২. দুতিযৱগ্গো
১. সত্তধাতুসুত্তং
৯৫. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘সত্তিমা, ভিক্খৱে, ধাতুযো. কতমা সত্ত? আভাধাতু, সুভধাতু, আকাসানঞ্চাযতনধাতু, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – ইমা খো, ভিক্খৱে, সত্ত ধাতুযো’’তি.
এৱং ৱুত্তে, অঞ্ঞতৰো ভিক্খু ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘যা চাযং, ভন্তে, আভাধাতু যা চ সুভধাতু যা চ আকাসানঞ্চাযতনধাতু যা চ ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু যা চ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু যা চ নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু যা চ সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – ইমা নু খো, ভন্তে, ধাতুযো কিং পটিচ্চ পঞ্ঞাযন্তী’’তি?
‘‘যাযং, ভিক্খু, আভাধাতু – অযং ধাতু অন্ধকাৰং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, সুভধাতু – অযং ধাতু অসুভং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, আকাসানঞ্চাযতনধাতু – অযং ধাতু ৰূপং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু – অযং ধাতু আকাসানঞ্চাযতনং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু – অযং ধাতু ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু – অযং ধাতু আকিঞ্চঞ্ঞাযতনং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতি. যাযং, ভিক্খু, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – অযং ধাতু নিৰোধং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতী’’তি.
‘‘যা চাযং, ভন্তে, আভাধাতু যা চ সুভধাতু যা চ আকাসানঞ্চাযতনধাতু যা চ ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু যা চ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু যা চ নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু যা চ সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – ইমা নু খো, ভন্তে, ধাতুযো কথং সমাপত্তি পত্তব্বা’’তি?
‘‘যা চাযং, ভিক্খু, আভাধাতু যা চ সুভধাতু যা চ আকাসানঞ্চাযতনধাতু যা চ ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনধাতু যা চ আকিঞ্চঞ্ঞাযতনধাতু – ইমা ধাতুযো সঞ্ঞাসমাপত্তি পত্তব্বা. যাযং, ভিক্খু, নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনধাতু – অযং ধাতু সঙ্খাৰাৱসেসসমাপত্তি পত্তব্বা. যাযং, ভিক্খু, সঞ্ঞাৱেদযিতনিৰোধধাতু – অযং ধাতু নিৰোধসমাপত্তি পত্তব্বা’’তি. পঠমং.
২. সনিদানসুত্তং
৯৬. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘সনিদানং, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি ব্যাপাদৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি ৱিহিংসাৱিতক্কো, নো অনিদানং’’.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সনিদানং উপ্পজ্জতি কামৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি ব্যাপাদৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি ৱিহিংসাৱিতক্কো, নো অনিদানং? কামধাতুং, ভিক্খৱে, পটিচ্চ উপ্পজ্জতি কামসঞ্ঞা, কামসঞ্ঞং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি কামসঙ্কপ্পো, কামসঙ্কপ্পং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি কামচ্ছন্দো, কামচ্ছন্দং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি কামপৰিড়াহো, কামপৰিড়াহং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি কামপৰিযেসনা. কামপৰিযেসনং, ভিক্খৱে, পৰিযেসমানো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো তীহি ঠানেহি মিচ্ছা পটিপজ্জতি – কাযেন, ৱাচায, মনসা.
‘‘ব্যাপাদধাতুং, ভিক্খৱে, পটিচ্চ উপ্পজ্জতি ব্যাপাদসঞ্ঞা, ব্যাপাদসঞ্ঞং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি ব্যাপাদসঙ্কপ্পো…পে… ব্যাপাদচ্ছন্দো… ব্যাপাদপৰিড়াহো… ব্যাপাদপৰিযেসনা… ব্যাপাদপৰিযেসনং, ভিক্খৱে, পৰিযেসমানো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো তীহি ঠানেহি মিচ্ছা পটিপজ্জতি – কাযেন, ৱাচায, মনসা.
