১. পঠমঝানপঞ্হাসুত্তং

৩৩২. একং সমযং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৱুসো, ভিক্খৱে’’তি. ‘‘আৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা মহামোগ্গল্লানো এতদৱোচ –

‘‘ইধ ময্হং, আৱুসো, ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘পঠমং ঝানং, পঠমং ঝান’ন্তি ৱুচ্চতি. কতমং নু খো পঠমং ঝানন্তি? তস্স ময্হং, আৱুসো, এতদহোসি – ‘ইধ ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইদং ৱুচ্চতি পঠমং ঝান’ন্তি. সো খ্ৱাহং, আৱুসো, ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰামি. তস্স ময্হং, আৱুসো, ইমিনা ৱিহাৰেন ৱিহৰতো কামসহগতা সঞ্ঞামনসিকাৰা সমুদাচৰন্তি.

‘‘অথ খো মং, আৱুসো, ভগৱা ইদ্ধিযা উপসঙ্কমিত্ৱা এতদৱোচ – ‘মোগ্গল্লান, মোগ্গল্লান! মা, ব্ৰাহ্মণ, পঠমং ঝানং পমাদো, পঠমে ঝানে চিত্তং সণ্ঠপেহি, পঠমে ঝানে চিত্তং একোদিং কৰোহি [একোদিকৰোহি (পী.)], পঠমে ঝানে চিত্তং সমাদহা’তি. সো খ্ৱাহং, আৱুসো, অপৰেন সমযেন ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহাসিং. যঞ্হি তং, আৱুসো, সম্মা ৱদমানো ৱদেয্য – ‘সত্থাৰানুগ্গহিতো সাৱকো মহাভিঞ্ঞতং পত্তো’তি, মমং তং সম্মা ৱদমানো ৱদেয্য – ‘সত্থাৰানুগ্গহিতো সাৱকো মহাভিঞ্ঞতং পত্তো’’’তি. পঠমং.