৬. অস্সজিসুত্তং

৮৮. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা অস্সজি কস্সপকাৰামে ৱিহৰতি আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. অথ খো আযস্মা অস্সজি উপট্ঠাকে আমন্তেসি – ‘‘এথ তুম্হে, আৱুসো, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমথ; উপসঙ্কমিত্ৱা মম ৱচনেন ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দথ – ‘অস্সজি, ভন্তে, ভিক্খু আবাধিকো দুক্খিতো বাড়্হগিলানো. সো ভগৱতো পাদে সিৰসা ৱন্দতী’তি. এৱঞ্চ ৱদেথ – ‘সাধু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা যেন অস্সজি ভিক্খু তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো অস্সজিস্স পটিস্সুত্ৱা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘অস্সজি, ভন্তে, ভিক্খু আবাধিকো…পে… সাধু কিৰ, ভন্তে, ভগৱা যেন অস্সজি ভিক্খু তেনুপসঙ্কমতু অনুকম্পং উপাদাযা’’তি. অধিৱাসেসি ভগৱা তুণ্হীভাৱেন.

অথ খো ভগৱা সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনাযস্মা অস্সজি তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো আযস্মা অস্সজি ভগৱন্তং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং. দিস্ৱান মঞ্চকে সমধোসি. অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং অস্সজিং [আযস্মতো অস্সজিস্স (পী. ক.)] এতদৱোচ – ‘‘অলং, অস্সজি, মা ত্ৱং মঞ্চকে সমধোসি. সন্তিমানি আসনানি পঞ্ঞত্তানি, তত্থাহং নিসীদিস্সামী’’তি. নিসীদি ভগৱা পঞ্ঞত্তে আসনে. নিসজ্জ খো ভগৱা আযস্মন্তং অস্সজিং এতদৱোচ – ‘‘কচ্চি তে, অস্সজি, খমনীযং, কচ্চি যাপনীযং…পে… পটিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি নো অভিক্কমো’’তি?

‘‘ন মে, ভন্তে, খমনীযং…পে… অভিক্কমোসানং পঞ্ঞাযতি নো পটিক্কমো’’তি. ‘‘কচ্চি তে, অস্সজি, ন কিঞ্চি কুক্কুচ্চং ন কোচি ৱিপ্পটিসাৰো’’তি? ‘‘তগ্ঘ মে, ভন্তে, অনপ্পকং কুক্কুচ্চং অনপ্পকো ৱিপ্পটিসাৰো’’তি. ‘‘কচ্চি পন তং, অস্সজি, অত্তা সীলতো ন উপৱদতী’’তি? ‘‘ন খো মং, ভন্তে, অত্তা সীলতো উপৱদতী’’তি. ‘‘নো চে কিৰ তং, অস্সজি, অত্তা সীলতো উপৱদতি, অথ কিঞ্চ তে কুক্কুচ্চং কো চ ৱিপ্পটিসাৰো’’তি? ‘‘পুব্বে খ্ৱাহং, ভন্তে, গেলঞ্ঞে পস্সম্ভেত্ৱা পস্সম্ভেত্ৱা কাযসঙ্খাৰে ৱিহৰামি, সোহং সমাধিং নপ্পটিলভামি. তস্স ময্হং, ভন্তে, তং সমাধিং অপ্পটিলভতো এৱং হোতি – ‘নো চস্সাহং পৰিহাযামী’’’তি. ‘‘যে তে, অস্সজি, সমণব্ৰাহ্মণা সমাধিসাৰকা সমাধিসামঞ্ঞা তেসং তং সমাধিং অপ্পটিলভতং এৱং হোতি – ‘নো চস্সু মযং পৰিহাযামা’’’তি.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, অস্সজি, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’…পে… ৱিঞ্ঞাণং …পে… তস্মাতিহ…পে… এৱং পস্সং…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতীতি. সো সুখং চে ৱেদনং ৱেদযতি [ৱেদিযতি (সী. পী.)], সা ‘অনিচ্চা’তি পজানাতি. ‘অনজ্ঝোসিতা’তি পজানাতি. ‘অনভিনন্দিতা’তি পজানাতি. দুক্খং চে ৱেদনং ৱেদযতি, সা ‘অনিচ্চা’তি পজানাতি. ‘অনজ্ঝোসিতা’তি পজানাতি. ‘অনভিনন্দিতা’তি পজানাতি. অদুক্খমসুখং চে ৱেদনং ৱেদযতি, সা ‘অনিচ্চা’তি পজানাতি…পে… ‘অনভিনন্দিতা’তি পজানাতি. সো সুখং চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসংযুত্তো নং ৱেদযতি; দুক্খং চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসংযুত্তো নং ৱেদযতি; অদুক্খমসুখং চে ৱেদনং ৱেদযতি, ৱিসংযুত্তো নং ৱেদযতি. সো কাযপৰিযন্তিকং চে ৱেদনং ৱেদযমানো ‘কাযপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি. জীৱিতপৰিযন্তিকং চে ৱেদনং ৱেদযমানো ‘জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি. ‘কাযস্স ভেদা উদ্ধং জীৱিতপৰিযাদানা ইধেৱ সব্বৱেদযিতানি অনভিনন্দিতানি সীতীভৱিস্সন্তী’তি পজানাতি.

‘‘সেয্যথাপি, অস্সজি, তেলঞ্চ পটিচ্চ, ৱট্টিঞ্চ পটিচ্চ, তেলপ্পদীপো ঝাযেয্য; তস্সেৱ তেলস্স চ ৱট্টিযা চ পৰিযাদানা অনাহাৰো নিব্বাযেয্য. এৱমেৱ খো, অস্সজি, ভিক্খু কাযপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযমানো ‘কাযপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি. জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযমানো ‘জীৱিতপৰিযন্তিকং ৱেদনং ৱেদযামী’তি পজানাতি. ‘কাযস্স ভেদা উদ্ধং জীৱিতপৰিযাদানা ইধেৱ সব্বৱেদযিতানি অনভিনন্দিতানি সীতীভৱিস্সন্তী’তি পজানাতী’’তি. ছট্ঠং.