১০. ছপ্পাণকোপমসুত্তং

২৪৭. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসো অৰুগত্তো পক্কগত্তো সৰৱনং পৱিসেয্য. তস্স কুসকণ্টকা চেৱ পাদে ৱিজ্ঝেয্যুং, সৰপত্তানি চ গত্তানি [সৰপত্তানি পক্কগত্তানি (স্যা. কং.), অৰুপক্কানি গত্তানি (পী. ক.)] ৱিলেখেয্যুং. এৱঞ্হি সো, ভিক্খৱে, পুৰিসো ভিয্যোসোমত্তায ততোনিদানং দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদিযেথ. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ইধেকচ্চো ভিক্খু গামগতো ৱা অৰঞ্ঞগতো ৱা লভতি ৱত্তাৰং – ‘অযঞ্চ সো [অযঞ্চ খো (পী. ক.), অযং সো (?)] আযস্মা এৱংকাৰী এৱংসমাচাৰো অসুচিগামকণ্টকো’তি. তং কণ্টকোতি [তং ‘‘অসুচিগামকণ্ডতো’’তি (ক.)] ইতি ৱিদিত্ৱা সংৱৰো চ অসংৱৰো চ ৱেদিতব্বো.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসংৱৰো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা পিযৰূপে ৰূপে অধিমুচ্চতি, অপ্পিযৰূপে ৰূপে ব্যাপজ্জতি, অনুপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৱিহৰতি পৰিত্তচেতসো. তঞ্চ চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি. সোতেন সদ্দং সুত্ৱা… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায পিযৰূপে ধম্মে অধিমুচ্চতি, অপ্পিযৰূপে ধম্মে ব্যাপজ্জতি, অনুপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৱিহৰতি পৰিত্তচেতসো, তঞ্চ চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং যথাভূতং নপ্পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসো ছপ্পাণকে গহেত্ৱা নানাৱিসযে নানাগোচৰে দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. অহিং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. সুসুমাৰং [সুংসুমাৰং (সী. স্যা. কং. পী.)] গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. পক্খিং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. কুক্কুৰং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. সিঙ্গালং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. মক্কটং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধিত্ৱা মজ্ঝে গণ্ঠিং কৰিত্ৱা ওস্সজ্জেয্য. অথ খো, তে, ভিক্খৱে, ছপ্পাণকা নানাৱিসযা নানাগোচৰা সকং সকং গোচৰৱিসযং আৱিঞ্ছেয্যুং [আৱিঞ্জেয্যুং (সী.)] – অহি আৱিঞ্ছেয্য ‘ৱম্মিকং পৱেক্খামী’তি, সুসুমাৰো আৱিঞ্ছেয্য ‘উদকং পৱেক্খামী’তি, পক্খী আৱিঞ্ছেয্য ‘আকাসং ডেস্সামী’তি, কুক্কুৰো আৱিঞ্ছেয্য ‘গামং পৱেক্খামী’তি, সিঙ্গালো আৱিঞ্ছেয্য ‘সীৱথিকং [সিৱথিকং (ক.)] পৱেক্খামী’তি, মক্কটো আৱিঞ্ছেয্য ‘ৱনং পৱেক্খামী’তি. যদা খো তে, ভিক্খৱে, ছপ্পাণকা ঝত্তা অস্সু কিলন্তা, অথ খো যো নেসং পাণকানং বলৱতৰো অস্স তস্স তে অনুৱত্তেয্যুং, অনুৱিধাযেয্যুং ৱসং গচ্ছেয্যুং. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যস্স কস্সচি ভিক্খুনো কাযগতাসতি অভাৱিতা অবহুলীকতা, তং চক্খু আৱিঞ্ছতি মনাপিযেসু ৰূপেসু, অমনাপিযা ৰূপা পটিকূলা হোন্তি…পে… মনো আৱিঞ্ছতি মনাপিযেসু ধম্মেসু, অমনাপিযা ধম্মা পটিকূলা হোন্তি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসংৱৰো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সংৱৰো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা পিযৰূপে ৰূপে নাধিমুচ্চতি, অপ্পিযৰূপে ৰূপে ন ব্যাপজ্জতি, উপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৱিহৰতি অপ্পমাণচেতসো, তঞ্চ চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং যথাভূতং পজানাতি, যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি…পে… জিৱ্হা ৰসং সাযিত্ৱা…পে… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায পিযৰূপে ধম্মে নাধিমুচ্চতি, অপ্পিযৰূপে ধম্মে ন ব্যাপজ্জতি, উপট্ঠিতকাযস্সতি চ ৱিহৰতি অপ্পমাণচেতসো, তঞ্চ চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং যথাভূতং পজানাতি যত্থস্স তে উপ্পন্না পাপকা অকুসলা ধম্মা অপৰিসেসা নিৰুজ্ঝন্তি.

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসো ছপ্পাণকে গহেত্ৱা নানাৱিসযে নানাগোচৰে দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. অহিং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. সুসুমাৰং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. পক্খিং গহেত্ৱা…পে… কুক্কুৰং গহেত্ৱা… সিঙ্গালং গহেত্ৱা… মক্কটং গহেত্ৱা দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধেয্য. দড়্হায ৰজ্জুযা বন্ধিত্ৱা দড়্হে খীলে ৱা থম্ভে ৱা উপনিবন্ধেয্য. অথ খো তে, ভিক্খৱে, ছপ্পাণকা নানাৱিসযা নানাগোচৰা সকং সকং গোচৰৱিসযং আৱিঞ্ছেয্যুং – অহি আৱিঞ্ছেয্য ‘ৱম্মিকং পৱেক্খামী’তি, সুসুমাৰো আৱিঞ্ছেয্য ‘উদকং পৱেক্খামী’তি, পক্খী আৱিঞ্ছেয্য ‘আকাসং ডেস্সামী’তি, কুক্কুৰো আৱিঞ্ছেয্য ‘গামং পৱেক্খামী’তি, সিঙ্গালো আৱিঞ্ছেয্য ‘সীৱথিকং পৱেক্খামী’তি, মক্কটো আৱিঞ্ছেয্য ‘ৱনং পৱেক্খামী’তি. যদা খো তে, ভিক্খৱে, ছপ্পাণকা ঝত্তা অস্সু কিলন্তা, অথ তমেৱ খীলং ৱা থম্ভং ৱা উপতিট্ঠেয্যুং, উপনিসীদেয্যুং, উপনিপজ্জেয্যুং. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যস্স কস্সচি ভিক্খুনো কাযগতাসতি ভাৱিতা বহুলীকতা, তং চক্খু নাৱিঞ্ছতি মনাপিযেসু ৰূপেসু, অমনাপিযা ৰূপা নপ্পটিকূলা হোন্তি…পে… জিৱ্হা নাৱিঞ্ছতি মনাপিযেসু ৰসেসু…পে… মনো নাৱিঞ্ছতি মনাপিযেসু ধম্মেসু, অমনাপিযা ধম্মা নপ্পটিকূলা হোন্তি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সংৱৰো হোতি.

‘‘‘দড়্হে খীলে ৱা থম্ভে ৱা’তি খো, ভিক্খৱে, কাযগতায সতিযা এতং অধিৱচনং. তস্মাতিহ ৱো, ভিক্খৱে, এৱং সিক্খিতব্বং – ‘কাযগতা নো সতি ভাৱিতা ভৱিস্সতি বহুলীকতা যানীকতা ৱত্থুকতা অনুট্ঠিতা পৰিচিতা সুসমাৰদ্ধা’তি. এৱঞ্হি খো, ভিক্খৱে, সিক্খিতব্ব’’ন্তি. দসমং.