৯. অৰণৱিভঙ্গসুত্তং

৩২৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘অৰণৱিভঙ্গং ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘ন কামসুখমনুযুঞ্জেয্য হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, ন চ অত্তকিলমথানুযোগমনুযুঞ্জেয্য দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিতং. এতে খো, ভিক্খৱে [এতে খো (সী.), এতে তে (স্যা. কং. পী.)], উভো অন্তে অনুপগম্ম মজ্ঝিমা পটিপদা তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধা, চক্খুকৰণী ঞাণকৰণী উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততি. উস্সাদনঞ্চ জঞ্ঞা, অপসাদনঞ্চ জঞ্ঞা; উস্সাদনঞ্চ ঞত্ৱা অপসাদনঞ্চ ঞত্ৱা নেৱুস্সাদেয্য, ন অপসাদেয্য [নাপসাদেয্য (সী.)], ধম্মমেৱ দেসেয্য. সুখৱিনিচ্ছযং জঞ্ঞা; সুখৱিনিচ্ছযং ঞত্ৱা অজ্ঝত্তং সুখমনুযুঞ্জেয্য. ৰহোৱাদং ন ভাসেয্য, সম্মুখা ন খীণং [নাতিখীণং (স্যা. কং. ক.)] ভণে. অতৰমানোৱ ভাসেয্য, নো তৰমানো. জনপদনিৰুত্তিং নাভিনিৱেসেয্য, সমঞ্ঞং নাতিধাৱেয্যাতি – অযমুদ্দেসো অৰণৱিভঙ্গস্স.

৩২৪. ‘‘‘ন কামসুখমনুযুঞ্জেয্য হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, ন চ অত্তকিলমথানুযোগমনুযুঞ্জেয্য দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিত’ন্তি – ইতি খো পনেতং ৱুত্তং; কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? যো কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগো হীনো গম্মো পোথুজ্জনিকো অনৰিযো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. যো কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগং অননুযোগো হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. যো অত্তকিলমথানুযোগো দুক্খো অনৰিযো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. যো অত্তকিলমথানুযোগং অননুযোগো দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. ‘ন কামসুখমনুযুঞ্জেয্য হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, ন চ অত্তকিলমথানুযোগং অনুযুঞ্জেয্য দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিত’ন্তি – ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

৩২৫. ‘‘‘এতে খো উভো অন্তে অনুপগম্ম মজ্ঝিমা পটিপদা তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধা, চক্খুকৰণী ঞাণকৰণী উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততী’তি – ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? অযমেৱ অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, সেয্যথিদং – সম্মাদিট্ঠি, সম্মাসঙ্কপ্পো, সম্মাৱাচা, সম্মাকম্মন্তো, সম্মাআজীৱো, সম্মাৱাযামো, সম্মাসতি, সম্মাসমাধি. ‘এতে খো উভো অন্তে অনুপগম্ম মজ্ঝিমা পটিপদা তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধা, চক্খুকৰণী ঞাণকৰণী উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততী’তি – ইতি যং তং ৱুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

৩২৬. ‘‘‘উস্সাদনঞ্চ জঞ্ঞা, অপসাদনঞ্চ জঞ্ঞা; উস্সাদনঞ্চ ঞত্ৱা অপসাদনঞ্চ ঞত্ৱা নেৱুস্সাদেয্য, ন অপসাদেয্য, ধম্মমেৱ দেসেয্যা’তি – ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? কথঞ্চ, ভিক্খৱে, উস্সাদনা চ হোতি অপসাদনা চ, নো চ ধম্মদেসনা? ‘যে কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগং অনুযুত্তা হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে সদুক্খা সউপঘাতা সউপাযাসা সপৰিড়াহা মিচ্ছাপটিপন্না’তি – ইতি ৱদং [ইতি পৰং (ক.)] ইত্থেকে অপসাদেতি.

