৭. অৰহন্তৱগ্গো

১. উপাদিযমানসুত্তং

৬৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু যমহং ভগৱতো ধম্মং সুত্ৱা একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘উপাদিযমানো খো, ভিক্খু, বদ্ধো মাৰস্স; অনুপাদিযমানো মুত্তো পাপিমতো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং ভগৱা, অঞ্ঞাতং সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, উপাদিযমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনুপাদিযমানো মুত্তো পাপিমতো. ৱেদনং উপাদিযমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনুপাদিযমানো মুত্তো পাপিমতো. সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে … ৱিঞ্ঞাণং উপাদিযমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনুপাদিযমানো মুত্তো পাপিমতো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো, ভিক্খু, উপাদিযমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনুপাদিযমানো মুত্তো পাপিমতো. ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং উপাদিযমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনুপাদিযমানো মুত্তো পাপিমতো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি.

অথ খো সো ভিক্খু ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা পক্কামি. অথ খো সো ভিক্খু একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো নচিৰস্সেৱ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি তদনুত্তৰং – ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ‘‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. পঠমং.

২. মঞ্ঞমানসুত্তং

৬৪. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু…পে… আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘মঞ্ঞমানো খো, ভিক্খু, বদ্ধো মাৰস্স; অমঞ্ঞমানো মুত্তো পাপিমতো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং ভগৱা, অঞ্ঞাতং সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, মঞ্ঞমানো বদ্ধো মাৰস্স; অমঞ্ঞমানো মুত্তো পাপিমতো. ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং মঞ্ঞমানো বদ্ধো মাৰস্স; অমঞ্ঞমানো মুত্তো পাপিমতো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো, ভিক্খু, মঞ্ঞমানো বদ্ধো মাৰস্স; অমঞ্ঞমানো মুত্তো পাপিমতো. ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং মঞ্ঞমানো বদ্ধো মাৰস্স; অমঞ্ঞমানো মুত্তো পাপিমতো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. দুতিযং.

৩. অভিনন্দমানসুত্তং

৬৫. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন…পে… পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘অভিনন্দমানো খো, ভিক্খু, বদ্ধো মাৰস্স; অনভিনন্দমানো মুত্তো পাপিমতো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং ভগৱা, অঞ্ঞাতং সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, অভিনন্দমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনভিনন্দমানো মুত্তো পাপিমতো. ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অভিনন্দমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনভিনন্দমানো মুত্তো পাপিমতো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো, ভিক্খু, অভিনন্দমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনভিনন্দমানো মুত্তো পাপিমতো. ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে … ৱিঞ্ঞাণং অভিনন্দমানো বদ্ধো মাৰস্স; অনভিনন্দমানো মুত্তো পাপিমতো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. ততিযং.

৪. অনিচ্চসুত্তং

৬৬. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু…পে… আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘যং খো, ভিক্খু, অনিচ্চং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং ভগৱা; অঞ্ঞাতং সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, অনিচ্চং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো, ভিক্খু, অনিচ্চং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা অনিচ্চা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং; তত্ৰ খো তে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. চতুত্থং.

৫. দুক্খসুত্তং

৬৭. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু…পে… আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘যং খো, ভিক্খু, দুক্খং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং ভগৱা; অঞ্ঞাতং সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, দুক্খং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং দুক্খং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো ভিক্খু, দুক্খং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং দুক্খং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. পঞ্চমং.

৬. অনত্তসুত্তং

৬৮. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু…পে… আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘যো খো, ভিক্খু, অনত্তা; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং, ভগৱা; অঞ্ঞাতং, সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, অনত্তা; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো, ভিক্খু, অনত্তা; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তা; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. ছট্ঠং.

৭. অনত্তনিযসুত্তং

৬৯. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু…পে… ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘যং খো, ভিক্খু, অনত্তনিযং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং, ভগৱা; অঞ্ঞাতং, সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, অনত্তনিযং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তনিযং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু, ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো, ভিক্খু, অনত্তনিযং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা … সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং অনত্তনিযং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. সত্তমং.

