২. দেৱদহসুত্তং

২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সক্কেসু [সক্যেসু (ক.)] ৱিহৰতি দেৱদহং নাম সক্যানং নিগমো. অথ খো সম্বহুলা পচ্ছাভূমগমিকা ভিক্খূ যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং – ‘‘ইচ্ছাম মযং, ভন্তে, পচ্ছাভূমং জনপদং গন্তুং, পচ্ছাভূমে জনপদে নিৱাসং কপ্পেতু’’ন্তি.

‘‘অপলোকিতো পন ৱো, ভিক্খৱে, সাৰিপুত্তো’’তি? ‘‘ন খো নো, ভন্তে, অপলোকিতো আযস্মা সাৰিপুত্তো’’তি. ‘‘অপলোকেথ, ভিক্খৱে, সাৰিপুত্তং. সাৰিপুত্তো, ভিক্খৱে, পণ্ডিতো, ভিক্খূনং অনুগ্গাহকো সব্ৰহ্মচাৰীন’’ন্তি. ‘‘এৱং ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং.

তেন খো পন সমযেন আযস্মা সাৰিপুত্তো ভগৱতো অৱিদূৰে অঞ্ঞতৰস্মিং এড়গলাগুম্বে নিসিন্নো হোতি. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা সাৰিপুত্তেন সদ্ধিং সম্মোদিংসু. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং [সাৰাণীযং (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচুং – ‘‘ইচ্ছাম মযং, আৱুসো সাৰিপুত্ত, পচ্ছাভূমং জনপদং গন্তুং, পচ্ছাভূমে জনপদে নিৱাসং কপ্পেতুং. অপলোকিতো নো সত্থা’’তি.

‘‘সন্তি হাৱুসো, নানাৱেৰজ্জগতং ভিক্খুং পঞ্হং পুচ্ছিতাৰো – খত্তিযপণ্ডিতাপি ব্ৰাহ্মণপণ্ডিতাপি গহপতিপণ্ডিতাপি সমণপণ্ডিতাপি. পণ্ডিতা হাৱুসো, মনুস্সা ৱীমংসকা – ‘কিংৱাদী পনাযস্মন্তানং [কিংৱাদাযস্মন্তানং (পী. ক.)] সত্থা কিমক্খাযীতি, কচ্চি ৱো আযস্মন্তানং ধম্মা সুস্সুতা সুগ্গহিতা সুমনসিকতা সূপধাৰিতা সুপ্পটিৱিদ্ধা পঞ্ঞায, যথা ব্যাকৰমানা আযস্মন্তো ৱুত্তৱাদিনো চেৱ ভগৱতো অস্সথ, ন চ ভগৱন্তং অভূতেন অব্ভাচিক্খেয্যাথ, ধম্মস্স চানুধম্মং ব্যাকৰেয্যাথ, ন চ কোচি সহধম্মিকো ৱাদানুৱাদো [ৱাদানুপাতো (অট্ঠকথাযং পাঠন্তৰং)] গাৰয্হং ঠানং আগচ্ছেয্যা’’’তি?

‘‘দূৰতোপি খো মযং, আৱুসো, আগচ্ছেয্যাম আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স সন্তিকে এতস্স ভাসিতস্স অত্থমঞ্ঞাতুং. সাধু ৱতাযস্মন্তংযেৱ সাৰিপুত্তং পটিভাতু এতস্স ভাসিতস্স অত্থো’’তি. ‘‘তেন হাৱুসো, সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱমাৱুসো’’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা সাৰিপুত্তো এতদৱোচ –

‘‘সন্তি হাৱুসো, নানাৱেৰজ্জগতং ভিক্খুং পঞ্হং পুচ্ছিতাৰো – খত্তিযপণ্ডিতাপি …পে… সমণপণ্ডিতাপি. পণ্ডিতা হাৱুসো, মনুস্সা ৱীমংসকা – ‘কিংৱাদী পনাযস্মন্তানং সত্থা কিমক্খাযী’তি? এৱং পুট্ঠা তুম্হে, আৱুসো, এৱং ব্যাকৰেয্যাথ – ‘ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী খো নো, আৱুসো, সত্থা’’’তি.

‘‘এৱং ব্যাকতেপি খো, আৱুসো, অস্সুযেৱ উত্তৰিং পঞ্হং পুচ্ছিতাৰো – খত্তিযপণ্ডিতাপি…পে… সমণপণ্ডিতাপি. পণ্ডিতা হাৱুসো, মনুস্সা ৱীমংসকা – ‘কিস্মিং পনাযস্মন্তানং ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা’তি? এৱং পুট্ঠা তুম্হে, আৱুসো, এৱং ব্যাকৰেয্যাথ – ‘ৰূপে খো, আৱুসো, ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা, ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা’’’তি.

