১. ধনঞ্জানীসুত্তং

১৮৭. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতৰস্স ভাৰদ্ৱাজগোত্তস্স ব্ৰাহ্মণস্স ধনঞ্জানী [ধানঞ্জানী (পী. সী. অট্ঠ.)] নাম ব্ৰাহ্মণী অভিপ্পসন্না হোতি বুদ্ধে চ ধম্মে চ সঙ্ঘে চ. অথ খো ধনঞ্জানী ব্ৰাহ্মণী ভাৰদ্ৱাজগোত্তস্স ব্ৰাহ্মণস্স ভত্তং উপসংহৰন্তী উপক্খলিত্ৱা তিক্খত্তুং উদানং উদানেসি –

‘‘নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স;

নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স;

নমো তস্স ভগৱতো অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্সা’’তি.

এৱং ৱুত্তে, ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ধনঞ্জানিং ব্ৰাহ্মণিং এতদৱোচ – ‘‘এৱমেৱং পনাযং ৱসলী যস্মিং ৱা তস্মিং ৱা তস্স মুণ্ডকস্স সমণস্স ৱণ্ণং ভাসতি. ইদানি ত্যাহং, ৱসলি, তস্স সত্থুনো ৱাদং আৰোপেস্সামী’’তি. ‘‘ন খ্ৱাহং তং, ব্ৰাহ্মণ, পস্সামি সদেৱকে লোকে সমাৰকে সব্ৰহ্মকে সস্সমণব্ৰাহ্মণিযা পজায সদেৱমনুস্সায, যো তস্স ভগৱতো ৱাদং আৰোপেয্য অৰহতো সম্মাসম্বুদ্ধস্স. অপি চ ত্ৱং, ব্ৰাহ্মণ, গচ্ছ, গন্ত্ৱা ৱিজানিস্সসী’’তি [গন্ত্ৱাপি জানিস্সসীতি (স্যা. কং.)].

অথ খো ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো কুপিতো অনত্তমনো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱতা সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং গাথায অজ্ঝভাসি –

‘‘কিংসু ছেত্ৱা সুখং সেতি, কিংসু ছেত্ৱা ন সোচতি;

কিস্সস্সু একধম্মস্স, ৱধং ৰোচেসি গোতমা’’তি.

‘‘কোধং ছেত্ৱা সুখং সেতি, কোধং ছেত্ৱা ন সোচতি;

কোধস্স ৱিসমূলস্স, মধুৰগ্গস্স ব্ৰাহ্মণ;

ৱধং অৰিযা পসংসন্তি, তঞ্হি ছেত্ৱা ন সোচতী’’তি.

এৱং ৱুত্তে, ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অভিক্কন্তং, ভো গোতম, অভিক্কন্তং, ভো গোতম! সেয্যথাপি, ভো গোতম, নিক্কুজ্জিতং ৱা উক্কুজ্জেয্য, পটিচ্ছন্নং ৱা ৱিৱৰেয্য, মূড়্হস্স ৱা মগ্গং আচিক্খেয্য, অন্ধকাৰে ৱা তেলপজ্জোতং ধাৰেয্য – চক্খুমন্তো ৰূপানি দক্খন্তীতি; এৱমেৱং ভোতা গোতমেন অনেকপৰিযাযেন ধম্মো পকাসিতো. এসাহং, ভন্তে, ভগৱন্তং গোতমং সৰণং গচ্ছামি ধম্মঞ্চ ভিক্খুসঙ্ঘঞ্চ. লভেয্যাহং ভোতো গোতমস্স সন্তিকে পব্বজ্জং, লভেয্যং উপসম্পদ’’ন্তি.

অলত্থ খো ভাৰদ্ৱাজগোত্তো ব্ৰাহ্মণো ভগৱতো সন্তিকে পব্বজ্জং, অলত্থ উপসম্পদং. অচিৰূপসম্পন্নো খো পনাযস্মা ভাৰদ্ৱাজো একো ৱূপকট্ঠো অপ্পমত্তো আতাপী পহিতত্তো ৱিহৰন্তো নচিৰস্সেৱ – যস্সত্থায কুলপুত্তা সম্মদেৱ অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজন্তি তদনুত্তৰং – ব্ৰহ্মচৰিযপৰিযোসানং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহাসি. ‘‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযা’’তি অব্ভঞ্ঞাসি. অঞ্ঞতৰো চ পনাযস্মা ভাৰদ্ৱাজো অৰহতং অহোসীতি.