনন্দ, সাৰিপুত্তো, যত্ৰ হি নাম চত্তাৰি সোতাপত্তিযঙ্গানি দসহাকাৰেহি ৱিভজিস্সতী’’তি. ছট্ঠং.