‘‘ৱিহিংসাধাতুং, ভিক্খৱে, পটিচ্চ উপ্পজ্জতি ৱিহিংসাসঞ্ঞা; ৱিহিংসাসঞ্ঞং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি ৱিহিংসাসঙ্কপ্পো…পে… ৱিহিংসাছন্দো… ৱিহিংসাপৰিড়াহো… ৱিহিংসাপৰিযেসনা… ৱিহিংসাপৰিযেসনং, ভিক্খৱে, পৰিযেসমানো অস্সুতৱা পুথুজ্জনো তীহি ঠানেহি মিচ্ছা পটিপজ্জতি – কাযেন, ৱাচায, মনসা.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসো আদিত্তং তিণুক্কং সুক্খে তিণদাযে নিক্খিপেয্য; নো চে হত্থেহি চ পাদেহি চ খিপ্পমেৱ নিব্বাপেয্য. এৱঞ্হি, ভিক্খৱে, যে তিণকট্ঠনিস্সিতা পাণা তে অনযব্যসনং আপজ্জেয্যুং. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যো হি কোচি সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা উপ্পন্নং ৱিসমগতং সঞ্ঞং ন খিপ্পমেৱ পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, সো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে দুক্খং ৱিহৰতি সৱিঘাতং সউপাযাসং সপৰিড়াহং; কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা দুগ্গতি পাটিকঙ্খা.
‘‘সনিদানং, ভিক্খৱে, উপ্পজ্জতি নেক্খম্মৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি অব্যাপাদৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি অৱিহিংসাৱিতক্কো, নো অনিদানং.
‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সনিদানং উপ্পজ্জতি নেক্খম্মৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি অব্যাপাদৱিতক্কো, নো অনিদানং; সনিদানং উপ্পজ্জতি অৱিহিংসাৱিতক্কো, নো অনিদানং? নেক্খম্মধাতুং, ভিক্খৱে, পটিচ্চ উপ্পজ্জতি নেক্খম্মসঞ্ঞা, নেক্খম্মসঞ্ঞং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি নেক্খম্মসঙ্কপ্পো, নেক্খম্মসঙ্কপ্পং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি নেক্খম্মচ্ছন্দো, নেক্খম্মচ্ছন্দং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি নেক্খম্মপৰিড়াহো, নেক্খম্মপৰিড়াহং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি নেক্খম্মপৰিযেসনা; নেক্খম্মপৰিযেসনং, ভিক্খৱে, পৰিযেসমানো সুতৱা অৰিযসাৱকো তীহি ঠানেহি সম্মা পটিপজ্জতি – কাযেন, ৱাচায, মনসা.
‘‘অব্যাপাদধাতুং, ভিক্খৱে, পটিচ্চ উপ্পজ্জতি অব্যাপাদসঞ্ঞা, অব্যাপাদসঞ্ঞং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি অব্যাপাদসঙ্কপ্পো…পে… অব্যাপাদচ্ছন্দো… অব্যাপাদপৰিড়াহো… অব্যাপাদপৰিযেসনা, অব্যাপাদপৰিযেসনং, ভিক্খৱে, পৰিযেসমানো সুতৱা অৰিযসাৱকো তীহি ঠানেহি সম্মা পটিপজ্জতি – কাযেন, ৱাচায, মনসা.
‘‘অৱিহিংসাধাতুং, ভিক্খৱে, পটিচ্চ উপ্পজ্জতি অৱিহিংসাসঞ্ঞা, অৱিহিংসাসঞ্ঞং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি অৱিহিংসাসঙ্কপ্পো, অৱিহিংসাসঙ্কপ্পং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি অৱিহিংসাছন্দো, অৱিহিংসাছন্দং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি অৱিহিংসাপৰিড়াহো, অৱিহিংসাপৰিড়াহং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি অৱিহিংসাপৰিযেসনা; অৱিহিংসাপৰিযেসনং, ভিক্খৱে, পৰিযেসমানো সুতৱা অৰিযসাৱকো তীহি ঠানেহি সম্মা পটিপজ্জতি – কাযেন, ৱাচায, মনসা.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পুৰিসো আদিত্তং তিণুক্কং সুক্খে তিণদাযে নিক্খিপেয্য; তমেনং হত্থেহি চ পাদেহি চ খিপ্পমেৱ নিব্বাপেয্য. এৱঞ্হি, ভিক্খৱে, যে তিণকট্ঠনিস্সিতা পাণা তে ন অনযব্যসনং আপজ্জেয্যুং. এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যো হি কোচি সমণো ৱা ব্ৰাহ্মণো ৱা উপ্পন্নং ৱিসমগতং সঞ্ঞং খিপ্পমেৱ পজহতি ৱিনোদেতি ব্যন্তীকৰোতি অনভাৱং গমেতি, সো দিট্ঠে চেৱ ধম্মে সুখং ৱিহৰতি অৱিঘাতং অনুপাযাসং অপৰিড়াহং; কাযস্স চ ভেদা পৰং মৰণা সুগতি পাটিকঙ্খা’’তি. দুতিযং.