‘‘এৱং ব্যাকতেপি খো, আৱুসো, অস্সুযেৱ উত্তৰিং পঞ্হং পুচ্ছিতাৰো – খত্তিযপণ্ডিতাপি…পে… সমণপণ্ডিতাপি. পণ্ডিতা হাৱুসো, মনুস্সা ৱীমংসকা – ‘কিং পনাযস্মন্তানং আদীনৱং দিস্ৱা ৰূপে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা, ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা’তি? এৱং পুট্ঠা তুম্হে, আৱুসো, এৱং ব্যাকৰেয্যাথ – ‘ৰূপে খো, আৱুসো, অৱিগতৰাগস্স [অৱীতৰাগস্স (স্যা. কং.)] অৱিগতছন্দস্স অৱিগতপেমস্স অৱিগতপিপাসস্স অৱিগতপৰিড়াহস্স অৱিগততণ্হস্স তস্স ৰূপস্স ৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা উপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু অৱিগতৰাগস্স…পে… অৱিগততণ্হস্স তেসং সঙ্খাৰানং ৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা উপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ৱিঞ্ঞাণে অৱিগতৰাগস্স অৱিগতছন্দস্স অৱিগতপেমস্স অৱিগতপিপাসস্স অৱিগতপৰিড়াহস্স অৱিগততণ্হস্স তস্স ৱিঞ্ঞাণস্স ৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা উপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ইদং খো নো, আৱুসো, আদীনৱং দিস্ৱা ৰূপে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা, ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা’’’তি.

‘‘এৱং ব্যাকতেপি খো, আৱুসো, অস্সুযেৱ উত্তৰিং পঞ্হং পুচ্ছিতাৰো – খত্তিযপণ্ডিতাপি ব্ৰাহ্মণপণ্ডিতাপি গহপতিপণ্ডিতাপি সমণপণ্ডিতাপি. পণ্ডিতা হাৱুসো, মনুস্সা ৱীমংসকা – ‘কিং পনাযস্মন্তানং আনিসংসং দিস্ৱা ৰূপে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা, ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা’তি? এৱং পুট্ঠা তুম্হে, আৱুসো, এৱং ব্যাকৰেয্যাথ – ‘ৰূপে খো, আৱুসো, ৱিগতৰাগস্স ৱিগতছন্দস্স ৱিগতপেমস্স ৱিগতপিপাসস্স ৱিগতপৰিড়াহস্স ৱিগততণ্হস্স তস্স ৰূপস্স ৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা নুপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু ৱিগতৰাগস্স ৱিগতছন্দস্স ৱিগতপেমস্স ৱিগতপিপাসস্স ৱিগতপৰিড়াহস্স ৱিগততণ্হস্স তেসং সঙ্খাৰানং ৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা নুপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ৱিঞ্ঞাণে ৱিগতৰাগস্স ৱিগতছন্দস্স ৱিগতপেমস্স ৱিগতপিপাসস্স ৱিগতপৰিড়াহস্স ৱিগততণ্হস্স তস্স ৱিঞ্ঞাণস্স ৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা নুপ্পজ্জন্তি সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা. ইদং খো নো, আৱুসো, আনিসংসং দিস্ৱা ৰূপে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা, ৱেদনায… সঞ্ঞায… সঙ্খাৰেসু… ৱিঞ্ঞাণে ছন্দৰাগৱিনযক্খাযী সত্থা’’’তি.

‘‘অকুসলে চাৱুসো, ধম্মে উপসম্পজ্জ ৱিহৰতো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে সুখো ৱিহাৰো অভৱিস্স অৱিঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো, কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা সুগতি পাটিকঙ্খা, নযিদং ভগৱা অকুসলানং ধম্মানং পহানং ৱণ্ণেয্য. যস্মা চ খো, আৱুসো, অকুসলে ধম্মে উপসম্পজ্জ ৱিহৰতো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে দুক্খো ৱিহাৰো সৱিঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো, কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা, তস্মা ভগৱা অকুসলানং ধম্মানং পহানং ৱণ্ণেতি.

‘‘কুসলে চাৱুসো, ধম্মে উপসম্পজ্জ ৱিহৰতো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে দুক্খো ৱিহাৰো অভৱিস্স সৱিঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো, কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা, নযিদং ভগৱা কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদং ৱণ্ণেয্য. যস্মা চ খো, আৱুসো, কুসলে ধম্মে উপসম্পজ্জ ৱিহৰতো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে সুখো ৱিহাৰো অৱিঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো, কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা সুগতি পাটিকঙ্খা, তস্মা ভগৱা কুসলানং ধম্মানং উপসম্পদং ৱণ্ণেতী’’তি.

ইদমৱোচাযস্মা সাৰিপুত্তো. অত্তমনা তে ভিক্খূ আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স ভাসিতং অভিনন্দুন্তি. দুতিযং.