৮. উদ্দেসৱিভঙ্গসুত্তং

৩১৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘উদ্দেসৱিভঙ্গং ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য যথা যথা [যথা যথাস্স (সী. স্যা. কং. পী.)] উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং, অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য. বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতী’’তি. ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান সুগতো উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পাৱিসি.

৩১৪. অথ খো তেসং ভিক্খূনং, অচিৰপক্কন্তস্স ভগৱতো, এতদহোসি – ‘‘ইদং খো নো, আৱুসো, ভগৱা সংখিত্তেন উদ্দেসং উদ্দিসিত্ৱা ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভজিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পৱিট্ঠো – ‘তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য যথা যথা উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং, অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য. বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতী’তি. কো নু খো ইমস্স ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং ৱিভজেয্যা’’তি? অথ খো তেসং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘অযং খো আযস্মা মহাকচ্চানো সত্থু চেৱ সংৱণ্ণিতো সম্ভাৱিতো চ ৱিঞ্ঞূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং; পহোতি চাযস্মা মহাকচ্চানো ইমস্স ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং ৱিভজিতুং. যংনূন মযং যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমেয্যাম; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতমত্থং পটিপুচ্ছেয্যামা’’তি.

অথ খো তে ভিক্খূ যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা মহাকচ্চানেন সদ্ধিং সম্মোদিংসু. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতদৱোচুং –

‘‘ইদং খো নো, আৱুসো কচ্চান, ভগৱা সংখিত্তেন উদ্দেসং উদ্দিসিত্ৱা ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভজিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পৱিট্ঠো – ‘তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য যথা যথা উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং, অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য. বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতী’তি. তেসং নো, আৱুসো কচ্চান, অম্হাকং, অচিৰপক্কন্তস্স ভগৱতো, এতদহোসি – ‘ইদং খো নো, আৱুসো, ভগৱা সংখিত্তেন উদ্দেসং উদ্দিসিত্ৱা ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভজিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পৱিট্ঠো – তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য, যথা যথা উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য. বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতী’তি. কো নু খো ইমস্স ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং ৱিভজেয্যা’’তি. ‘‘তেসং নো, আৱুসো কচ্চান, অম্হাকং এতদহোসি – ‘অযং খো আযস্মা মহাকচ্চানো সত্থু চেৱ সংৱণ্ণিতো, সম্ভাৱিতো চ ৱিঞ্ঞূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং. পহোতি চাযস্মা মহাকচ্চানো ইমস্স ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং ৱিভজিতুং. যংনূন মযং যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমেয্যাম; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতমত্থং পটিপুচ্ছেয্যামা’তি – ৱিভজতাযস্মা মহাকচ্চানো’’তি.

৩১৫. ‘‘‘সেয্যথাপি, আৱুসো, পুৰিসো সাৰত্থিকো সাৰগৱেসী সাৰপৰিযেসনং চৰমানো মহতো ৰুক্খস্স তিট্ঠতো সাৰৱতো অতিক্কম্মেৱ মূলং অতিক্কম্ম খন্ধং সাখাপলাসে সাৰং পৰিযেসিতব্বং মঞ্ঞেয্য, এৱং সম্পদমিদং আযস্মন্তানং সত্থৰি সম্মুখীভূতে তং ভগৱন্তং অতিসিত্ৱা অম্হে এতমত্থং পটিপুচ্ছিতব্বং মঞ্ঞথ. সো হাৱুসো, ভগৱা জানং জানাতি, পস্সং পস্সতি, চক্খুভূতো ঞাণভূতো ধম্মভূতো ব্ৰহ্মভূতো ৱত্তা পৱত্তা অত্থস্স নিন্নেতা অমতস্স দাতা ধম্মস্সামী তথাগতো. সো চেৱ পনেতস্স কালো অহোসি যং ভগৱন্তংযেৱ এতমত্থং পটিপুচ্ছেয্যাথ; যথা ৱো ভগৱা ব্যাকৰেয্য তথা নং ধাৰেয্যাথা’’’তি. ‘অদ্ধাৱুসো কচ্চান, ভগৱা জানং জানাতি, পস্সং পস্সতি, চক্খুভূতো ঞাণভূতো ধম্মভূতো ব্ৰহ্মভূতো ৱত্তা পৱত্তা অত্থস্স নিন্নেতা অমতস্স দাতা ধম্মস্সামী তথাগতো. সো চেৱ পনেতস্স কালো অহোসি যং ভগৱন্তংযেৱ এতমত্থং পটিপুচ্ছেয্যাম; যথা নো ভগৱা ব্যাকৰেয্য তথা নং ধাৰেয্যাম. অপি চাযস্মা মহাকচ্চানো সত্থু চেৱ সংৱণ্ণিতো সম্ভাৱিতো চ ৱিঞ্ঞূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং. পহোতি চাযস্মা মহাকচ্চানো ইমস্স ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং ৱিভজিতুং. ৱিভজতাযস্মা মহাকচ্চানো অগৰুং কৰিত্ৱা’তি. ‘তেন হাৱুসো, সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’তি. ‘এৱমাৱুসো’তি খো তে ভিক্খূ আযস্মতো মহাকচ্চানস্স পচ্চস্সোসুং. আযস্মা মহাকচ্চানো এতদৱোচ –