৩. গিঞ্জকাৱসথসুত্তং
৯৭. একং সমযং ভগৱা ঞাতিকে ৱিহৰতি গিঞ্জকাৱসথে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘ধাতুং, ভিক্খৱে, পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সঞ্ঞা, উপ্পজ্জতি দিট্ঠি, উপ্পজ্জতি ৱিতক্কো’’তি. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা কচ্চানো [সদ্ধো কচ্চানো (ক.)] ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘যাযং, ভন্তে, দিট্ঠি – ‘অসম্মাসম্বুদ্ধেসু সম্মাসম্বুদ্ধা’তি, অযং নু খো, ভন্তে, দিট্ঠি কিং পটিচ্চ পঞ্ঞাযতী’’তি?
‘‘মহতি খো এসা, কচ্চান, ধাতু যদিদং অৱিজ্জাধাতু. হীনং, কচ্চান, ধাতুং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি হীনা সঞ্ঞা, হীনা দিট্ঠি, হীনো ৱিতক্কো, হীনা চেতনা, হীনা পত্থনা, হীনো পণিধি, হীনো পুগ্গলো, হীনা ৱাচা; হীনং আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি; হীনা তস্স উপপত্তীতি ৱদামি.
‘‘মজ্ঝিমং, কচ্চান, ধাতুং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি মজ্ঝিমা সঞ্ঞা, মজ্ঝিমা দিট্ঠি, মজ্ঝিমো ৱিতক্কো, মজ্ঝিমা চেতনা, মজ্ঝিমা পত্থনা, মজ্ঝিমো পণিধি, মজ্ঝিমো পুগ্গলো, মজ্ঝিমা ৱাচা; মজ্ঝিমং আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি; মজ্ঝিমা তস্স উপপত্তীতি ৱদামি.
‘‘পণীতং, কচ্চান, ধাতুং পটিচ্চ উপ্পজ্জতি পণীতা সঞ্ঞা, পণীতা দিট্ঠি, পণীতো ৱিতক্কো, পণীতা চেতনা, পণীতা পত্থনা, পণীতো পণিধি, পণীতো পুগ্গলো, পণীতা ৱাচা; পণীতং আচিক্খতি দেসেতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৱিৱৰতি ৱিভজতি উত্তানীকৰোতি; পণীতা তস্স উপপত্তীতি ৱদামী’’তি. ততিযং.
৪. হীনাধিমুত্তিকসুত্তং
৯৮. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ [ধাতুসো (সী. পী.) অযঞ্চ পঠমাৰম্ভৱাক্যেযেৱ, ন সব্বত্থ. তীসু পন অদ্ধাসু চ উপমাসংসন্দননিগমনট্ঠানে চ ইদং পাঠনানত্তং নত্থি], ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি’’.
‘‘অতীতম্পি খো [খোসদ্দো সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু নত্থি], ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ [ঈদিসেসু ঠানেসু পাঠনানত্তং নত্থি] সত্তা সংসন্দিংসু সমিংসু. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু.
‘‘অনাগতম্পি খো [খোসদ্দো সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু নত্থি], ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ [ঈদিসেসু ঠানেসু পাঠনানত্তং নত্থি] সত্তা সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি.
‘‘এতৰহিপি খো [খোসদ্দো সী. স্যা. কং. পী. পোত্থকেসু নত্থি], ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ [ঈদিসেসু ঠানেসু পাঠনানত্তং নত্থি] সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তী’’তি. চতুত্থং.
৫. চঙ্কমসুত্তং
৯৯. একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি গিজ্ঝকূটে পব্বতে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সাৰিপুত্তো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি; আযস্মাপি খো মহামোগ্গল্লানো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি; আযস্মাপি খো মহাকস্সপো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি; আযস্মাপি খো অনুৰুদ্ধো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি; আযস্মাপি খো পুণ্ণো মন্তানিপুত্তো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি; আযস্মাপি খো উপালি সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি; আযস্মাপি খো আনন্দো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি; দেৱদত্তোপি খো সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং ভগৱতো অৱিদূৰে চঙ্কমতি.
