২. পুপ্ফসুত্তং

৯৪. সাৱত্থিনিদানং. ‘‘নাহং, ভিক্খৱে, লোকেন ৱিৱদামি, লোকোৱ মযা ৱিৱদতি. ন, ভিক্খৱে, ধম্মৱাদী কেনচি লোকস্মিং ৱিৱদতি. যং, ভিক্খৱে, নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৱদামি. যং, ভিক্খৱে, অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৱদামি’’.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৱে, নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, যমহং ‘নত্থী’তি ৱদামি? ৰূপং, ভিক্খৱে, নিচ্চং ধুৱং সস্সতং অৱিপৰিণামধম্মং নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৱদামি. ৱেদনা… সঞ্ঞা… সঙ্খাৰা… ৱিঞ্ঞাণং নিচ্চং ধুৱং সস্সতং অৱিপৰিণামধম্মং নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৱদামি. ইদং খো, ভিক্খৱে, নত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘নত্থী’তি ৱদামি’’.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৱে, অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং, যমহং ‘অত্থী’তি ৱদামি? ৰূপং, ভিক্খৱে, অনিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৱদামি. ৱেদনা অনিচ্চা…পে… ৱিঞ্ঞাণং অনিচ্চং দুক্খং ৱিপৰিণামধম্মং অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৱদামি. ইদং খো, ভিক্খৱে, অত্থিসম্মতং লোকে পণ্ডিতানং; অহম্পি তং ‘অত্থী’তি ৱদামি’’.

‘‘অত্থি, ভিক্খৱে, লোকে লোকধম্মো, তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি; অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা তং আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি.

‘‘কিঞ্চ, ভিক্খৱে, লোকে লোকধম্মো, তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি, অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি? ৰূপং, ভিক্খৱে, লোকে লোকধম্মো তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি.

‘‘যো, ভিক্খৱে, তথাগতেন এৱং আচিক্খিযমানে দেসিযমানে পঞ্ঞপিযমানে পট্ঠপিযমানে ৱিৱৰিযমানে ৱিভজিযমানে উত্তানীকৰিযমানে ন জানাতি ন পস্সতি তমহং, ভিক্খৱে, বালং পুথুজ্জনং অন্ধং অচক্খুকং অজানন্তং অপস্সন্তং কিন্তি কৰোমি! ৱেদনা, ভিক্খৱে, লোকে লোকধম্মো…পে… সঞ্ঞা, ভিক্খৱে… সঙ্খাৰা, ভিক্খৱে… ৱিঞ্ঞাণং, ভিক্খৱে, লোকে লোকধম্মো তং তথাগতো অভিসম্বুজ্ঝতি অভিসমেতি. অভিসম্বুজ্ঝিত্ৱা অভিসমেত্ৱা আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি.

‘‘যো, ভিক্খৱে, তথাগতেন এৱং আচিক্খিযমানে দেসিযমানে পঞ্ঞপিযমানে পট্ঠপিযমানে ৱিৱৰিযমানে ৱিভজিযমানে উত্তানীকৰিযমানে ন জানাতি ন পস্সতি তমহং, ভিক্খৱে, বালং পুথুজ্জনং অন্ধং অচক্খুকং অজানন্তং অপস্সন্তং কিন্তি কৰোমি!

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, উপ্পলং ৱা পদুমং ৱা পুণ্ডৰীকং ৱা উদকে জাতং উদকে সংৱড্ঢং উদকা অচ্চুগ্গম্ম ঠাতি [তিট্ঠন্তং (ক.)] অনুপলিত্তং উদকেন; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, তথাগতো লোকে জাতো লোকে সংৱড্ঢো লোকং অভিভুয্য ৱিহৰতি অনুপলিত্তো লোকেনা’’তি. দুতিযং.