৪. পটিপত্তিৱগ্গো

১. পঠমপটিপত্তিসুত্তং

৩১. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘মিচ্ছাপটিপত্তিঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, সম্মাপটিপত্তিঞ্চ. তং সুণাথ. কতমা চ, ভিক্খৱে, মিচ্ছাপটিপত্তি? সেয্যথিদং – মিচ্ছাদিট্ঠি…পে… মিচ্ছাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, মিচ্ছাপটিপত্তি. কতমা চ, ভিক্খৱে, সম্মাপটিপত্তি? সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সম্মাপটিপত্তী’’তি. পঠমং.

২. দুতিযপটিপত্তিসুত্তং

৩২. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘মিচ্ছাপটিপন্নঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, সম্মাপটিপন্নঞ্চ. তং সুণাথ. কতমো চ, ভিক্খৱে, মিচ্ছাপটিপন্নো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো মিচ্ছাদিট্ঠিকো হোতি…পে… মিচ্ছাসমাধি – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, মিচ্ছাপটিপন্নো. কতমো চ, ভিক্খৱে, সম্মাপটিপন্নো? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো সম্মাদিট্ঠিকো হোতি…পে… সম্মাসমাধি – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সম্মাপটিপন্নো’’তি. দুতিযং.

৩. ৱিৰদ্ধসুত্তং

৩৩. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৱিৰদ্ধো, ৱিৰদ্ধো তেসং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী. যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো আৰদ্ধো, আৰদ্ধো তেসং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী. কতমো চ, ভিক্খৱে, অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো? সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, অযং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো ৱিৰদ্ধো, ৱিৰদ্ধো তেসং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী. যেসং কেসঞ্চি, ভিক্খৱে, অযং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো আৰদ্ধো, আৰদ্ধো তেসং অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো সম্মা দুক্খক্খযগামী’’তি. ততিযং.

৪. পাৰঙ্গমসুত্তং

৩৪. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘অট্ঠিমে, ভিক্খৱে, ধম্মা ভাৱিতা বহুলীকতা অপাৰা পাৰং গমনায সংৱত্তন্তি. কতমে অট্ঠ? সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. ইমে খো, ভিক্খৱে, অট্ঠ ধম্মা ভাৱিতা বহুলীকতা অপাৰা পাৰং গমনায সংৱত্তন্তী’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান সুগতো অথাপৰং এতদৱোচ সত্থা –

‘‘অপ্পকা তে মনুস্সেসু, যে জনা পাৰগামিনো;

অথাযং ইতৰা পজা, তীৰমেৱানুধাৱতি.

‘‘যে চ খো সম্মদক্খাতে, ধম্মে ধম্মানুৱত্তিনো;

তে জনা পাৰমেস্সন্তি, মচ্চুধেয্যং সুদুত্তৰং.

‘‘কণ্হং ধম্মং ৱিপ্পহায, সুক্কং ভাৱেথ পণ্ডিতো;

ওকা অনোকমাগম্ম, ৱিৱেকে যত্থ দূৰমং.

‘‘তত্ৰাভিৰতিমিচ্ছেয্য, হিত্ৱা কামে অকিঞ্চনো;

পৰিযোদপেয্য অত্তানং, চিত্তক্লেসেহি পণ্ডিতো.

‘‘যেসং সম্বোধিযঙ্গেসু, সম্মা চিত্তং সুভাৱিতং;

আদানপটিনিস্সগ্গে, অনুপাদায যে ৰতা;

খীণাসৱা জুতিমন্তো, তে লোকে পৰিনিব্বুতা’’তি. চতুত্থং;

৫. পঠমসামঞ্ঞসুত্তং

৩৫. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সামঞ্ঞঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, সামঞ্ঞফলানি চ. তং সুণাথ. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞং? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞং. কতমানি চ, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞফলানি? সোতাপত্তিফলং, সকদাগামিফলং, অনাগামিফলং, অৰহত্তফলং – ইমানি ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞফলানী’’তি. পঞ্চমং.

৬. দুতিযসামঞ্ঞসুত্তং

৩৬. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সামঞ্ঞঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, সামঞ্ঞত্থঞ্চ. তং সুণাথ. কতমঞ্চ খো, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞং? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞং. কতমো চ, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞত্থো? যো খো, ভিক্খৱে, ৰাগক্খযো দোসক্খযো মোহক্খযো – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, সামঞ্ঞত্থো’’তি. ছট্ঠং.

৭. পঠমব্ৰহ্মঞ্ঞসুত্তং

৩৭. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘ব্ৰহ্মঞ্ঞঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, ব্ৰহ্মঞ্ঞফলানি চ. তং সুণাথ. কতমঞ্চ খো, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞং? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞং. কতমানি চ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞফলানি? সোতাপত্তিফলং, সকদাগামিফলং, অনাগামিফলং, অৰহত্তফলং – ইমানি ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞফলানী’’তি. সত্তমং.

৮. দুতিযব্ৰহ্মঞ্ঞসুত্তং

৩৮. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘ব্ৰহ্মঞ্ঞঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, ব্ৰহ্মঞ্ঞত্থঞ্চ. তং সুণাথ. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞং? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞং. কতমো চ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞত্থো? যো খো, ভিক্খৱে, ৰাগক্খযো দোসক্খযো মোহক্খযো – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মঞ্ঞত্থো’’তি. অট্ঠমং.

৯. পঠমব্ৰহ্মচৰিযসুত্তং

৩৯. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘ব্ৰহ্মচৰিযঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, ব্ৰহ্মচৰিযফলানি চ. তং সুণাথ. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযং? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযং. কতমানি চ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযফলানি? সোতাপত্তিফলং, সকদাগামিফলং, অনাগামিফলং, অৰহত্তফলং – ইমানি ৱুচ্চন্তি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযফলানী’’তি. নৱমং.

১০. দুতিযব্ৰহ্মচৰিযসুত্তং

৪০. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘ব্ৰহ্মচৰিযঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, ব্ৰহ্মচৰিযত্থঞ্চ. তং সুণাথ. কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযং? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি…পে… সম্মাসমাধি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযং. কতমো চ, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযত্থো? যো খো, ভিক্খৱে, ৰাগক্খযো দোসক্খযো মোহক্খযো – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মচৰিযত্থো’’তি. দসমং.

পটিপত্তিৱগ্গো চতুত্থো.

তস্সুদ্দানং –

পটিপত্তি পটিপন্নো চ, ৱিৰদ্ধঞ্চ পাৰংগমা;

সামঞ্ঞেন চ দ্ৱে ৱুত্তা, ব্ৰহ্মঞ্ঞা অপৰে দুৱে;

ব্ৰহ্মচৰিযেন দ্ৱে ৱুত্তা, ৱগ্গো তেন পৱুচ্চতীতি.