১. অনিচ্চৱগ্গো
১. অজ্ঝত্তানিচ্চসুত্তং
১. এৱং মে সুতং. একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘চক্খুং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং. যদনিচ্চং তং দুক্খং; যং দুক্খং তদনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. সোতং অনিচ্চং. যদনিচ্চং…পে… ঘানং অনিচ্চং. যদনিচ্চং…পে… জিৱ্হা অনিচ্চা. যদনিচ্চং তং দুক্খং; যং দুক্খং তদনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. কাযো অনিচ্চো. যদনিচ্চং…পে… মনো অনিচ্চো. যদনিচ্চং তং দুক্খং; যং দুক্খং তদনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো চক্খুস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, সোতস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, ঘানস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, জিৱ্হাযপি নিব্বিন্দতি, কাযস্মিম্পি নিব্বিন্দতি, মনস্মিম্পি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি; ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. পঠমং.
২. অজ্ঝত্তদুক্খসুত্তং
২. ‘‘চক্খুং, ভিক্খৱে, দুক্খং. যং দুক্খং তদনত্তা; যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. সোতং দুক্খং…পে… ঘানং দুক্খং… জিৱ্হা দুক্খা… কাযো দুক্খো… মনো দুক্খো. যং দুক্খং তদনত্তা; যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. এৱং পস্সং…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতী’’তি. দুতিযং.
৩. অজ্ঝত্তানত্তসুত্তং
৩. ‘‘চক্খুং, ভিক্খৱে, অনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. সোতং অনত্তা…পে… ঘানং অনত্তা… জিৱ্হা অনত্তা… কাযো অনত্তা… মনো অনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. এৱং পস্সং…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতী’’তি. ততিযং.
৪. বাহিৰানিচ্চসুত্তং
৪. ‘‘ৰূপা, ভিক্খৱে, অনিচ্চা. যদনিচ্চং তং দুক্খং; যং দুক্খং তদনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. সদ্দা… গন্ধা… ৰসা… ফোট্ঠব্বা… ধম্মা অনিচ্চা. যদনিচ্চং তং দুক্খং; যং দুক্খং তদনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো ৰূপেসুপি নিব্বিন্দতি, সদ্দেসুপি নিব্বিন্দতি, গন্ধেসুপি নিব্বিন্দতি, ৰসেসুপি নিব্বিন্দতি, ফোট্ঠব্বেসুপি নিব্বিন্দতি, ধম্মেসুপি নিব্বিন্দতি. নিব্বিন্দং ৱিৰজ্জতি; ৱিৰাগা ৱিমুচ্চতি; ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং হোতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. চতুত্থং.
৫. বাহিৰদুক্খসুত্তং
৫. ‘‘ৰূপা, ভিক্খৱে, দুক্খা. যং দুক্খং তদনত্তা; যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. সদ্দা… গন্ধা… ৰসা… ফোট্ঠব্বা… ধম্মা দুক্খা. যং দুক্খং তদনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. এৱং পস্সং…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতী’’তি. পঞ্চমং.
৬. বাহিৰানত্তসুত্তং
৬. ‘‘ৰূপা, ভিক্খৱে, অনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. সদ্দা… গন্ধা… ৰসা… ফোট্ঠব্বা… ধম্মা অনত্তা. যদনত্তা তং ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দট্ঠব্বং. এৱং পস্সং…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতী’’তি. ছট্ঠং.
৭. অজ্ঝত্তানিচ্চাতীতানাগতসুত্তং
৭. ‘‘চক্খুং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং অতীতানাগতং; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নস্স! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতস্মিং চক্খুস্মিং অনপেক্খো হোতি; অনাগতং চক্খুং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নস্স চক্খুস্স নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. সোতং অনিচ্চং… ঘানং অনিচ্চং… জিৱ্হা অনিচ্চা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নায! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতায জিৱ্হায অনপেক্খো হোতি; অনাগতং জিৱ্হং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নায জিৱ্হায নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. কাযো অনিচ্চো…পে… মনো অনিচ্চো অতীতানাগতো; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নস্স! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতস্মিং মনস্মিং অনপেক্খো হোতি; অনাগতং মনং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নস্স মনস্স নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতী’’তি. সত্তমং.
