২. পটিপদাসুত্তং
৪৪. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘সক্কাযসমুদযগামিনিঞ্চ ৱো, ভিক্খৱে, পটিপদং দেসেস্সামি, সক্কাযনিৰোধগামিনিঞ্চ পটিপদং. তং সুণাথ. কতমা চ, ভিক্খৱে, সক্কাযসমুদযগামিনী পটিপদা? ইধ, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো, ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. ৱেদনং অত্ততো… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং; অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ‘সক্কাযসমুদযগামিনী পটিপদা, সক্কাযসমুদযগামিনী পটিপদা’তি. ইতি হিদং, ভিক্খৱে, ৱুচ্চতি ‘দুক্খসমুদযগামিনী সমনুপস্সনা’তি. অযমেৱেত্থ অত্থো’’.
‘‘কতমা চ, ভিক্খৱে, সক্কাযনিৰোধগামিনী পটিপদা? ইধ, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অৰিযানং দস্সাৱী অৰিযধম্মস্স কোৱিদো অৰিযধম্মে সুৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং দস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স কোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে সুৱিনীতো, ন ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং; ন অত্তনি ৱা ৰূপং, ন ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. ন ৱেদনং অত্ততো… ন সঞ্ঞং… ন সঙ্খাৰে… ন ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং; ন অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ন ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ‘সক্কাযনিৰোধগামিনী পটিপদা, সক্কাযনিৰোধগামিনী পটিপদা’তি. ইতি হিদং, ভিক্খৱে, ৱুচ্চতি ‘দুক্খনিৰোধগামিনী সমনুপস্সনা’তি. অযমেৱেত্থ অত্থো’’তি. দুতিযং.