‘‘‘যে কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগং অননুযুত্তা হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে অদুক্খা অনুপঘাতা অনুপাযাসা অপৰিড়াহা সম্মাপটিপন্না’তি – ইতি ৱদং ইত্থেকে উস্সাদেতি.

‘‘‘যে অত্তকিলমথানুযোগং অনুযুত্তা দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে সদুক্খা সউপঘাতা সউপাযাসা সপৰিড়াহা মিচ্ছাপটিপন্না’তি – ইতি ৱদং ইত্থেকে অপসাদেতি.

‘‘‘যে অত্তকিলমথানুযোগং অননুযুত্তা দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে অদুক্খা অনুপঘাতা অনুপাযাসা অপৰিড়াহা সম্মাপটিপন্না’তি – ইতি ৱদং ইত্থেকে উস্সাদেতি.

‘‘‘যেসং কেসঞ্চি ভৱসংযোজনং অপ্পহীনং, সব্বে তে সদুক্খা সউপঘাতা সউপাযাসা সপৰিড়াহা মিচ্ছাপটিপন্না’তি – ইতি ৱদং ইত্থেকে অপসাদেতি.

‘‘‘যেসং কেসঞ্চি ভৱসংযোজনং পহীনং, সব্বে তে অদুক্খা অনুপঘাতা অনুপাযাসা অপৰিড়াহা সম্মাপটিপন্না’তি – ইতি ৱদং ইত্থেকে উস্সাদেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, উস্সাদনা চ হোতি অপসাদনা চ, নো চ ধম্মদেসনা.

৩২৭. ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, নেৱুস্সাদনা হোতি ন অপসাদনা, ধম্মদেসনা চ [ধম্মদেসনাৱ (স্যা. কং.)]? ‘যে কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগং অনুযুত্তা হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে সদুক্খা সউপঘাতা সউপাযাসা সপৰিড়াহা মিচ্ছাপটিপন্না’তি – ন এৱমাহ. ‘অনুযোগো চ খো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা’তি – ইতি ৱদং ধম্মমেৱ দেসেতি.

‘‘‘যে কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগং অননুযুত্তা হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে অদুক্খা অনুপঘাতা অনুপাযাসা অপৰিড়াহা সম্মাপটিপন্না’তি – ন এৱমাহ. ‘অননুযোগো চ খো, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা’তি – ইতি ৱদং ধম্মমেৱ দেসেতি.

‘‘‘যে অত্তকিলমথানুযোগং অনুযুত্তা দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে সদুক্খা সউপঘাতা সউপাযাসা সপৰিড়াহা মিচ্ছাপটিপন্না’তি – ন এৱমাহ. ‘অনুযোগো চ খো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা’তি – ইতি ৱদং ধম্মমেৱ দেসেতি.

‘‘‘যে অত্তকিলমথানুযোগং অননুযুত্তা দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, সব্বে তে অদুক্খা অনুপঘাতা অনুপাযাসা অপৰিড়াহা সম্মাপটিপন্না’তি – ন এৱমাহ. ‘অননুযোগো চ খো, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা’তি – ইতি ৱদং ধম্মমেৱ দেসেতি.

‘‘‘যেসং কেসঞ্চি ভৱসংযোজনং অপ্পহীনং, সব্বে তে সদুক্খা সউপঘাতা সউপাযাসা সপৰিড়াহা মিচ্ছাপটিপন্না’তি – ন এৱমাহ. ‘ভৱসংযোজনে চ খো অপ্পহীনে ভৱোপি অপ্পহীনো হোতী’তি – ইতি ৱদং ধম্মমেৱ দেসেতি.