অথ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, সাৰিপুত্তং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ মহাপঞ্ঞা. পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, মোগ্গল্লানং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ মহিদ্ধিকা. পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, কস্সপং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ধুতৱাদা. পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, অনুৰুদ্ধং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ দিব্বচক্খুকা. পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, পুণ্ণং মন্তানিপুত্তং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ধম্মকথিকা. পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, উপালিং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ৱিনযধৰা. পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, আনন্দং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ বহুস্সুতা. পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, দেৱদত্তং সম্বহুলেহি ভিক্খূহি সদ্ধিং চঙ্কমন্ত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সব্বে খো এতে, ভিক্খৱে, ভিক্খূ পাপিচ্ছা’’.
‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. অতীতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিংসু সমিংসু. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু.
‘‘অনাগতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি.
‘‘এতৰহিপি খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তী’’তি. পঞ্চমং.
৬. সগাথাসুত্তং
১০০. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. অতীতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিংসু সমিংসু. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু’’.
‘‘অনাগতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি.
‘‘এতৰহিপি খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, গূথো গূথেন সংসন্দতি সমেতি; মুত্তং মুত্তেন সংসন্দতি সমেতি; খেড়ো খেড়েন সংসন্দতি সমেতি; পুব্বো পুব্বেন সংসন্দতি সমেতি; লোহিতং লোহিতেন সংসন্দতি সমেতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ধাতুসোৱ [সব্বত্থপি এৱমেৱ দিস্সতি] সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. অতীতম্পি খো অদ্ধানং…পে… অনাগতম্পি খো অদ্ধানং…পে… এতৰহিপি খো পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. হীনাধিমুত্তিকা হীনাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি.
‘‘ধাতুসোৱ ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. অতীতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিংসু সমিংসু. কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু.
‘‘অনাগতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং…পে… এতৰহিপি খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি.
‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, খীৰং খীৰেন সংসন্দতি সমেতি; তেলং তেলেন সংসন্দতি সমেতি; সপ্পি সপ্পিনা সংসন্দতি সমেতি; মধু মধুনা সংসন্দতি সমেতি; ফাণিতং ফাণিতেন সংসন্দতি সমেতি; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. অতীতম্পি খো অদ্ধানং… অনাগতম্পি খো অদ্ধানং… এতৰহিপি খো পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. কল্যাণাধিমুত্তিকা কল্যাণাধিমুত্তিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তী’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান সুগতো অথাপৰং এতদৱোচ সত্থা –
‘‘সংসগ্গা ৱনথো জাতো, অসংসগ্গেন ছিজ্জতি;
পৰিত্তং দাৰুমাৰুয্হ, যথা সীদে মহণ্ণৱে.
‘‘এৱং কুসীতমাগম্ম, সাধুজীৱিপি সীদতি;
তস্মা তং পৰিৱজ্জেয্য, কুসীতং হীনৱীৰিযং.
‘‘পৱিৱিত্তেহি অৰিযেহি, পহিতত্তেহি ঝাযীহি [ঝাযিহি (সী.), ঝাযিভি (স্যা. কং.)];
নিচ্চং আৰদ্ধৱীৰিযেহি, পণ্ডিতেহি সহাৱসে’’তি.
৭. অস্সদ্ধসংসন্দনসুত্তং
১০১. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি’’.
‘‘অতীতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিংসু সমিংসু. অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দিংসু সমিংসু.
‘‘অনাগতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি. অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি; অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি; অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং…পে… অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং…পে… কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং…পে… মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং…পে… দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি.
‘‘এতৰহিপি খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং…পে… অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং…পে… অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং…পে… কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং…পে… মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি.
‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; হিৰিমনা হিৰিমনেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; ওত্তপ্পিনো ওত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; বহুস্সুতা বহুস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; আৰদ্ধৱীৰিযা আৰদ্ধৱীৰিযেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; উপট্ঠিতস্সতিনো উপট্ঠিতস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. অতীতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং…পে… অনাগতম্পি খো, ভিক্খৱে…পে… এতৰহিপি খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তী’’তি. সত্তমং.
