১০. নিৰুত্তিপথসুত্তং
৬২. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘তযোমে, ভিক্খৱে, নিৰুত্তিপথা অধিৱচনপথা পঞ্ঞত্তিপথা অসঙ্কিণ্ণা অসঙ্কিণ্ণপুব্বা, ন সঙ্কীযন্তি, ন সঙ্কীযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠা সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি. কতমে তযো? যং, ভিক্খৱে, ৰূপং অতীতং নিৰুদ্ধং ৱিপৰিণতং ‘অহোসী’তি তস্স সঙ্খা, ‘অহোসী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘অহোসী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তস্স সঙ্খা ‘ভৱিস্সতী’’’তি.
‘‘যা ৱেদনা অতীতা নিৰুদ্ধা ৱিপৰিণতা ‘অহোসী’তি তস্সা সঙ্খা, ‘অহোসী’তি তস্সা সমঞ্ঞা, ‘অহোসী’তি তস্সা পঞ্ঞত্তি; ন তস্সা সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তস্সা সঙ্খা ‘ভৱিস্সতী’’’তি.
‘‘যা সঞ্ঞা… যে সঙ্খাৰা অতীতা নিৰুদ্ধা ৱিপৰিণতা ‘অহেসু’ন্তি তেসং সঙ্খা, ‘অহেসু’ন্তি তেসং সমঞ্ঞা, ‘অহেসু’ন্তি তেসং পঞ্ঞত্তি; ন তেসং সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তেসং সঙ্খা ‘ভৱিস্সন্তী’’’তি.
‘‘যং ৱিঞ্ঞাণং অতীতং নিৰুদ্ধং ৱিপৰিণতং, ‘অহোসী’তি তস্স সঙ্খা, ‘অহোসী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘অহোসী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তস্স সঙ্খা ‘ভৱিস্সতী’’’তি.
‘‘যং, ভিক্খৱে, ৰূপং অজাতং অপাতুভূতং, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্স সঙ্খা, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তস্স সঙ্খা ‘অহোসী’’’তি.
‘‘যা ৱেদনা অজাতা অপাতুভূতা, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্সা সঙ্খা, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্সা সমঞ্ঞা, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্সা পঞ্ঞত্তি; ন তস্সা সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তস্সা সঙ্খা ‘অহোসী’’’তি.
‘‘যা সঞ্ঞা… যে সঙ্খাৰা অজাতা অপাতুভূতা, ‘ভৱিস্সন্তী’তি তেসং সঙ্খা, ‘ভৱিস্সন্তী’তি তেসং সমঞ্ঞা, ‘ভৱিস্সন্তী’তি তেসং পঞ্ঞত্তি; ন তেসং সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তেসং সঙ্খা ‘অহেসু’’’ন্তি.
‘‘যং ৱিঞ্ঞাণং অজাতং অপাতুভূতং, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্স সঙ্খা, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘ভৱিস্সতী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা ‘অত্থী’তি, ন তস্স সঙ্খা ‘অহোসী’’’তি.
‘‘যং, ভিক্খৱে, ৰূপং জাতং পাতুভূতং, ‘অত্থী’তি তস্স সঙ্খা, ‘অত্থী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘অত্থী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা ‘অহোসী’তি, ন তস্স সঙ্খা ‘ভৱিস্সতী’’’তি.
‘‘যা ৱেদনা জাতা পাতুভূতা, ‘অত্থী’তি তস্সা সঙ্খা, ‘অত্থী’তি তস্সা সমঞ্ঞা, ‘অত্থী’তি তস্সা পঞ্ঞত্তি; ন তস্সা সঙ্খা ‘অহোসী’তি, ন তস্সা সঙ্খা ‘ভৱিস্সতী’’’তি.
‘‘যা সঞ্ঞা… যে সঙ্খাৰা জাতা পাতুভূতা, ‘অত্থী’তি তেসং সঙ্খা, ‘অত্থী’তি তেসং সমঞ্ঞা, ‘অত্থী’তি তেসং পঞ্ঞত্তি; ন তেসং সঙ্খা ‘অহেসু’ন্তি, ন তেসং সঙ্খা, ‘ভৱিস্সন্তী’’’তি.
‘‘যং ৱিঞ্ঞাণং জাতং পাতুভূতং, ‘অত্থী’তি তস্স সঙ্খা, ‘অত্থী’তি তস্স সমঞ্ঞা, ‘অত্থী’তি তস্স পঞ্ঞত্তি; ন তস্স সঙ্খা ‘অহোসী’তি, ন তস্স সঙ্খা ‘ভৱিস্সতী’’’তি.
‘‘ইমে খো, ভিক্খৱে, তযো নিৰুত্তিপথা অধিৱচনপথা পঞ্ঞত্তিপথা অসঙ্কিণ্ণা অসঙ্কিণ্ণপুব্বা, ন সঙ্কীযন্তি, ন সঙ্কীযিস্সন্তি, অপ্পটিকুট্ঠা সমণেহি ব্ৰাহ্মণেহি ৱিঞ্ঞূহি. যেপি তে, ভিক্খৱে, অহেসুং উক্কলা ৱস্সভঞ্ঞা [ওক্কলা ৱযভিঞ্ঞা (ম. নি. ৩.৩৪৩)] অহেতুকৱাদা অকিৰিযৱাদা নত্থিকৱাদা, তেপিমে তযো নিৰুত্তিপথে অধিৱচনপথে পঞ্ঞত্তিপথে ন গৰহিতব্বং নপ্পটিক্কোসিতব্বং অমঞ্ঞিংসু. তং কিস্স হেতু? নিন্দাঘট্টনব্যাৰোসউপাৰম্ভভযা’’তি [নিন্দাব্যাৰোসউপাৰম্ভভযাতি (সী. স্যা. কং. পী.) ম. নি. ৩.৩৪৩].
উপযৱগ্গো ছট্ঠো.
তস্সুদ্দানং –
উপযো বীজং উদানং, উপাদানপৰিৱত্তং;
সত্তট্ঠানঞ্চ সম্বুদ্ধো, পঞ্চমহালি আদিত্তা.
ৱগ্গো নিৰুত্তিপথেন চাতি.