‘‘‘যেসং কেসঞ্চি ভৱসংযোজনং পহীনং, সব্বে তে অদুক্খা অনুপঘাতা অনুপাযাসা অপৰিড়াহা সম্মাপটিপন্না’তি – ন এৱমাহ. ‘ভৱসংযোজনে চ খো পহীনে ভৱোপি পহীনো হোতী’তি – ইতি ৱদং ধম্মমেৱ দেসেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, নেৱুস্সাদনা হোতি ন অপসাদনা, ধম্মদেসনা চ. ‘উস্সাদনঞ্চ জঞ্ঞা, অপসাদনঞ্চ জঞ্ঞা; উস্সাদনঞ্চ ঞত্ৱা অপসাদনঞ্চ ঞত্ৱা নেৱুস্সাদেয্য, ন অপসাদেয্য, ধম্মমেৱ দেসেয্যা’তি – ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

৩২৮. ‘‘‘সুখৱিনিচ্ছযং জঞ্ঞা; সুখৱিনিচ্ছযং ঞত্ৱা অজ্ঝত্তং সুখমনুযুঞ্জেয্যা’তি – ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? পঞ্চিমে, ভিক্খৱে, কামগুণা. কতমে পঞ্চ? চক্খুৱিঞ্ঞেয্যা ৰূপা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা, সোতৱিঞ্ঞেয্যা সদ্দা… ঘানৱিঞ্ঞেয্যা গন্ধা… জিৱ্হাৱিঞ্ঞেয্যা ৰসা… কাযৱিঞ্ঞেয্যা ফোট্ঠব্বা ইট্ঠা কন্তা মনাপা পিযৰূপা কামূপসংহিতা ৰজনীযা – ইমে খো, ভিক্খৱে, পঞ্চ কামগুণা. যং খো, ভিক্খৱে, ইমে পঞ্চ কামগুণে পটিচ্চ উপ্পজ্জতি সুখং সোমনস্সং ইদং ৱুচ্চতি কামসুখং মীড়্হসুখং পুথুজ্জনসুখং অনৰিযসুখং. ‘ন আসেৱিতব্বং, ন ভাৱেতব্বং, ন বহুলীকাতব্বং, ভাযিতব্বং এতস্স সুখস্সা’তি – ৱদামি. ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি…পে… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. ইদং ৱুচ্চতি নেক্খম্মসুখং পৱিৱেকসুখং উপসমসুখং সম্বোধিসুখং. ‘আসেৱিতব্বং, ভাৱেতব্বং, বহুলীকাতব্বং, ন ভাযিতব্বং এতস্স সুখস্সা’তি – ৱদামি. ‘সুখৱিনিচ্ছযং জঞ্ঞা; সুখৱিনিচ্ছযং ঞত্ৱা অজ্ঝত্তং সুখমনুযুঞ্জেয্যা’তি – ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

৩২৯. ‘‘‘ৰহোৱাদং ন ভাসেয্য, সম্মুখা ন খীণং ভণে’তি – ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? তত্ৰ, ভিক্খৱে, যং জঞ্ঞা ৰহোৱাদং অভূতং অতচ্ছং অনত্থসংহিতং সসক্কং [সম্পত্তং (ক.)] তং ৰহোৱাদং ন ভাসেয্য. যম্পি জঞ্ঞা ৰহোৱাদং ভূতং তচ্ছং অনত্থসংহিতং তস্সপি সিক্খেয্য অৱচনায. যঞ্চ খো জঞ্ঞা ৰহোৱাদং ভূতং তচ্ছং অত্থসংহিতং তত্ৰ কালঞ্ঞূ অস্স তস্স ৰহোৱাদস্স ৱচনায. তত্ৰ, ভিক্খৱে, যং জঞ্ঞা সম্মুখা খীণৱাদং অভূতং অতচ্ছং অনত্থসংহিতং সসক্কং তং সম্মুখা খীণৱাদং ন ভাসেয্য. যম্পি জঞ্ঞা সম্মুখা খীণৱাদং ভূতং তচ্ছং অনত্থসংহিতং তস্সপি সিক্খেয্য অৱচনায. যঞ্চ খো জঞ্ঞা সম্মুখা খীণৱাদং ভূতং তচ্ছং অত্থসংহিতং তত্ৰ কালঞ্ঞূ অস্স তস্স সম্মুখা খীণৱাদস্স ৱচনায. ‘ৰহোৱাদং ন ভাসেয্য, সম্মুখা ন খীণং ভণে’তি – ইতি যং তং ৱুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

