৮. আদিত্তপৰিযাযসুত্তং
২৩৫. ‘‘আদিত্তপৰিযাযং ৱো, ভিক্খৱে, ধম্মপৰিযাযং দেসেস্সামি. তং সুণাথ. কতমো চ, ভিক্খৱে, আদিত্তপৰিযাযো, ধম্মপৰিযাযো? ৱৰং, ভিক্খৱে, তত্তায অযোসলাকায আদিত্তায সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায [সঞ্জোতিভূতায (স্যা. কং.)] চক্খুন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং, ন ত্ৱেৱ চক্খুৱিঞ্ঞেয্যেসু ৰূপেসু অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তগ্গাহো. নিমিত্তস্সাদগথিতং [নিমিত্তস্সাদগধিতং (স্যা. কং. ক.) ম. নি. ৩.৩১৬-৩১৭] ৱা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং তিট্ঠমানং তিট্ঠেয্য, অনুব্যঞ্জনস্সাদগথিতং ৱা তস্মিঞ্চে সমযে কালং কৰেয্য, ঠানমেতং ৱিজ্জতি, যং দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং গচ্ছেয্য – নিৰযং ৱা, তিৰচ্ছানযোনিং ৱা. ইমং খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, আদীনৱং দিস্ৱা এৱং ৱদামি.
‘‘ৱৰং, ভিক্খৱে, তিণ্হেন অযোসঙ্কুনা আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন সোতিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং, ন ত্ৱেৱ সোতৱিঞ্ঞেয্যেসু সদ্দেসু অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তগ্গাহো. নিমিত্তস্সাদগথিতং ৱা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং তিট্ঠমানং তিট্ঠেয্য, অনুব্যঞ্জনস্সাদগথিতং ৱা তস্মিঞ্চে সমযে কালঙ্কৰেয্য, ঠানমেতং ৱিজ্জতি, যং দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং গচ্ছেয্য – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা. ইমং খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, আদীনৱং দিস্ৱা এৱং ৱদামি.
‘‘ৱৰং, ভিক্খৱে, তিণ্হেন নখচ্ছেদনেন আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন ঘানিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং, ন ত্ৱেৱ ঘানৱিঞ্ঞেয্যেসু গন্ধেসু অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তগ্গাহো. নিমিত্তস্সাদগথিতং ৱা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং তিট্ঠমানং তিট্ঠেয্য, অনুব্যঞ্জনস্সাদগথিতং ৱা তস্মিঞ্চে সমযে কালং কৰেয্য. ঠানমেতং ৱিজ্জতি, যং দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং গচ্ছেয্য – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা. ইমং খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, আদীনৱং দিস্ৱা এৱং ৱদামি.
‘‘ৱৰং, ভিক্খৱে, তিণ্হেন খুৰেন আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন জিৱ্হিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং, ন ত্ৱেৱ জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যেসু ৰসেসু অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তগ্গাহো. নিমিত্তস্সাদগথিতং ৱা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং তিট্ঠমানং তিট্ঠেয্য, অনুব্যঞ্জনস্সাদগথিতং ৱা তস্মিঞ্চে সমযে কালং কৰেয্য. ঠানমেতং ৱিজ্জতি, যং দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং গচ্ছেয্য – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা. ইমং খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, আদীনৱং দিস্ৱা এৱং ৱদামি.
‘‘ৱৰং, ভিক্খৱে, তিণ্হায সত্তিযা আদিত্তায সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায কাযিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং, ন ত্ৱেৱ কাযৱিঞ্ঞেয্যেসু ফোট্ঠব্বেসু অনুব্যঞ্জনসো নিমিত্তগ্গাহো. নিমিত্তস্সাদগথিতং ৱা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং তিট্ঠমানং তিট্ঠেয্য, অনুব্যঞ্জনস্সাদগথিতং ৱা তস্মিঞ্চে সমযে কালং কৰেয্য. ঠানমেতং ৱিজ্জতি, যং দ্ৱিন্নং গতীনং অঞ্ঞতৰং গতিং গচ্ছেয্য – নিৰযং ৱা তিৰচ্ছানযোনিং ৱা. ইমং খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, আদীনৱং দিস্ৱা এৱং ৱদামি.
