৬. সীহসুত্তং
৭৮. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সীহো, ভিক্খৱে, মিগৰাজা সাযন্হসমযং আসযা নিক্খমতি; আসযা নিক্খমিত্ৱা ৱিজম্ভতি; ৱিজম্ভিত্ৱা সমন্তা চতুদ্দিসা অনুৱিলোকেতি; সমন্তা চতুদ্দিসা অনুৱিলোকেত্ৱা তিক্খত্তুং সীহনাদং নদতি; তিক্খত্তুং সীহনাদং নদিত্ৱা গোচৰায পক্কমতি. যে হি কেচি, ভিক্খৱে, তিৰচ্ছানগতা পাণা সীহস্স মিগৰঞ্ঞো নদতো সদ্দং সুণন্তি; যেভুয্যেন ভযং সংৱেগং সন্তাসং আপজ্জন্তি; বিলং বিলাসযা পৱিসন্তি; দকং দকাসযা পৱিসন্তি; ৱনং ৱনাসযা পৱিসন্তি; আকাসং পক্খিনো ভজন্তি. যেপি তে, ভিক্খৱে, ৰঞ্ঞো নাগা গামনিগমৰাজধানীসু, দড়্হেহি ৱৰত্তেহি বদ্ধা, তেপি তানি বন্ধনানি সঞ্ছিন্দিত্ৱা সম্পদালেত্ৱা ভীতা মুত্তকৰীসং চজমানা [মোচন্তা (পী. ক.)], যেন ৱা তেন ৱা পলাযন্তি. এৱং মহিদ্ধিকো খো, ভিক্খৱে, সীহো মিগৰাজা তিৰচ্ছানগতানং পাণানং, এৱং মহেসক্খো, এৱং মহানুভাৱো’’.
‘‘এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যদা তথাগতো লোকে উপ্পজ্জতি অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৱিজ্জাচৰণসম্পন্নো সুগতো লোকৱিদূ অনুত্তৰো পুৰিসদম্মসাৰথি সত্থা দেৱমনুস্সানং বুদ্ধো ভগৱা. সো ধম্মং দেসেতি – ‘ইতি ৰূপং, ইতি ৰূপস্স সমুদযো, ইতি ৰূপস্স অত্থঙ্গমো; ইতি ৱেদনা… ইতি সঞ্ঞা… ইতি সঙ্খাৰা… ইতি ৱিঞ্ঞাণং, ইতি ৱিঞ্ঞাণস্স সমুদযো, ইতি ৱিঞ্ঞাণস্স অত্থঙ্গমো’তি. যেপি তে, ভিক্খৱে, দেৱা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলা উচ্চেসু ৱিমানেসু চিৰট্ঠিতিকা তেপি তথাগতস্স ধম্মদেসনং সুত্ৱা যেভুয্যেন ভযং সংৱেগং সন্তাসং আপজ্জন্তি – ‘অনিচ্চাৱ কিৰ, ভো, মযং সমানা নিচ্চম্হাতি অমঞ্ঞিম্হ. অদ্ধুৱাৱ কিৰ, ভো, মযং সমানা ধুৱম্হাতি অমঞ্ঞিম্হ. অসস্সতাৱ কিৰ, ভো, মযং সমানা সস্সতম্হাতি অমঞ্ঞিম্হ. মযম্পি কিৰ, ভো, অনিচ্চা অদ্ধুৱা অসস্সতা সক্কাযপৰিযাপন্না’তি. এৱং মহিদ্ধিকো খো, ভিক্খৱে, তথাগতো সদেৱকস্স লোকস্স, এৱং মহেসক্খো, এৱং মহানুভাৱো’’তি. ইদমৱোচ ভগৱা…পে… এতদৱোচ সত্থা –
‘‘যদা বুদ্ধো অভিঞ্ঞায, ধম্মচক্কং পৱত্তযি;
সদেৱকস্স লোকস্স, সত্থা অপ্পটিপুগ্গলো.
‘‘সক্কাযঞ্চ নিৰোধঞ্চ, সক্কাযস্স চ সম্ভৱং;
অৰিযঞ্চট্ঠঙ্গিকং মগ্গং, দুক্খূপসমগামিনং.
‘‘যেপি দীঘাযুকা দেৱা, ৱণ্ণৱন্তো যসস্সিনো;
ভীতা সন্তাসমাপাদুং, সীহস্সেৱিতৰে মিগা.
অৱীতিৱত্তা সক্কাযং, অনিচ্চা কিৰ ভো মযং;
সুত্ৱা অৰহতো ৱাক্যং, ৱিপ্পমুত্তস্স তাদিনো’’তি. ছট্ঠং;