৩৩০. ‘‘‘অতৰমানোৱ ভাসেয্য নো তৰমানো’তি – ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? তত্ৰ, ভিক্খৱে, তৰমানস্স ভাসতো কাযোপি কিলমতি, চিত্তম্পি উপহঞ্ঞতি [ঊহঞ্ঞতি (সী.)], সৰোপি উপহঞ্ঞতি [ঊহঞ্ঞতি (সী.)], কণ্ঠোপি আতুৰীযতি, অৱিসট্ঠম্পি হোতি অৱিঞ্ঞেয্যং তৰমানস্স ভাসিতং. তত্ৰ, ভিক্খৱে, অতৰমানস্স ভাসতো কাযোপি ন কিলমতি, চিত্তম্পি ন উপহঞ্ঞতি, সৰোপি ন উপহঞ্ঞতি, কণ্ঠোপি ন আতুৰীযতি, ৱিসট্ঠম্পি হোতি ৱিঞ্ঞেয্যং অতৰমানস্স ভাসিতং. ‘অতৰমানোৱ ভাসেয্য, নো তৰমানো’তি – ইতি যং তং ৱুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

৩৩১. ‘‘‘জনপদনিৰুত্তিং নাভিনিৱেসেয্য, সমঞ্ঞং নাতিধাৱেয্যা’তি – ইতি খো পনেতং ৱুত্তং. কিঞ্চেতং পটিচ্চ ৱুত্তং? কথঞ্চ, ভিক্খৱে, জনপদনিৰুত্তিযা চ অভিনিৱেসো হোতি সমঞ্ঞায চ অতিসাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, তদেৱেকচ্চেসু জনপদেসু ‘পাতী’তি সঞ্জানন্তি, ‘পত্ত’ন্তি সঞ্জানন্তি, ‘ৱিত্ত’ন্তি [ৱিট্ঠন্তি (স্যা. কং.)] সঞ্জানন্তি, ‘সৰাৱ’ন্তি সঞ্জানন্তি ‘ধাৰোপ’ন্তি [হৰোসন্তি (স্যা. কং.)] সঞ্জানন্তি, ‘পোণ’ন্তি সঞ্জানন্তি, ‘পিসীলৱ’ন্তি [পিসীলন্তি (সী. পী.), পিপিলন্তি (স্যা. কং.)] সঞ্জানন্তি. ইতি যথা যথা নং তেসু তেসু জনপদেসু সঞ্জানন্তি তথা তথা থামসা পৰামাসা [পৰামস্স (সী.)] অভিনিৱিস্স ৱোহৰতি – ‘ইদমেৱ সচ্চং, মোঘমঞ্ঞ’ন্তি. এৱং খো, ভিক্খৱে, জনপদনিৰুত্তিযা চ অভিনিৱেসো হোতি সমঞ্ঞায চ অতিসাৰো.

৩৩২. ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, জনপদনিৰুত্তিযা চ অনভিনিৱেসো হোতি সমঞ্ঞায চ অনতিসাৰো? ইধ, ভিক্খৱে, তদেৱেকচ্চেসু জনপদেসু ‘পাতী’তি সঞ্জানন্তি, ‘পত্ত’ন্তি সঞ্জানন্তি, ‘ৱিত্ত’ন্তি সঞ্জানন্তি, ‘সৰাৱ’ন্তি সঞ্জানন্তি, ‘ধাৰোপ’ন্তি সঞ্জানন্তি, ‘পোণ’ন্তি সঞ্জানন্তি, ‘পিসীলৱ’ন্তি সঞ্জানন্তি. ইতি যথা যথা নং তেসু তেসু জনপদেসু সঞ্জানন্তি ‘ইদং কিৰ মে [ইদং কিৰ তে চ (ক.)] আযস্মন্তো সন্ধায ৱোহৰন্তী’তি তথা তথা ৱোহৰতি অপৰামসং. এৱং খো, ভিক্খৱে, জনপদনিৰুত্তিযা চ অনভিনিৱেসো হোতি, সমঞ্ঞায চ অনতিসাৰো. ‘জনপদনিৰুত্তিং নাভিনিৱেসেয্য সমঞ্ঞং নাতিধাৱেয্যা’তি – ইতি যং তং ৱুত্তং, ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্তং.

