৪. মহকপাটিহাৰিযসুত্তং
৩৪৬. একং সমযং সম্বহুলা থেৰা ভিক্খূ মচ্ছিকাসণ্ডে ৱিহৰন্তি অম্বাটকৱনে. অথ খো চিত্তো গহপতি যেন থেৰা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা থেৰে ভিক্খূ অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো চিত্তো গহপতি থেৰে ভিক্খূ এতদৱোচ – ‘‘অধিৱাসেন্তু মে, ভন্তে থেৰা, স্ৱাতনায গোকুলে ভত্ত’’ন্তি. অধিৱাসেসুং খো থেৰা ভিক্খূ তুণ্হীভাৱেন. অথ খো চিত্তো গহপতি থেৰানং ভিক্খূনং অধিৱাসনং ৱিদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা থেৰে ভিক্খূ অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো থেৰা ভিক্খূ তস্সা ৰত্তিযা অচ্চযেন পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন চিত্তস্স গহপতিনো গোকুলং তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদিংসু.
অথ খো চিত্তো গহপতি থেৰে ভিক্খূ পণীতেন সপ্পিপাযাসেন সহত্থা সন্তপ্পেসি সম্পৱাৰেসি. অথ খো থেৰা ভিক্খূ ভুত্তাৱিনো ওনীতপত্তপাণিনো উট্ঠাযাসনা পক্কমিংসু. চিত্তোপি খো গহপতি ‘সেসকং ৱিস্সজ্জেথা’তি ৱত্ৱা থেৰে ভিক্খূ পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধি. তেন খো পন সমযেন উণ্হং হোতি কুথিতং [কুট্ঠিতং (সী. স্যা. কং. পী.)]; তে চ থেৰা ভিক্খূ পৱেলিযমানেন মঞ্ঞে কাযেন গচ্ছন্তি, যথা তং ভোজনং ভুত্তাৱিনো.
তেন খো পন সমযেন আযস্মা মহকো তস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে সব্বনৱকো হোতি. অথ খো আযস্মা মহকো আযস্মন্তং থেৰং এতদৱোচ – ‘‘সাধু খ্ৱস্স, ভন্তে থেৰ, সীতকো চ ৱাতো ৱাযেয্য, অব্ভসম্পিলাপো [অব্ভসংবিলাপো (সী.), অব্ভসংৱিলাপো (পী.)] চ অস্স, দেৱো চ একমেকং ফুসাযেয্যা’’তি.
‘‘সাধু খ্ৱস্স, আৱুসো মহক, যং সীতকো চ ৱাতো ৱাযেয্য, অব্ভসম্পিলাপো চ অস্স, দেৱো চ একমেকং ফুসাযেয্যা’’তি. অথ খো আযস্মা মহকো তথাৰূপং ইদ্ধাভিসঙ্খাৰং অভিসঙ্খৰি [অভিসঙ্খাসি (সী.)] যথা সীতকো চ ৱাতো ৱাযি, অব্ভসম্পিলাপো চ অস্স [আসি (?)], দেৱো চ একমেকং ফুসি. অথ খো চিত্তস্স গহপতিনো এতদহোসি – ‘‘যো খো ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে সব্বনৱকো ভিক্খু তস্সাযং এৱৰূপো ইদ্ধানুভাৱো’’তি. অথ খো আযস্মা মহকো আৰামং সম্পাপুণিত্ৱা আযস্মন্তং থেৰং এতদৱোচ – ‘‘অলমেত্তাৱতা, ভন্তে থেৰা’’তি? ‘‘অলমেত্তাৱতা, আৱুসো মহক! কতমেত্তাৱতা, আৱুসো মহক! পূজিতমেত্তাৱতা, আৱুসো মহকা’’তি. অথ খো থেৰা ভিক্খূ যথাৱিহাৰং অগমংসু. আযস্মাপি মহকো সকং ৱিহাৰং অগমাসি.
অথ খো চিত্তো গহপতি যেনাযস্মা মহকো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহকং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো চিত্তো গহপতি আযস্মন্তং মহকং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, অয্যো মহকো উত্তৰিমনুস্সধম্মং ইদ্ধিপাটিহাৰিযং দস্সেতূ’’তি. ‘‘তেন হি ত্ৱং, গহপতি, আলিন্দে উত্তৰাসঙ্গং পঞ্ঞপেত্ৱা তিণকলাপং ওকাসেহী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো চিত্তো গহপতি আযস্মতো মহকস্স পটিস্সুত্ৱা আলিন্দে উত্তৰাসঙ্গং পঞ্ঞপেত্ৱা তিণকলাপং ওকাসেসি. অথ খো আযস্মা মহকো ৱিহাৰং পৱিসিত্ৱা সূচিঘটিকং দত্ৱা তথাৰূপং ইদ্ধাভিসঙ্খাৰং অভিসঙ্খৰি যথা তালচ্ছিগ্গড়েন চ অগ্গড়ন্তৰিকায চ অচ্চি নিক্খমিত্ৱা তিণানি ঝাপেসি, উত্তৰাসঙ্গং ন ঝাপেসি. অথ খো চিত্তো গহপতি উত্তৰাসঙ্গং পপ্ফোটেত্ৱা সংৱিগ্গো লোমহট্ঠজাতো একমন্তং অট্ঠাসি. অথ খো আযস্মা মহকো ৱিহাৰা নিক্খমিত্ৱা চিত্তং গহপতিং এতদৱোচ – ‘‘অলমেত্তাৱতা, গহপতী’’তি?
‘‘অলমেত্তাৱতা, ভন্তে মহক! কতমেত্তাৱতা, ভন্তে, মহক! পূজিতমেত্তাৱতা, ভন্তে মহক! অভিৰমতু, ভন্তে, অয্যো মহকো মচ্ছিকাসণ্ডে. ৰমণীযং অম্বাটকৱনং. অহং অয্যস্স মহকস্স উস্সুক্কং কৰিস্সামি চীৱৰপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপৰিক্খাৰান’’ন্তি. ‘‘কল্যাণং ৱুচ্চতি, গহপতী’’তি. অথ খো আযস্মা মহকো সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায মচ্ছিকাসণ্ডম্হা পক্কামি. যং মচ্ছিকাসণ্ডম্হা পক্কামি, তথা পক্কন্তোৱ অহোসি; ন পুন পচ্চাগচ্ছীতি. চতুত্থং.