৮. অস্সদ্ধমূলকসুত্তং
১০২. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; হিৰিমনা হিৰিমনেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি. অতীতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিংসু সমিংসু…পে… অনাগতম্পি খো, ভিক্খৱে, অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দিস্সন্তি সমেস্সন্তি…পে….
‘‘এতৰহিপি খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নং অদ্ধানং ধাতুসোৱ সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; হিৰিমনা হিৰিমনেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তীতি. (১)
‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; ওত্তপ্পিনো ওত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে… পঠমৱাৰো ৱিয ৱিত্থাৰেতব্বো. (২)
‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে…পে… অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; বহুস্সুতা বহুস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (৩)
‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে…পে… অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; আৰদ্ধৱীৰিযা আৰদ্ধৱীৰিযেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (৪)
‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে…পে… অস্সদ্ধা অস্সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; সদ্ধা সদ্ধেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; উপট্ঠিতস্সতিনো উপট্ঠিতস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তীতি…পে…. অট্ঠমং. (৫)
৯. অহিৰিকমূলকসুত্তং
১০৩. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ…পে… অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; হিৰিমনা হিৰিমনেহি সদ্ধিং সসন্দন্তি সমেন্তি, ওত্তপ্পিনো ওত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (১)
‘‘অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; হিৰিমনা হিৰিমনেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, বহুস্সুতা বহুস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (২)
‘‘অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; হিৰিমনা হিৰিমনেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, আৰদ্ধৱীৰিযা আৰদ্ধৱীৰিযেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (৩)
‘‘অহিৰিকা অহিৰিকেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; হিৰিমনা হিৰিমনেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, উপট্ঠিতস্সতিনো উপট্ঠিতস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি, পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তীতি…পে…. নৱমং. (৪)
১০. অনোত্তপ্পমূলকসুত্তং
১০৪. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; ওত্তপ্পিনো ওত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; বহুস্সুতা বহুস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (১)
‘‘অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; ওত্তপ্পিনো ওত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; আৰদ্ধৱীৰিযা আৰদ্ধৱীৰিযেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (২)
‘‘অনোত্তপ্পিনো অনোত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; ওত্তপ্পিনো ওত্তপ্পীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; উপট্ঠিতস্সতিনো উপট্ঠিতস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তীতি…পে…. দসমং. (৩)
১১. অপ্পস্সুতমূলকসুত্তং
১০৫. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; বহুস্সুতা বহুস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; আৰদ্ধৱীৰিযা আৰদ্ধৱীৰিযেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি…পে…. (১)
‘‘অপ্পস্সুতা অপ্পস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; বহুস্সুতা বহুস্সুতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; উপট্ঠিতস্সতিনো উপট্ঠিতস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তীতি…পে…. একাদসমং. (২)
১২. কুসীতমূলকসুত্তং
১০৬. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘ধাতুসোৱ, ভিক্খৱে, সত্তা সংসন্দন্তি সমেন্তি. কুসীতা কুসীতেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; মুট্ঠস্সতিনো মুট্ঠস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; দুপ্পঞ্ঞা দুপ্পঞ্ঞেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; আৰদ্ধৱীৰিযা আৰদ্ধৱীৰিযেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; উপট্ঠিতস্সতিনো উপট্ঠিতস্সতীহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তি; পঞ্ঞৱন্তো পঞ্ঞৱন্তেহি সদ্ধিং সংসন্দন্তি সমেন্তীতি…পে…. দ্ৱাদসমং.
দুতিযো ৱগ্গো.
তস্সুদ্দানং –
সত্তিমা সনিদানঞ্চ, গিঞ্জকাৱসথেন চ;
হীনাধিমুত্তি চঙ্কমং, সগাথা অস্সদ্ধসত্তমং.
অস্সদ্ধমূলকা পঞ্চ, চত্তাৰো অহিৰিকমূলকা;
অনোত্তপ্পমূলকা তীণি, দুৱে অপ্পস্সুতেন চ.
কুসীতং এককং ৱুত্তং, সুত্তন্তা তীণি পঞ্চকা;
বাৱীসতি ৱুত্তা সুত্তা, দুতিযো ৱগ্গো পৱুচ্চতীতি.