৫. পুণ্ণসুত্তং

৮৮. অথ [সাৱত্থিনিদানং. অথ (?) ম. নি. ৩.৩৯৫ পস্সিতব্বং] খো আযস্মা পুণ্ণো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা পুণ্ণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু, যমহং ভগৱতো ধম্মং সুত্ৱা একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি.

‘‘সন্তি খো, পুণ্ণ, চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. তঞ্চে ভিক্খু অভিনন্দতি অভিৱদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতি. তস্স তং অভিনন্দতো অভিৱদতো অজ্ঝোসায তিট্ঠতো উপ্পজ্জতি নন্দী. ‘নন্দিসমুদযা দুক্খসমুদযো, পুণ্ণা’তি ৱদামি…পে… সন্তি খো, পুণ্ণ, জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যা ৰসা…পে… সন্তি খো, পুণ্ণ, মনোৱিঞ্ঞেয্যা ধম্মা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. তঞ্চে ভিক্খু অভিনন্দতি অভিৱদতি অজ্ঝোসায তিট্ঠতি. তস্স তং অভিনন্দতো অভিৱদতো অজ্ঝোসায তিট্ঠতো উপ্পজ্জতি নন্দী. ‘নন্দিসমুদযা দুক্খসমুদযো, পুণ্ণা’তি ৱদামি.

‘‘সন্তি খো, পুণ্ণ, চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. তঞ্চে ভিক্খু নাভিনন্দতি নাভিৱদতি নাজ্ঝোসায তিট্ঠতি, তস্স তং অনভিনন্দতো অনভিৱদতো অনজ্ঝোসায তিট্ঠতো নিৰুজ্ঝতি নন্দী. ‘নন্দিনিৰোধা দুক্খনিৰোধো, পুণ্ণা’তি ৱদামি…পে… সন্তি খো, পুণ্ণ, মনোৱিঞ্ঞেয্যা ধম্মা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা. তঞ্চে ভিক্খু নাভিনন্দতি নাভিৱদতি নাজ্ঝোসায তিট্ঠতি, তস্স তং অনভিনন্দতো অনভিৱদতো অনজ্ঝোসায তিট্ঠতো নিৰুজ্ঝতি নন্দী. ‘নন্দিনিৰোধা দুক্খনিৰোধো, পুণ্ণা’তি ৱদামি.

‘‘ইমিনা ত্ৱং [ইমিনা চ ত্ৱং], পুণ্ণ, মযা সংখিত্তেন ওৱাদেন ওৱদিতো কতমস্মিং [কতৰস্মিং (ম. নি. ৩.৩৯৫)] জনপদে ৱিহৰিস্সসী’’তি? ‘‘অত্থি, ভন্তে, সুনাপৰন্তো নাম জনপদো, তত্থাহং ৱিহৰিস্সামী’’তি.

‘‘চণ্ডা খো, পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা; ফৰুসা খো, পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা. সচে তং, পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা অক্কোসিস্সন্তি পৰিভাসিস্সন্তি, তত্ৰ তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৱিস্সতী’’তি?

‘‘সচে মং, ভন্তে, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা অক্কোসিস্সন্তি পৰিভাসিস্সন্তি, তত্ৰ মে এৱং ভৱিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, যং মে [মং (সব্বত্থ)] নযিমে পাণিনা পহাৰং দেন্তী’তি. এৱমেত্থ [এৱম্মেত্থ (?)], ভগৱা, ভৱিস্সতি; এৱমেত্থ, সুগত, ভৱিস্সতী’’তি.

‘‘সচে পন তে, পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা পাণিনা পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৱিস্সতী’’তি?

‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা পাণিনা পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ মে এৱং ভৱিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, যং মে [এৱম্মেত্থ (?)] নযিমে লেড্ডুনা পহাৰং দেন্তী’তি. এৱমেত্থ, ভগৱা, ভৱিস্সতি; এৱমেত্থ, সুগত, ভৱিস্সতী’’তি.

‘‘সচে পন তে, পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা লেড্ডুনা পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৱিস্সতী’’তি?

‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা লেড্ডুনা পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ মে এৱং ভৱিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, যং মে নযিমে দণ্ডেন পহাৰং দেন্তী’তি. এৱমেত্থ, ভগৱা, ভৱিস্সতি; এৱমেত্থ, সুগত, ভৱিস্সতী’’তি.

