১. উপযসুত্তং

৫৩. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘উপযো [উপাযো (বহূসু)], ভিক্খৱে, অৱিমুত্তো, অনুপযো ৱিমুত্তো. ৰূপুপযং [ৰূপূপাযং (সী. স্যা. কং.), ৰূপুপাযং (পী. ক.)] ৱা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং তিট্ঠমানং তিট্ঠেয্য, ৰূপাৰম্মণং ৰূপপ্পতিট্ঠং নন্দূপসেচনং ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জেয্য. ৱেদনুপযং ৱা…পে… সঞ্ঞুপযং ৱা…পে… সঙ্খাৰুপযং ৱা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণং তিট্ঠমানং তিট্ঠেয্য, সঙ্খাৰাৰম্মণং সঙ্খাৰপ্পতিট্ঠং নন্দূপসেচনং ৱুদ্ধিং ৱিৰূড়্হিং ৱেপুল্লং আপজ্জেয্য’’.

‘‘যো, ভিক্খৱে, এৱং ৱদেয্য – ‘অহমঞ্ঞত্ৰ ৰূপা অঞ্ঞত্ৰ ৱেদনায অঞ্ঞত্ৰ সঞ্ঞায অঞ্ঞত্ৰ সঙ্খাৰেহি ৱিঞ্ঞাণস্স আগতিং ৱা গতিং ৱা চুতিং ৱা উপপত্তিং ৱা ৱুদ্ধিং ৱা ৱিৰূড়্হিং ৱা ৱেপুল্লং ৱা পঞ্ঞাপেস্সামী’তি, নেতং ঠানং ৱিজ্জতি.

‘‘ৰূপধাতুযা চে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৰাগো পহীনো হোতি. ৰাগস্স পহানা ৱোচ্ছিজ্জতাৰম্মণং পতিট্ঠা ৱিঞ্ঞাণস্স ন হোতি. ৱেদনাধাতুযা চে, ভিক্খৱে… সঞ্ঞাধাতুযা চে ভিক্খৱে… সঙ্খাৰধাতুযা চে ভিক্খৱে… ৱিঞ্ঞাণধাতুযা চে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৰাগো পহীনো হোতি. ৰাগস্স পহানা ৱোচ্ছিজ্জতাৰম্মণং পতিট্ঠা ৱিঞ্ঞাণস্স ন হোতি. তদপ্পতিট্ঠিতং ৱিঞ্ঞাণং অৱিৰূড়্হং অনভিসঙ্খচ্চৱিমুত্তং. ৱিমুত্তত্তা ঠিতং. ঠিতত্তা সন্তুসিতং. সন্তুসিতত্তা ন পৰিতস্সতি. অপৰিতস্সং পচ্চত্তঞ্ঞেৱ পৰিনিব্বাযতি. ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’তি পজানাতী’’তি. পঠমং.