১. অত্তদীপসুত্তং

৪৩. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘অত্তদীপা, ভিক্খৱে, ৱিহৰথ অত্তসৰণা অনঞ্ঞসৰণা, ধম্মদীপা ধম্মসৰণা অনঞ্ঞসৰণা. অত্তদীপানং, ভিক্খৱে, ৱিহৰতং অত্তসৰণানং অনঞ্ঞসৰণানং, ধম্মদীপানং ধম্মসৰণানং অনঞ্ঞসৰণানং যোনি উপপৰিক্খিতব্বা. কিংজাতিকা সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা, কিংপহোতিকা’’তি?

‘‘কিংজাতিকা চ, ভিক্খৱে, সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা, কিংপহোতিকা? ইধ, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো, ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৰূপং ৱিপৰিণমতি, অঞ্ঞথা চ হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা উপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ৱেদনং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱেদনাৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৱেদনং, ৱেদনায ৱা অত্তানং. তস্স সা ৱেদনা ৱিপৰিণমতি, অঞ্ঞথা চ হোতি. তস্স ৱেদনাৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা উপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. সঞ্ঞং অত্ততো সমনুপস্সতি… সঙ্খাৰে অত্ততো সমনুপস্সতি… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৱিঞ্ঞাণং ৱিপৰিণমতি, অঞ্ঞথা চ হোতি. তস্স ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা উপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা.

‘‘ৰূপস্স ত্ৱেৱ, ভিক্খৱে, অনিচ্চতং ৱিদিত্ৱা ৱিপৰিণামং ৱিৰাগং নিৰোধং [ৱিপৰিণাম ৱিৰাগ নিৰোধং (সী.)], পুব্বে চেৱ ৰূপং এতৰহি চ সব্বং ৰূপং অনিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মন্তি, এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পৰিতস্সতি, অপৰিতস্সং সুখং ৱিহৰতি, সুখৱিহাৰী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৱুচ্চতি. ৱেদনায ত্ৱেৱ, ভিক্খৱে, অনিচ্চতং ৱিদিত্ৱা ৱিপৰিণামং ৱিৰাগং নিৰোধং, পুব্বে চেৱ ৱেদনা এতৰহি চ সব্বা ৱেদনা অনিচ্চা দুক্খা ৱিপৰিণামধম্মাতি, এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পৰিতস্সতি, অপৰিতস্সং সুখং ৱিহৰতি, সুখৱিহাৰী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৱুচ্চতি. সঞ্ঞায… সঙ্খাৰানং ত্ৱেৱ, ভিক্খৱে, অনিচ্চতং ৱিদিত্ৱা ৱিপৰিণামং ৱিৰাগং নিৰোধং, পুব্বে চেৱ সঙ্খাৰা এতৰহি চ সব্বে সঙ্খাৰা অনিচ্চা দুক্খা ৱিপৰিণামধম্মাতি, এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পৰিতস্সতি, অপৰিতস্সং সুখং ৱিহৰতি, সুখৱিহাৰী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৱুচ্চতি. ৱিঞ্ঞাণস্স ত্ৱেৱ, ভিক্খৱে, অনিচ্চতং ৱিদিত্ৱা ৱিপৰিণামং ৱিৰাগং নিৰোধং, পুব্বে চেৱ ৱিঞ্ঞাণং এতৰহি চ সব্বং ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মন্তি, এৱমেতং যথাভূতং সম্মপ্পঞ্ঞায পস্সতো যে সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা তে পহীযন্তি. তেসং পহানা ন পৰিতস্সতি, অপৰিতস্সং সুখং ৱিহৰতি, সুখৱিহাৰী ভিক্খু ‘তদঙ্গনিব্বুতো’তি ৱুচ্চতী’’তি. পঠমং.