৩. কুম্মসুত্তং
১৫৯. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘দাৰুণো, ভিক্খৱে, লাভসক্কাৰসিলোকো…পে… অধিগমায. ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, অঞ্ঞতৰস্মিং উদকৰহদে মহাকুম্মকুলং চিৰনিৱাসি অহোসি. অথ খো, ভিক্খৱে, অঞ্ঞতৰো কুম্মো অঞ্ঞতৰং কুম্মং এতদৱোচ – ‘মা খো ত্ৱং, তাত কুম্ম, এতং পদেসং অগমাসী’তি. অগমাসি খো, ভিক্খৱে, সো কুম্মো তং পদেসং. তমেনং লুদ্দো পপতায ৱিজ্ঝি. অথ খো, ভিক্খৱে, সো কুম্মো যেন সো কুম্মো তেনুপসঙ্কমি. অদ্দসা খো, ভিক্খৱে, সো কুম্মো তং কুম্মং দূৰতোৱ আগচ্ছন্তং. দিস্ৱান তং কুম্মং এতদৱোচ – ‘কচ্চি ত্ৱং, তাত কুম্ম, ন তং পদেসং অগমাসী’তি? ‘অগমাসিং খ্ৱাহং, তাত কুম্ম, তং পদেস’ন্তি. ‘কচ্চি পনাসি, তাত কুম্ম, অক্খতো অনুপহতো’তি? ‘অক্খতো খোম্হি, তাত কুম্ম, অনুপহতো, অত্থি চ মে ইদং সুত্তকং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধ’ন্তি. ‘তগ্ঘসি, তাত কুম্ম, খতো, তগ্ঘ উপহতো. এতেন হি তে, তাত কুম্ম, সুত্তকেন পিতৰো চ পিতামহা চ অনযং আপন্না ব্যসনং আপন্না. গচ্ছ দানি ত্ৱং, তাত কুম্ম, ন দানি ত্ৱং অম্হাক’’’ন্তি.
‘‘লুদ্দোতি খো, ভিক্খৱে, মাৰস্সেতং পাপিমতো অধিৱচনং. পপতাতি খো, ভিক্খৱে, লাভসক্কাৰসিলোকস্সেতং অধিৱচনং. সুত্তকন্তি খো, ভিক্খৱে, নন্দিৰাগস্সেতং অধিৱচনং. যো হি কোচি, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপ্পন্নং লাভসক্কাৰসিলোকং অস্সাদেতি নিকামেতি – অযং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ভিক্খু গিদ্ধো পপতায [ভিক্খু পপতায (স্যা. কং.), ভিক্খু ৱিদ্ধো পপতায (?)] অনযং আপন্নো ব্যসনং আপন্নো যথাকামকৰণীযো পাপিমতো. এৱং দাৰুণো খো, ভিক্খৱে, লাভসক্কাৰসিলোকো…পে… এৱঞ্হি ৱো, ভিক্খৱে, সিক্খিতব্ব’’ন্তি. ততিযং.