‘‘সচে পন পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা দণ্ডেন পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৱিস্সতী’’তি?

‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা দণ্ডেন পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ মে এৱং ভৱিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, যং মে নযিমে সত্থেন পহাৰং দেন্তী’তি. এৱমেত্থ, ভগৱা, ভৱিস্সতি; এৱমেত্থ, সুগত, ভৱিস্সতী’’তি.

‘‘সচে পন তে, পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা সত্থেন পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৱিস্সতী’’তি?

‘‘সচে মে, ভন্তে, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা সত্থেন পহাৰং দস্সন্তি, তত্ৰ মে এৱং ভৱিস্সতি – ‘ভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, সুভদ্দকা ৱতিমে সুনাপৰন্তকা মনুস্সা, যং মং নযিমে তিণ্হেন সত্থেন জীৱিতা ৱোৰোপেন্তী’তি. এৱমেত্থ, ভগৱা, ভৱিস্সতি; এৱমেত্থ, সুগত, ভৱিস্সতী’’তি.

‘‘সচে পন তং, পুণ্ণ, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা তিণ্হেন সত্থেন জীৱিতা ৱোৰোপেস্সন্তি, তত্ৰ পন তে, পুণ্ণ, কিন্তি ভৱিস্সতী’’তি?

‘‘সচে মং, ভন্তে, সুনাপৰন্তকা মনুস্সা তিণ্হেন সত্থেন জীৱিতা ৱোৰোপেস্সন্তি, তত্ৰ মে এৱং ভৱিস্সতি – ‘সন্তি খো তস্স ভগৱতো সাৱকা কাযেন চ জীৱিতেন চ অট্টীযমানা হৰাযমানা জিগুচ্ছমানা সত্থহাৰকং পৰিযেসন্তি, তং মে ইদং অপৰিযিট্ঠঞ্ঞেৱ সত্থহাৰকং লদ্ধ’ন্তি. এৱমেত্থ, ভগৱা, ভৱিস্সতি; এৱমেত্থ, সুগত, ভৱিস্সতী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, পুণ্ণ! সক্খিস্সসি খো ত্ৱং, পুণ্ণ, ইমিনা দমূপসমেন সমন্নাগতো সুনাপৰন্তস্মিং জনপদে ৱত্থুং. যস্স দানি ত্ৱং, পুণ্ণ, কালং মঞ্ঞসী’’তি.

অথ খো আযস্মা পুণ্ণো ভগৱতো ৱচনং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন সুনাপৰন্তো জনপদো তেন চাৰিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন সুনাপৰন্তো জনপদো তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং আযস্মা পুণ্ণো সুনাপৰন্তস্মিং জনপদে ৱিহৰতি. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো তেনেৱন্তৰৱস্সেন পঞ্চমত্তানি উপাসকসতানি পটিৱেদেসি [পটিপাদেসি (সী. পী.), পটিদেসেসি (স্যা. কং.)]. তেনেৱন্তৰৱস্সেন পঞ্চমত্তানি উপাসিকাসতানি পটিৱেদেসি. তেনেৱন্তৰৱস্সেন তিস্সো ৱিজ্জা সচ্ছাকাসি. তেনেৱন্তৰৱস্সেন পৰিনিব্বাযি.

অথ খো সম্বহুলা ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু…পে… একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘যো সো, ভন্তে, পুণ্ণো নাম কুলপুত্তো ভগৱতা সংখিত্তেন ওৱাদেন ওৱদিতো, সো কালঙ্কতো. তস্স কা গতি কো অভিসম্পৰাযো’’তি?

‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৱে, পুণ্ণো কুলপুত্তো [কুলপুত্তো অহোসি (সব্বত্থ)], পচ্চপাদি [সচ্চৱাদী (স্যা. কং. ক.)] ধম্মস্সানুধম্মং, ন চ মং ধম্মাধিকৰণং ৱিহেসেসি [ৱিহেঠেসি (সী. স্যা. কং.)]. পৰিনিব্বুতো, ভিক্খৱে, পুণ্ণো কুলপুত্তো’’তি. পঞ্চমং.