‘যং খো নো, আৱুসো, ভগৱা সংখিত্তেন উদ্দেসং উদ্দিসিত্ৱা ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভজিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পৱিট্ঠো – তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য, যথা যথা উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য, বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতী’তি. ইমস্স খো অহং, আৱুসো, ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামি.

৩১৬. ‘‘কথঞ্চাৱুসো, বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং ৱিক্খিত্তং ৱিসটন্তি ৱুচ্চতি? ইধাৱুসো, ভিক্খুনো চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা ৰূপনিমিত্তানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি ৰূপনিমিত্তস্সাদগধিতং […গথিতং (সী. পী.)] ৰূপনিমিত্তস্সাদৱিনিবন্ধং […ৱিনিবন্ধং (সী. পী.)] ৰূপনিমিত্তস্সাদসংযোজনসংযুত্তং বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং ৱিক্খিত্তং ৱিসটন্তি ৱুচ্চতি. সোতেন সদ্দং সুত্ৱা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায ধম্মনিমিত্তানুসাৰী ৱিঞ্ঞাণং হোতি; ধম্মনিমিত্তস্সাদগধিতং ধম্মনিমিত্তস্সাদৱিনিবন্ধং ধম্মনিমিত্তস্সাদসংযোজনসংযুত্তং বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং ৱিক্খিত্তং ৱিসটন্তি ৱুচ্চতি. এৱং খো আৱুসো, বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং ৱিক্খিত্তং ৱিসটন্তি ৱুচ্চতি.

৩১৭. ‘‘কথঞ্চাৱুসো, বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটন্তি ৱুচ্চতি? ইধাৱুসো, ভিক্খুনো চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা ন ৰূপনিমিত্তানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি ৰূপনিমিত্তস্সাদগধিতং ন ৰূপনিমিত্তস্সাদৱিনিবন্ধং ন ৰূপনিমিত্তস্সাদসংযোজনসংযুত্তং বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটন্তি ৱুচ্চতি. সোতেন সদ্দং সুত্ৱা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায ন ধম্মনিমিত্তানুসাৰী ৱিঞ্ঞাণং হোতি ন ধম্মনিমিত্তস্সাদগধিতং ন ধম্মনিমিত্তস্সাদৱিনিবন্ধং ন ধম্মনিমিত্তস্সাদসংযোজনসংযুত্তং বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটন্তি ৱুচ্চতি. এৱং খো, আৱুসো, বহিদ্ধা ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটন্তি ৱুচ্চতি.

৩১৮. ‘‘কথঞ্চাৱুসো, অজ্ঝত্তং [অজ্ঝত্তং চিত্তং (সী. স্যা. কং. পী.)] সণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি? ইধাৱুসো, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স ৱিৱেকজপীতিসুখানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি ৱিৱেকজপীতিসুখস্সাদগধিতং ৱিৱেকজপীতিসুখস্সাদৱিনিবন্ধং ৱিৱেকজপীতিসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং সণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স সমাধিজপীতিসুখানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি সমাধিজপীতিসুখস্সাদগধিতং সমাধিজপীতিসুখস্সাদৱিনিবন্ধং সমাধিজপীতিসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং সণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু পীতিযা চ ৱিৰাগা উপেক্খকো চ ৱিহৰতি সতো চ সম্পজানো সুখঞ্চ কাযেন পটিসংৱেদেতি, যং তং অৰিযা আচিক্খন্তি – ‘উপেক্খকো সতিমা সুখৱিহাৰী’তি ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স উপেক্খানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি উপেক্খাসুখস্সাদগধিতং উপেক্খাসুখস্সাদৱিনিবন্ধং উপেক্খাসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং সণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স অদুক্খমসুখানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি অদুক্খমসুখস্সাদগধিতং অদুক্খমসুখস্সাদৱিনিবন্ধং অদুক্খমসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং সণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি. এৱং খো, আৱুসো, অজ্ঝত্তং [অজ্ঝত্তং চিত্তং (সী. স্যা. কং. পী.)] সণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