৮. ৰজনীযসণ্ঠিতসুত্তং

৭০. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু…পে… একমন্তং নিসিন্নো খো সো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘সাধু মে, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন ধম্মং দেসেতু, যমহং ভগৱতো ধম্মং সুত্ৱা…পে… ৱিহৰেয্য’’ন্তি. ‘‘যং খো, ভিক্খু, ৰজনীযসণ্ঠিতং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতং, ভগৱা; অঞ্ঞাতং, সুগতা’’তি.

‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসী’’তি? ‘‘ৰূপং খো, ভন্তে, ৰজনীযসণ্ঠিতং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং ৰজনীযসণ্ঠিতং; তত্ৰ মে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খ্ৱাহং, ভন্তে, ভগৱতা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামী’’তি.

‘‘সাধু সাধু ভিক্খু! সাধু খো ত্ৱং, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানাসি. ৰূপং খো, ভিক্খু, ৰজনীযসণ্ঠিতং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং ৰজনীযসণ্ঠিতং; তত্ৰ তে ছন্দো পহাতব্বো. ইমস্স খো, ভিক্খু, মযা সংখিত্তেন ভাসিতস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থো দট্ঠব্বো’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পন সো ভিক্খু অৰহতং অহোসীতি. অট্ঠমং.

৯. ৰাধসুত্তং

৭১. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো আযস্মা ৰাধো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কথং নু খো, ভন্তে, জানতো, কথং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৱিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহঙ্কাৰমমঙ্কাৰমানানুসযা ন হোন্তী’’তি? ‘‘যং কিঞ্চি, ৰাধ, ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৰূপং – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতি. যা কাচি ৱেদনা… যা কাচি সঞ্ঞা… যে কেচি সঙ্খাৰা… যং কিঞ্চি ৱিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং…পে… যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৱিঞ্ঞাণং – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতি. এৱং খো, ৰাধ, জানতো এৱং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৱিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহঙ্কাৰমমঙ্কাৰমানানুসযা ন হোন্তী’’তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পনাযস্মা ৰাধো অৰহতং অহোসীতি. নৱমং.

১০. সুৰাধসুত্তং

৭২. সাৱত্থিনিদানং. অথ খো আযস্মা সুৰাধো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘কথং নু খো, ভন্তে, জানতো কথং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৱিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহঙ্কাৰমমঙ্কাৰমানাপগতং মানসং হোতি, ৱিধা সমতিক্কন্তং সন্তং সুৱিমুত্ত’’ন্তি? ‘‘যং কিঞ্চি, সুৰাধ, ৰূপং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং…পে… যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৰূপং – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দিস্ৱা অনুপাদাৱিমুত্তো হোতি. যা কাচি ৱেদনা… যা কাচি সঞ্ঞা… যে কেচি সঙ্খাৰা… যং কিঞ্চি ৱিঞ্ঞাণং অতীতানাগতপচ্চুপ্পন্নং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ওড়াৰিকং ৱা সুখুমং ৱা হীনং ৱা পণীতং ৱা যং দূৰে সন্তিকে ৱা, সব্বং ৱিঞ্ঞাণং – ‘নেতং মম, নেসোহমস্মি, ন মেসো অত্তা’তি এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায দিস্ৱা অনুপাদাৱিমুত্তো হোতি. এৱং খো, সুৰাধ, জানতো এৱং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৱিঞ্ঞাণকে কাযে, বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহঙ্কাৰমমঙ্কাৰমানাপগতং মানসং হোতি ৱিধা সমতিক্কন্তং সন্তং সুৱিমুত্ত’’ন্তি…পে… অঞ্ঞতৰো চ পনাযস্মা সুৰাধো অৰহতং অহোসীতি. দসমং.

অৰহন্তৱগ্গো সত্তমো.

তস্সুদ্দানং –

উপাদিযমঞ্ঞমানা, অথাভিনন্দমানো চ;

অনিচ্চং দুক্খং অনত্তা চ, অনত্তনীযং ৰজনীযসণ্ঠিতং;

ৰাধসুৰাধেন তে দসাতি.