‘‘ৱৰং, ভিক্খৱে, সোত্তং. সোত্তং খো পনাহং, ভিক্খৱে, ৱঞ্ঝং জীৱিতানং ৱদামি, অফলং জীৱিতানং ৱদামি, মোমূহং জীৱিতানং ৱদামি, ন ত্ৱেৱ তথাৰূপে ৱিতক্কে ৱিতক্কেয্য যথাৰূপানং ৱিতক্কানং ৱসং গতো সঙ্ঘং ভিন্দেয্য. ইমং খ্ৱাহং, ভিক্খৱে, ৱঞ্ঝং জীৱিতানং আদীনৱং দিস্ৱা এৱং ৱদামি.
‘‘তত্থ, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো ইতি পটিসঞ্চিক্খতি – ‘তিট্ঠতু তাৱ তত্তায অযোসলাকায আদিত্তায সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায চক্খুন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং. হন্দাহং ইদমেৱ মনসি কৰোমি – ইতি চক্খু অনিচ্চং, ৰূপা অনিচ্চা, চক্খুৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, চক্খুসম্ফস্সো অনিচ্চো, যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা তম্পি অনিচ্চং’’’ [অনিচ্চ’’ন্তি (?)].
‘‘তিট্ঠতু তাৱ তিণ্হেন অযোসঙ্কুনা আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন সোতিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং. হন্দাহং ইদমেৱ মনসি কৰোমি – ইতি সোতং অনিচ্চং, সদ্দা অনিচ্চা, সোতৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, সোতসম্ফস্সো অনিচ্চো, যম্পিদং সোতসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা তম্পি অনিচ্চং.
‘‘তিট্ঠতু তাৱ তিণ্হেন নখচ্ছেদনেন আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন ঘানিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং. হন্দাহং ইদমেৱ মনসি কৰোমি – ইতি ঘানং অনিচ্চং, গন্ধা অনিচ্চা, ঘানৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, ঘানসম্ফস্সো অনিচ্চো, যম্পিদং ঘানসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং…পে… তম্পি অনিচ্চং.
‘‘তিট্ঠতু তাৱ তিণ্হেন খুৰেন আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন জিৱ্হিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং. হন্দাহং ইদমেৱ মনসি কৰোমি – ইতি জিৱ্হা অনিচ্চা, ৰসা অনিচ্চা, জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, জিৱ্হাসম্ফস্সো অনিচ্চো, যম্পিদং জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি…পে… তম্পি অনিচ্চং.
‘‘তিট্ঠতু তাৱ তিণ্হায সত্তিযা আদিত্তায সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায কাযিন্দ্ৰিযং সম্পলিমট্ঠং. হন্দাহং ইদমেৱ মনসি কৰোমি – ইতি কাযো অনিচ্চো, ফোট্ঠব্বা অনিচ্চা, কাযৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, কাযসম্ফস্সো অনিচ্চো, যম্পিদং কাযসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং…পে… তম্পি অনিচ্চং.
‘‘তিট্ঠতু তাৱ সোত্তং. হন্দাহং ইদমেৱ মনসি কৰোমি – ইতি মনো অনিচ্চো, ধম্মা অনিচ্চা, মনোৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং, মনোসম্ফস্সো অনিচ্চো, যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা তম্পি অনিচ্চং’’.
‘‘এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো চক্খুস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৰূপেসুপি নিব্বিন্দতি, চক্খুৱিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, চক্খুসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি…পে… যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদযিতং সুখং ৱা দুক্খং ৱা অদুক্খমসুখং ৱা তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি; ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতি. অযং খো, ভিক্খৱে, আদিত্তপৰিযাযো, ধম্মপৰিযাযো’’তি. অট্ঠমং.