৩. দুক্খসুত্তং

৪৩. সাৱত্থিযং ৱিহৰতি…পে… ‘‘দুক্খস্স, ভিক্খৱে, সমুদযঞ্চ অত্থঙ্গমঞ্চ দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, দুক্খস্স সমুদযো? চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. অযং খো, ভিক্খৱে, দুক্খস্স সমুদযো.

‘‘সোতঞ্চ পটিচ্চ সদ্দে চ উপ্পজ্জতি সোতৱিঞ্ঞাণং…পে… ঘানঞ্চ পটিচ্চ গন্ধে চ…পে… জিৱ্হঞ্চ পটিচ্চ ৰসে চ…পে… কাযঞ্চ পটিচ্চ ফোট্ঠব্বে চ…পে… মনঞ্চ পটিচ্চ ধম্মে চ উপ্পজ্জতি মনোৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. অযং খো, ভিক্খৱে, দুক্খস্স সমুদযো.

‘‘কতমো চ, ভিক্খৱে, দুক্খস্স অত্থঙ্গমো? চক্খুঞ্চ পটিচ্চ ৰূপে চ উপ্পজ্জতি চক্খুৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. তস্সাযেৱ তণ্হায অসেসৱিৰাগনিৰোধা উপাদাননিৰোধো; উপাদাননিৰোধা ভৱনিৰোধো; ভৱনিৰোধা জাতিনিৰোধো; জাতিনিৰোধা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা নিৰুজ্ঝন্তি. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতি. অযং খো, ভিক্খৱে, দুক্খস্স অত্থঙ্গমো.

‘‘সোতঞ্চ পটিচ্চ সদ্দে চ উপ্পজ্জতি সোতৱিঞ্ঞাণং…পে… ঘানঞ্চ পটিচ্চ গন্ধে চ…পে… জিৱ্হঞ্চ পটিচ্চ ৰসে চ…পে… কাযঞ্চ পটিচ্চ ফোট্ঠব্বে চ…পে… মনঞ্চ পটিচ্চ ধম্মে চ উপ্পজ্জতি মনোৱিঞ্ঞাণং. তিণ্ণং সঙ্গতি ফস্সো. ফস্সপচ্চযা ৱেদনা; ৱেদনাপচ্চযা তণ্হা. তস্সাযেৱ তণ্হায অসেসৱিৰাগনিৰোধা উপাদাননিৰোধো; উপাদাননিৰোধা ভৱনিৰোধো; ভৱনিৰোধা জাতিনিৰোধো; জাতিনিৰোধা জৰামৰণং সোকপৰিদেৱদুক্খদোমনস্সুপাযাসা নিৰুজ্ঝন্তি. এৱমেতস্স কেৱলস্স দুক্খক্খন্ধস্স নিৰোধো হোতি. অযং খো, ভিক্খৱে, দুক্খস্স অত্থঙ্গমো’’তি. ততিযং.