২. দুতিযগিলানসুত্তং

৭৫. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অমুকস্মিং, ভন্তে, ৱিহাৰে অঞ্ঞতৰো ভিক্খু নৱো অপ্পঞ্ঞাতো আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. সাধু, ভন্তে, ভগৱা যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’তি.

অথ খো ভগৱা নৱৱাদঞ্চ সুত্ৱা গিলানৱাদঞ্চ, ‘‘অপ্পঞ্ঞাতো ভিক্খূ’’তি ইতি ৱিদিত্ৱা যেন সো ভিক্খু তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং. দিস্ৱান মঞ্চকে সমধোসি. অথ খো ভগৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘অলং, ভিক্খু, মা ত্ৱং মঞ্চকে সমধোসি. সন্তিমানি আসনানি পঞ্ঞত্তানি, তত্থাহং নিসীদিস্সামী’’তি. নিসীদি ভগৱা পঞ্ঞত্তে আসনে. নিসজ্জ খো ভগৱা তং ভিক্খুং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি তে, ভিক্খু, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং, কচ্চি দুক্খা ৱেদনা পটিক্কমন্তি নো অভিক্কমন্তি, পটিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি নো অভিক্কমো’’তি?

‘‘ন মে, ভন্তে, খমনীযং, ন যাপনীযং…পে… ন খো মং [মে (সব্বত্থ)], ভন্তে, অত্তা সীলতো উপৱদতী’’তি.

‘‘নো চে কিৰ তে, ভিক্খু, অত্তা সীলতো উপৱদতি, অথ কিঞ্চ তে কুক্কুচ্চং কো চ ৱিপ্পটিসাৰো’’তি?

‘‘ন খ্ৱাহং, ভন্তে, সীলৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতা ধম্মং দেসিতং আজানামী’’তি.

‘‘নো চে কিৰ ত্ৱং, ভিক্খু, সীলৱিসুদ্ধত্থং মযা ধম্মং দেসিতং আজানাসি, অথ কিমত্থং চৰহি ত্ৱং, ভিক্খু, মযা ধম্মং দেসিতং আজানাসী’’তি?

‘‘অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থং খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা ধম্মং দেসিতং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থং মযা ধম্মং দেসিতং আজানাসি. অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থো হি, ভিক্খু, মযা ধম্মো দেসিতো.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, ভিক্খু, চক্খু নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?

‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.

‘‘যং…পে… সোতং… ঘানং… জিৱ্হা… কাযো… মনো… মনোৱিঞ্ঞাণং… মনোসম্ফস্সো… যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা তম্পি নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?

‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.

‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি?

‘‘দুক্খং, ভন্তে’’.

‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি?

‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘এৱং পস্সং, ভিক্খু, সুতৱা অৰিযসাৱকো চক্খুস্মিম্পি নিব্বিন্দতি…পে… মনস্মিম্পি… মনোৱিঞ্ঞাণেপি… মনোসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি. যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি; ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো সো ভিক্খু ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দি. ইমস্মিঞ্চ পন ৱেয্যাকৰণস্মিং ভঞ্ঞমানে তস্স ভিক্খুস্স অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চীতি [ৱিমুচ্চতীতি (সব্বত্থ)]. দুতিযং.