৩৩৩. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যো কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগো হীনো গম্মো পোথুজ্জনিকো অনৰিযো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, যো কামপটিসন্ধিসুখিনো সোমনস্সানুযোগং অননুযোগো হীনং গম্মং পোথুজ্জনিকং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৩৪. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যো অত্তকিলমথানুযোগো দুক্খো অনৰিযো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, যো অত্তকিলমথানুযোগং অননুযোগো দুক্খং অনৰিযং অনত্থসংহিতং, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৩৫. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যাযং মজ্ঝিমা পটিপদা তথাগতেন অভিসম্বুদ্ধা, চক্খুকৰণী ঞাণকৰণী উপসমায অভিঞ্ঞায সম্বোধায নিব্বানায সংৱত্ততি, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৩৬. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যাযং উস্সাদনা চ অপসাদনা চ নো চ ধম্মদেসনা, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, যাযং নেৱুস্সাদনা চ ন অপসাদনা চ ধম্মদেসনা চ, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৩৭. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং কামসুখং মীড়্হসুখং পোথুজ্জনসুখং অনৰিযসুখং, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং নেক্খম্মসুখং পৱিৱেকসুখং উপসমসুখং সম্বোধিসুখং, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৩৮. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং ৰহোৱাদো অভূতো অতচ্ছো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং ৰহোৱাদো ভূতো তচ্ছো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং ৰহোৱাদো ভূতো তচ্ছো অত্থসংহিতো, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৩৯. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং সম্মুখা খীণৱাদো অভূতো অতচ্ছো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং সম্মুখা খীণৱাদো ভূতো তচ্ছো অনত্থসংহিতো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং সম্মুখা খীণৱাদো ভূতো তচ্ছো অত্থসংহিতো, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৪০. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং তৰমানস্স ভাসিতং, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং অতৰমানস্স ভাসিতং, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

৩৪১. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, য্ৱাযং জনপদনিৰুত্তিযা চ অভিনিৱেসো সমঞ্ঞায চ অতিসাৰো, সদুক্খো এসো ধম্মো সউপঘাতো সউপাযাসো সপৰিড়াহো; মিচ্ছাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো সৰণো. তত্ৰ ভিক্খৱে, য্ৱাযং জনপদনিৰুত্তিযা চ অনভিনিৱেসো সমঞ্ঞায চ অনতিসাৰো, অদুক্খো এসো ধম্মো অনুপঘাতো অনুপাযাসো অপৰিড়াহো; সম্মাপটিপদা. তস্মা এসো ধম্মো অৰণো.

‘‘তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ‘সৰণঞ্চ ধম্মং জানিস্সাম, অৰণঞ্চ ধম্মং জানিস্সাম; সৰণঞ্চ ধম্মং ঞত্ৱা অৰণঞ্চ ধম্মং ঞত্ৱা অৰণপটিপদং পটিপজ্জিস্সামা’তি এৱঞ্হি ৱো, ভিক্খৱে, সিক্খিতব্বং. সুভূতি চ পন, ভিক্খৱে, কুলপুত্তো অৰণপটিপদং পটিপন্নো’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

অৰণৱিভঙ্গসুত্তং নিট্ঠিতং নৱমং.