৪. অনুৰাধসুত্তং

৮৬. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৱেসালিযং ৱিহৰতি মহাৱনে কূটাগাৰসালাযং. তেন খো পন সমযেন আযস্মা অনুৰাধো ভগৱতো অৱিদূৰে অৰঞ্ঞকুটিকাযং ৱিহৰতি. অথ খো সম্বহুলা অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা যেন আযস্মা অনুৰাধো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা অনুৰাধেন সদ্ধিং সম্মোদিংসু. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা আযস্মন্তং অনুৰাধং এতদৱোচুং – ‘‘যো সো, আৱুসো অনুৰাধ, তথাগতো উত্তমপুৰিসো পৰমপুৰিসো পৰমপত্তিপত্তো, তং তথাগতো ইমেসু চতূসু ঠানেসু পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেতি – ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা’’তি?

এৱং ৱুত্তে, আযস্মা অনুৰাধো তে অঞ্ঞতিত্থিযে পৰিব্বাজকে এতদৱোচ – ‘‘যো সো আৱুসো তথাগতো উত্তমপুৰিসো পৰমপুৰিসো পৰমপত্তিপত্তো তং তথাগতো অঞ্ঞত্ৰ ইমেহি চতূহি ঠানেহি পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেতি – ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘হোতি চ ন চ হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা, ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা’’তি. এৱং ৱুত্তে, অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা আযস্মন্তং অনুৰাধং এতদৱোচুং – ‘‘সো চাযং ভিক্খু নৱো ভৱিস্সতি অচিৰপব্বজিতো, থেৰো ৱা পন বালো অব্যত্তো’’তি. অথ খো অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা আযস্মন্তং অনুৰাধং নৱৱাদেন চ বালৱাদেন চ অপসাদেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কমিংসু.

অথ খো আযস্মতো অনুৰাধস্স অচিৰপক্কন্তেসু তেসু অঞ্ঞতিত্থিযেসু পৰিব্বাজকেসু এতদহোসি – ‘‘সচে খো মং তে অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা উত্তৰিং পঞ্হং পুচ্ছেয্যুং. কথং ব্যাকৰমানো নু খ্ৱাহং তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পৰিব্বাজকানং ৱুত্তৱাদী চেৱ ভগৱতো অস্সং, ন চ ভগৱন্তং অভূতেন অব্ভাচিক্খেয্যং, ধম্মস্স চানুধম্মং ব্যাকৰেয্যং, ন চ কোচি সহধম্মিকো ৱাদানুৱাদো গাৰয্হং ঠানং আগচ্ছেয্যা’’তি?

অথ খো আযস্মা অনুৰাধো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা অনুৰাধো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘ইধাহং, ভন্তে, ভগৱতো অৱিদূৰে অৰঞ্ঞকুটিকাযং ৱিহৰামি. অথ খো, ভন্তে, সম্বহুলা অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা যেনাহং তেনুপসঙ্কমিংসু …পে… মং এতদৱোচুং – ‘যো সো, আৱুসো অনুৰাধ, তথাগতো উত্তমপুৰিসো পৰমপুৰিসো পৰমপত্তিপত্তো তং তথাগতো ইমেসু চতূসু ঠানেসু পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেতি – হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা, ন হোতি… হোতি চ ন চ হোতি, নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা’’’তি?

এৱং ৱুত্তাহং, ভন্তে, তে অঞ্ঞতিত্থিযে পৰিব্বাজকে এতদৱোচং – ‘‘যো সো, আৱুসো, তথাগতো উত্তমপুৰিসো পৰমপুৰিসো পৰমপত্তিপত্তো, তং তথাগতো অঞ্ঞত্ৰ ইমেহি চতূহি ঠানেহি পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেতি – ‘হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱা…পে… ‘নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণা’তি ৱাতি. এৱং ৱুত্তে, ভন্তে, তে অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা মং এতদৱোচুং – ‘সো চাযং ভিক্খু ন ৱো ভৱিস্সতি অচিৰপব্বজিতো থেৰো ৱা পন বালো অব্যত্তো’তি. অথ খো মং, ভন্তে, তে অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা নৱৱাদেন বালৱাদেন চ অপসাদেত্ৱা উট্ঠাযাসনা পক্কমিংসু’’.

‘‘তস্স ময্হং, ভন্তে, অচিৰপক্কন্তেসু তেসু অঞ্ঞতিত্থিযেসু পৰিব্বাজকেসু এতদহোসি – ‘সচে খো মং তে অঞ্ঞতিত্থিযা পৰিব্বাজকা উত্তৰিং পঞ্হং পুচ্ছেয্যুং. কথং ব্যাকৰমানো নু খ্ৱাহং তেসং অঞ্ঞতিত্থিযানং পৰিব্বাজকানং ৱুত্তৱাদী চেৱ ভগৱতো অস্সং, ন চ ভগৱন্তং অভূতেন অব্ভাচিক্খেয্যং, ধম্মস্স চানুধম্মং ব্যাকৰেয্যং, ন চ কোচি সহধম্মিকো ৱাদানুৱাদো গাৰয্হং ঠানং আগচ্ছেয্যা’’’তি?

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, অনুৰাধ, ৰূপং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱা তং সুখং ৱা’’তি? ‘‘দুক্খং, ভন্তে’’. ‘‘যং পনানিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং কল্লং নু তং সমনুপস্সিতুং – ‘এতং মম, এসোহমস্মি, এসো মে অত্তা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ৱা অনিচ্চং ৱা’’তি? ‘‘অনিচ্চং ভন্তে’’…পে… তস্মাতিহ…পে… এৱং পস্সং…পে… নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানাতি’’.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, অনুৰাধ, ৰূপং তথাগতোতি সমনুপস্সসী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং তথাগতোতি সমনুপস্সসী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, অনুৰাধ, ৰূপস্মিং তথাগতোতি সমনুপস্সসী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘অঞ্ঞত্ৰ ৰূপা তথাগতোতি সমনুপস্সসী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘ৱেদনায…পে… অঞ্ঞত্ৰ ৱেদনায…পে… সঞ্ঞায… অঞ্ঞত্ৰ সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… অঞ্ঞত্ৰ সঙ্খাৰেহি… ৱিঞ্ঞাণস্মিং… অঞ্ঞত্ৰ ৱিঞ্ঞাণা তথাগতোতি সমনুপস্সসী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, অনুৰাধ, ৰূপং… ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং তথাগতোতি সমনুপস্সসী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, অনুৰাধ, অযং সো অৰূপী অৱেদনো অসঞ্ঞী অসঙ্খাৰো অৱিঞ্ঞাণো তথাগতোতি সমনুপস্সসী’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘এত্থ চ তে, অনুৰাধ, দিট্ঠেৱ ধম্মে সচ্চতো থেততো তথাগতে অনুপলব্ভিযমানে কল্লং নু তে তং ৱেয্যাকৰণং – ‘যো সো, আৱুসো, তথাগতো উত্তমপুৰিসো পৰমপুৰিসো পৰমপত্তিপত্তো তং তথাগতো অঞ্ঞত্ৰ ইমেহি চতূহি ঠানেহি পঞ্ঞাপযমানো পঞ্ঞাপেতি – হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা… নেৱ হোতি ন ন হোতি তথাগতো পৰং মৰণাতি ৱা’’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’.

‘‘সাধু সাধু, অনুৰাধ! পুব্বে চাহং, অনুৰাধ, এতৰহি চ দুক্খঞ্চেৱ পঞ্ঞপেমি, দুক্খস্স চ নিৰোধ’’ন্তি. চতুত্থং.