১১. ভদ্ৰকসুত্তং

৩৬৩. একং সমযং ভগৱা মল্লেসু ৱিহৰতি উৰুৱেলকপ্পং নাম মল্লানং নিগমো. অথ খো ভদ্ৰকো গামণি যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ভদ্ৰকো গামণি ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা দুক্খস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ দেসেতূ’’তি. ‘‘অহঞ্চে [অহঞ্চ (স্যা. কং. ক.)] তে, গামণি, অতীতমদ্ধানং আৰব্ভ দুক্খস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ দেসেয্যং – ‘এৱং অহোসি অতীতমদ্ধান’ন্তি, তত্ৰ তে সিযা কঙ্খা, সিযা ৱিমতি. অহং চে [অহঞ্চ (স্যা. কং. ক.)] তে, গামণি, অনাগতমদ্ধানং আৰব্ভ দুক্খস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ দেসেয্যং – ‘এৱং ভৱিস্সতি অনাগতমদ্ধান’ন্তি, তত্ৰাপি তে সিযা কঙ্খা, সিযা ৱিমতি. অপি চাহং, গামণি, ইধেৱ নিসিন্নো এত্থেৱ তে নিসিন্নস্স দুক্খস্স সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ দেসেস্সামি. তং সুণাহি, সাধুকং মনসি কৰোহি; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো ভদ্ৰকো গামণি ভগৱতো পচ্চস্সোসি. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, অত্থি তে উৰুৱেলকপ্পে মনুস্সা যেসং তে ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা উপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি? ‘‘অত্থি মে, ভন্তে, উৰুৱেলকপ্পে মনুস্সা যেসং মে ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা উপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি. ‘‘অত্থি পন তে, গামণি, উৰুৱেলকপ্পে মনুস্সা যেসং তে ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা নুপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি? ‘‘অত্থি মে, ভন্তে, উৰুৱেলকপ্পে মনুস্সা যেসং মে ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা নুপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি. ‘‘কো নু খো, গামণি, হেতু, কো পচ্চযো যেন তে একচ্চানং উৰুৱেলকপ্পিযানং মনুস্সানং ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা উপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি? ‘‘যেসং মে, ভন্তে, উৰুৱেলকপ্পিযানং মনুস্সানং ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা উপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা, অত্থি মে তেসু ছন্দৰাগো. যেসং পন, ভন্তে, উৰুৱেলকপ্পিযানং মনুস্সানং ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা নুপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা, নত্থি মে তেসু ছন্দৰাগো’’তি. ‘‘ইমিনা ত্ৱং, গামণি, ধম্মেন দিট্ঠেন ৱিদিতেন অকালিকেন পত্তেন পৰিযোগাড়্হেন অতীতানাগতে নযং নেহি – ‘যং খো কিঞ্চি অতীতমদ্ধানং দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জি [উপ্পজ্জতি (সব্বত্থ)] সব্বং তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং. ছন্দো হি মূলং দুক্খস্স. যম্পি হি কিঞ্চি অনাগতমদ্ধানং দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জিস্সতি, সব্বং তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং. ছন্দো হি মূলং দুক্খস্সা’’’তি. ‘‘অচ্ছৰিযং, ভন্তে, অব্ভুতং, ভন্তে! যাৱ সুভাসিতং চিদং [সুভাসিতমিদং (সী. পী.)], ভন্তে, ভগৱতা [যঙ্কিঞ্চি অতীতমদ্ধানং দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জতি, সব্বন্তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং, ছন্দো হি মূলং দুক্খস্সাতি, যঙ্কিঞ্চি অনাগতমদ্ধানং দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জিস্সতি সব্বন্তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং, ছন্দো হি মূলং দুক্খস্সা’’তি (স্যা. কং.)] – ‘যং কিঞ্চি দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জতি, সব্বং তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং. ছন্দো হি মূলং দুক্খস্সা’তি. [‘‘যঙ্কিঞ্চি অতীতমদ্ধানং দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জতি, সব্বন্তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং, ছন্দো হি মূলং দূক্খস্সাতি, যঙ্কিঞ্চি অনাগতমদ্ধানং দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জিস্সতি, সব্বন্তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং, ছন্দো হি মূলং দুক্খস্সা’’তি (স্যা. কং)] অত্থি মে, ভন্তে, চিৰৱাসী নাম কুমাৰো বহি আৱসথে [আৱেসনে (?)] পটিৱসতি. সো খ্ৱাহং, ভন্তে, কালস্সেৱ ৱুট্ঠায পুৰিসং উয্যোজেমি [উয্যোজেসিং (ক.)] – ‘গচ্ছ, ভণে, চিৰৱাসিং কুমাৰং জানাহী’তি. যাৱকীৱঞ্চ, ভন্তে, সো পুৰিসো নাগচ্ছতি, তস্স মে হোতেৱ অঞ্ঞথত্তং – ‘মা হেৱ চিৰৱাসিস্স কুমাৰস্স কিঞ্চি আবাধযিত্থা’’’তি [আবাধযেথাতি (স্যা. কং. পী. ক.)].

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, চিৰৱাসিস্স কুমাৰস্স ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা উপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি? ‘‘চিৰৱাসিস্স মে, ভন্তে, কুমাৰস্স ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা জীৱিতস্সপি সিযা অঞ্ঞথত্তং, কিং পন মে নুপ্পজ্জিস্সন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি. ‘‘ইমিনাপি খো এতং, গামণি, পৰিযাযেন ৱেদিতব্বং – ‘যং কিঞ্চি দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জতি, সব্বং তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং. ছন্দো হি মূলং দুক্খস্সা’’’তি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, যদা তে চিৰৱাসিমাতা [চিৰৱাসিস্স মাতা (সী. পী.)] অদিট্ঠা অহোসি, অস্সুতা অহোসি, তে চিৰৱাসিমাতুযা ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘দস্সনং ৱা তে, গামণি, আগম্ম সৱনং ৱা এৱং তে অহোসি – ‘চিৰৱাসিমাতুযা ছন্দো ৱা ৰাগো ৱা পেমং ৱা’’’তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, গামণি, চিৰৱাসিমাতুযা তে ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা উপ্পজ্জেয্যুং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি? ‘‘চিৰৱাসিমাতুযা মে, ভন্তে, ৱধেন ৱা বন্ধেন ৱা জানিযা ৱা গৰহায ৱা জীৱিতস্সপি সিযা অঞ্ঞথত্তং, কিং পন মে নুপ্পজ্জিস্সন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা’’তি! ‘‘ইমিনাপি খো এতং, গামণি, পৰিযাযেন ৱেদিতব্বং – ‘যং কিঞ্চি দুক্খং উপ্পজ্জমানং উপ্পজ্জতি, সব্বং তং ছন্দমূলকং ছন্দনিদানং. ছন্দো হি মূলং দুক্খস্সা’’’তি. একাদসমং.