৮. অজ্ঝত্তদুক্খাতীতানাগতসুত্তং
৮. ‘‘চক্খুং, ভিক্খৱে, দুক্খং অতীতানাগতং; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নস্স! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতস্মিং চক্খুস্মিং অনপেক্খো হোতি; অনাগতং চক্খুং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নস্স চক্খুস্স নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. সোতং দুক্খং…পে… ঘানং দুক্খং…পে… জিৱ্হা দুক্খা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নায! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতায জিৱ্হায অনপেক্খো হোতি; অনাগতং জিৱ্হং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নায জিৱ্হায নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. কাযো দুক্খো…পে… মনো দুক্খো অতীতানাগতো; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নস্স! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতস্মিং মনস্মিং অনপেক্খো হোতি; অনাগতং মনং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নস্স মনস্স নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতী’’তি. অট্ঠমং.
৯. অজ্ঝত্তানত্তাতীতানাগতসুত্তং
৯. ‘‘চক্খুং, ভিক্খৱে, অনত্তা অতীতানাগতং; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নস্স! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতস্মিং চক্খুস্মিং অনপেক্খো হোতি; অনাগতং চক্খুং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নস্স চক্খুস্স নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. সোতং অনত্তা…পে… ঘানং অনত্তা…পে… জিৱ্হা অনত্তা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নায! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতায জিৱ্হায অনপেক্খো হোতি; অনাগতং জিৱ্হং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নায জিৱ্হায নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. কাযো অনত্তা…পে… মনো অনত্তা অতীতানাগতো; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নস্স! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতস্মিং মনস্মিং অনপেক্খো হোতি; অনাগতং মনং নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নস্স মনস্স নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতী’’তি. নৱমং.
১০. বাহিৰানিচ্চাতীতানাগতসুত্তং
১০. ‘‘ৰূপা, ভিক্খৱে, অনিচ্চা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নানং! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতেসু ৰূপেসু অনপেক্খো হোতি; অনাগতে ৰূপে নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নানং ৰূপানং নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. সদ্দা… গন্ধা… ৰসা… ফোট্ঠব্বা… ধম্মা অনিচ্চা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নানং! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতেসু ধম্মেসু অনপেক্খো হোতি; অনাগতে ধম্মে নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নানং ধম্মানং নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতী’’তি. দসমং.
১১. বাহিৰদুক্খাতীতানাগতসুত্তং
১১. ‘‘ৰূপা, ভিক্খৱে, দুক্খা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নানং! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতেসু ৰূপেসু অনপেক্খো হোতি; অনাগতে ৰূপে নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নানং ৰূপানং নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতী’’তি…পে. …. একাদসমং.
১২. বাহিৰানত্তাতীতানাগতসুত্তং
১২. ‘‘ৰূপা, ভিক্খৱে, অনত্তা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নানং! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতেসু ৰূপেসু অনপেক্খো হোতি; অনাগতে ৰূপে নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নানং ৰূপানং নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতি. সদ্দা… গন্ধা… ৰসা… ফোট্ঠব্বা… ধম্মা অনত্তা অতীতানাগতা; কো পন ৱাদো পচ্চুপ্পন্নানং! এৱং পস্সং, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অতীতেসু ধম্মেসু অনপেক্খো হোতি; অনাগতে ধম্মে নাভিনন্দতি; পচ্চুপ্পন্নানং ধম্মানং নিব্বিদায ৱিৰাগায নিৰোধায পটিপন্নো হোতী’’তি. দ্ৱাদসমং.
অনিচ্চৱগ্গো পঠমো.
তস্সুদ্দানং –
অনিচ্চং দুক্খং অনত্তা চ, তযো অজ্ঝত্তবাহিৰা;
যদনিচ্চেন তযো ৱুত্তা, তে তে অজ্ঝত্তবাহিৰাতি.