৮. ৰাহুলোৱাদসুত্তং
১২১. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো ভগৱতো ৰহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৱং চেতসো পৰিৱিতক্কো উদপাদি – ‘‘পৰিপক্কা খো ৰাহুলস্স ৱিমুত্তিপৰিপাচনিযা ধম্মা; যংনূনাহং ৰাহুলং উত্তৰিং আসৱানং খযে ৱিনেয্য’’ন্তি. অথ খো ভগৱা পুব্বণ্হসমযং নিৱাসেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায সাৱত্থিযং পিণ্ডায চৰিত্ৱা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো আযস্মন্তং ৰাহুলং আমন্তেসি – ‘‘গণ্হাহি, ৰাহুল, নিসীদনং. যেন অন্ধৱনং তেনুপসঙ্কমিস্সাম দিৱাৱিহাৰাযা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা ৰাহুলো ভগৱতো পটিস্সুত্ৱা নিসীদনং আদায ভগৱন্তং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধি.
তেন খো পন সমযেন অনেকানি দেৱতাসহস্সানি ভগৱন্তং অনুবন্ধানি হোন্তি – ‘‘অজ্জ ভগৱা আযস্মন্তং ৰাহুলং উত্তৰিং আসৱানং খযে ৱিনেস্সতী’’তি. অথ খো ভগৱা অন্ধৱনং অজ্ঝোগাহেত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. আযস্মাপি খো ৰাহুলো ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং ৰাহুলং ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, ৰাহুল, চক্খু নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি?
‘‘দুক্খং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি?
‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ( ) [(তং কিং মঞ্ঞসি) এৱমিতৰেসুপি (ম. নি. ৩.৪১৬-৪১৭)]
‘‘ৰূপা নিচ্চা ৱা অনিচ্চা ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চা, ভন্তে’’…পে….
‘‘চক্খুৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে….
‘‘চক্খুসম্ফস্সো নিচ্চো ৱা অনিচ্চো ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চো, ভন্তে’’…পে….
‘‘যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদনাগতং, সঞ্ঞাগতং, সঙ্খাৰগতং, ৱিঞ্ঞাণগতং, তম্পি নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি?
‘‘দুক্খং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি?
‘‘নো হেতং, ভন্তে’’…পে….
‘‘জিৱ্হা নিচ্চা ৱা অনিচ্চা ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চা, ভন্তে’’…পে….
‘‘জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে….
‘‘জিৱ্হাসম্ফস্সো নিচ্চো ৱা অনিচ্চো ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চো, ভন্তে’’…পে….
‘‘যম্পিদং জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদনাগতং, সঞ্ঞাগতং, সঙ্খাৰগতং, ৱিঞ্ঞাণগতং, তম্পি নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি?
‘‘দুক্খং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি?
‘‘নো হেতং, ভন্তে’’…পে….
‘‘মনো নিচ্চো ৱা অনিচ্চো ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চো, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱাতি?
‘‘দুক্খং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি?
‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘ধম্মা নিচ্চা ৱা অনিচ্চা ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চা, ভন্তে’’…পে….
‘‘মনোৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে….
‘‘মনোসম্ফস্সো নিচ্চো ৱা অনিচ্চো ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চো, ভন্তে’’…পে….
‘‘যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদনাগতং, সঞ্ঞাগতং, সঙ্খাৰগতং, ৱিঞ্ঞাণগতং, তম্পি নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি?
‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি?
‘‘দুক্খং, ভন্তে’’.
‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং, কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি?
‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.
‘‘এৱং পস্সং, ৰাহুল, সুতৱা অৰিযসাৱকো চক্খুস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ৰূপেসুপি নিব্বিন্দতি, চক্খুৱিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, চক্খুসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি, যম্পিদং চক্খুসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদনাগতং সঞ্ঞাগতং সঙ্খাৰগতং ৱিঞ্ঞাণগতং তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি…পে… জিৱ্হাযপি নিব্বিন্দতি, ৰসেসুপি নিব্বিন্দতি, জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, জিৱ্হাসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি, যম্পিদং জিৱ্হাসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদনাগতং সঞ্ঞাগতং সঙ্খাৰগতং ৱিঞ্ঞাণগতং তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি…পে….
‘‘মনস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ধম্মেসুপি নিব্বিন্দতি, মনোৱিঞ্ঞাণেপি নিব্বিন্দতি, মনোসম্ফস্সেপি নিব্বিন্দতি, যম্পিদং মনোসম্ফস্সপচ্চযা উপ্পজ্জতি ৱেদনাগতং সঞ্ঞাগতং সঙ্খাৰগতং ৱিঞ্ঞাণগতং তস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি; ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো আযস্মা ৰাহুলো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দি. ইমস্মিঞ্চ পন ৱেয্যাকৰণস্মিং ভঞ্ঞমানে আযস্মতো ৰাহুলস্স অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুচ্চি. অনেকানঞ্চ দেৱতাসহস্সানং ৱিৰজং ৱীতমলং ধম্মচক্খুং উদপাদি – ‘‘যং কিঞ্চি সমুদযধম্মং, সব্বং তং নিৰোধধম্ম’’ন্তি. অট্ঠমং.