১. সত্তধাতুসুত্তং
৯৫. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘সত্তিমা, ভিক্খৱে, ধাতুযো. কতমা সত্ত? আভাধাতু, সুভধাতু, আকাসানঞ্চাযতনধাতু, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – ইমা খো, ভিক্খৱে, সত্ত ধাতুযো’’তি.
এৱং ৱুত্তে, অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘যা চাযং, ভন্তে, আভাধাতু যা চ সুভধাতু যা চ আকাসানঞ্চাযতনধাতু যা চ ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু যা চ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু যা চ নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু যা চ সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – ইমা নু খো, ভন্তে, ধাতুযো কিং পটিচ্চ পঞ্ঞাযন্তী’’তি?
‘‘যাযং, ভিক্খু, আভাধাতু – অযং ধাতু অন্ধকাৰং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, সুভধাতু – অযং ধাতু অসুভং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, আকাসানঞ্চাযতনধাতু – অযং ধাতু ৰূপং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু – অযং ধাতু আকাসানঞ্চাযতনং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু – অযং ধাতু ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু – অযং ধাতু আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – অযং ধাতু নিৰোধং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতী’’তি.
‘‘যা চাযং, ভন্তে, আভাধাতু যা চ সুভধাতু যা চ আকাসানঞ্চাযতনধাতু যা চ ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু যা চ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু যা চ নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু যা চ সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – ইমা নু খো, ভন্তে, ধাতুযো কথং সমাপত্তি পত্তব্বা’’তি?
‘‘যা চাযং, ভিক্খু, আভাধাতু যা চ সুভধাতু যা চ আকাসানঞ্চাযতনধাতু যা চ ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু যা চ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু – ইমা ধাতুযো সঞ্ঞাসমাপত্তি পত্তব্বা. যাযং, ভিক্খু, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু – অযং ধাতু সঙ্খাৰাৱসেসসমাপত্তি পত্তব্বা. যাযং, ভিক্খু, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – অযং ধাতু নিৰোধসমাপত্তি পত্তব্বা’’তি. পঠমং.