৩. দীঘাৱুউপাসকসুত্তং

৯৯৯. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন দীঘাৱু উপাসকো আবাধিকো হোতি দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. অথ খো দীঘাৱু উপাসকো পিতৰং জোতিকং গহপতিং আমন্তেসি – ‘‘এহি ত্ৱং, গহপতি, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কম; উপসঙ্কমিত্ৱা মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দ – ‘দীঘাৱু, ভন্তে, উপাসকো আবাধিকো হোতি দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. সো ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতী’তি. এৱঞ্চ ৱদেহি – ‘সাধু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা যেন দীঘাৱুস্স উপাসকস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’’তি. ‘‘এৱং, তাতা’’তি খো জোতিকো গহপতি দীঘাৱুস্স উপাসকস্স পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো জোতিকো গহপতি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘দীঘাৱু, ভন্তে, উপাসকো আবাধিকো হোতি দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. সো ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতি. এৱঞ্চ ৱদেতি – ‘সাধু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা যেন দীঘাৱুস্স উপাসকস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন.

অথ খো ভগৱা নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন দীঘাৱুস্স উপাসকস্স নিৱেসনং তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৱা দীঘাৱুং উপাসকং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি তে, দীঘাৱু, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং? কচ্চি দুক্খা ৱেদনা পটিক্কমন্তি, নো অভিক্কমন্তি; পটিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি, নো অভিক্কমো’’তি? ‘‘ন মে, ভন্তে, খমনীযং, ন যাপনীযং. বাড়্হা মে দুক্খা ৱেদনা অভিক্কমন্তি, নো পটিক্কমন্তি; অভিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি, নো পটিক্কমো’’তি. ‘‘তস্মাতিহ তে, দীঘাৱু, এৱং সিক্খিতব্বং – ‘বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো ভৱিস্সামি – ইতিপি সো ভগৱা অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অৰিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো ভৱিস্সামি অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৱত্তনিকেহি’. এৱঞ্হি তে, দীঘাৱু, সিক্খিতব্ব’’ন্তি.

‘‘যানিমানি, ভন্তে, ভগৱতা চত্তাৰি সোতাপত্তিযঙ্গানি দেসিতানি, সংৱিজ্জন্তে তে ধম্মা মযি, অহঞ্চ তেসু ধম্মেসু সন্দিস্সামি. অহঞ্হি, ভন্তে, বুদ্ধে অৱেচ্চপ্পসাদেন সমন্নাগতো – ইতিপি সো ভগৱা…পে… সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱাতি. ধম্মে…পে… সঙ্ঘে…পে… অৰিযকন্তেহি সীলেহি সমন্নাগতো অখণ্ডেহি…পে… সমাধিসংৱত্তনিকেহী’’তি. ‘‘তস্মাতিহ ত্ৱং, দীঘাৱু, ইমেসু চতূসু সোতাপত্তিযঙ্গেসু পতিট্ঠায ছ ৱিজ্জাভাগিযে ধম্মে উত্তৰি ভাৱেয্যাসি. ইধ ত্ৱং, দীঘাৱু, সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্চানুপস্সী ৱিহৰাহি, অনিচ্চে দুক্খসঞ্ঞী, দুক্খে অনত্তসঞ্ঞী পহানসঞ্ঞী ৱিৰাগসঞ্ঞী নিৰোধসঞ্ঞীতি. এৱঞ্হি তে, দীঘাৱু, সিক্খিতব্ব’’ন্তি.

‘‘যেমে, ভন্তে, ভগৱতা ছ ৱিজ্জাভাগিযা ধম্মা দেসিতা, সংৱিজ্জন্তে তে ধম্মা মযি, অহঞ্চ তেসু ধম্মেসু সন্দিস্সামি. অহঞ্হি, ভন্তে, সব্বসঙ্খাৰেসু অনিচ্চানুপস্সী ৱিহৰামি, অনিচ্চে দুক্খসঞ্ঞী, দুক্খে অনত্তসঞ্ঞী পহানসঞ্ঞী ৱিৰাগসঞ্ঞী নিৰোধসঞ্ঞী. অপি চ মে, ভন্তে, এৱং হোতি – ‘মা হেৱাযং জোতিকো গহপতি মমচ্চযেন ৱিঘাতং আপজ্জী’’’তি [আপজ্জতি (ক.)]. ‘‘মা ত্ৱং, তাত দীঘাৱু, এৱং মনসাকাসি. ইঙ্ঘ ত্ৱং, তাত দীঘাৱু, যদেৱ তে ভগৱা আহ, তদেৱ ত্ৱং সাধুকং মনসি কৰোহী’’তি.

অথ খো ভগৱা দীঘাৱুং উপাসকং ইমিনা ওৱাদেন ওৱদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো দীঘাৱু উপাসকো অচিৰপক্কন্তস্স ভগৱতো কালমকাসি. অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘যো সো, ভন্তে, দীঘাৱু নাম উপাসকো ভগৱতা সংখিত্তেন ওৱাদেন ওৱদিতো সো কালঙ্কতো. তস্স কা গতি, কো অভিসম্পৰাযো’’তি? ‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৱে, দীঘাৱু উপাসকো, পচ্চপাদি [অহোসি সচ্চৱাদী (স্যা. কং. পী. ক.)] ধম্মস্সানুধম্মং, ন চ মং ধম্মাধিকৰণং [ন চ ধম্মাধিকৰণং (স্যা. কং. পী. ক.)] ৱিহেসেসি [ৱিহেঠেসি (ইতিপি অঞ্ঞত্থ)]. দীঘাৱু, ভিক্খৱে, উপাসকো পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকো তত্থ পৰিনিব্বাযী অনাৱত্তিধম্মো তস্মা লোকা’’তি. ততিযং.