৩১৯. ‘‘কথঞ্চাৱুসো, অজ্ঝত্তং [অজ্ঝত্তং চিত্তং (সী. স্যা. কং. পী.)] অসণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি? ইধাৱুসো, ভিক্খু ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি…পে… পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স ন ৱিৱেকজপীতিসুখানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি ন ৱিৱেকজপীতিসুখস্সাদগধিতং ন ৱিৱেকজপীতিসুখস্সাদৱিনিবন্ধং ন ৱিৱেকজপীতিসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং অসণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা…পে… দুতিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স ন সমাধিজপীতিসুখানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি ন সমাধিজপীতিসুখস্সাদগধিতং ন সমাধিজপীতিসুখস্সাদৱিনিবন্ধং ন সমাধিজপীতিসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং অসণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু পীতিযা চ ৱিৰাগা…পে… ততিযং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স ন উপেক্খানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি ন উপেক্খাসুখস্সাদগধিতং ন উপেক্খাসুখস্সাদৱিনিবন্ধং ন উপেক্খাসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং অসণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

‘‘পুন চপৰং, আৱুসো, ভিক্খু সুখস্স চ পহানা দুক্খস্স চ পহানা পুব্বেৱ সোমনস্সদোমনস্সানং অত্থঙ্গমা অদুক্খমসুখং উপেক্খাসতিপাৰিসুদ্ধিং চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. তস্স ন অদুক্খমসুখানুসাৰি ৱিঞ্ঞাণং হোতি ন অদুক্খমসুখস্সাদগধিতং ন অদুক্খমসুখস্সাদৱিনিবন্ধং ন অদুক্খমসুখস্সাদসংযোজনসংযুত্তং অজ্ঝত্তং চিত্তং অসণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি. এৱং খো, আৱুসো, অজ্ঝত্তং [অজ্ঝত্তং চিত্তং (সী. স্যা. কং. পী.)] অসণ্ঠিতন্তি ৱুচ্চতি.

৩২০. ‘‘কথঞ্চাৱুসো, অনুপাদা পৰিতস্সনা হোতি? ইধাৱুসো, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং অত্তনি ৱা ৰূপং ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৰূপং ৱিপৰিণমতি, অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা উত্তাসৱা চ হোতি ৱিঘাতৱা চ অপেক্খৱা চ অনুপাদায চ পৰিতস্সতি. ৱেদনং …পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৱিঞ্ঞাণং ৱিপৰিণমতি, অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা উত্তাসৱা চ হোতি ৱিঘাতৱা চ অপেক্খৱা চ অনুপাদায চ পৰিতস্সতি. এৱং খো, আৱুসো, অনুপাদা পৰিতস্সনা হোতি.

৩২১. ‘‘কথঞ্চাৱুসো, অনুপাদানা অপৰিতস্সনা হোতি? ইধাৱুসো, সুতৱা অৰিযসাৱকো অৰিযানং দস্সাৱী অৰিযধম্মস্স কোৱিদো অৰিযধম্মে সুৱিনীতো সপ্পুৰিসানং দস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স কোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে সুৱিনীতো ন ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি ন ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং ন অত্তনি ৱা ৰূপং ন ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৰূপং ৱিপৰিণমতি, অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৰূপৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ন চ ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ন ৰূপৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা ন চেৱুত্তাসৱা [ন চ উত্তাসৱা (সী.)] হোতি ন চ ৱিঘাতৱা ন চ অপেক্খৱা অনুপাদায চ ন পৰিতস্সতি. ন ৱেদনং… ন সঞ্ঞং… ন সঙ্খাৰে… ন ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি ন ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং ন অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং ন ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং. তস্স তং ৱিঞ্ঞাণং ৱিপৰিণমতি, অঞ্ঞথা হোতি. তস্স ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামঞ্ঞথাভাৱা ন চ ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তি ৱিঞ্ঞাণং হোতি. তস্স ন ৱিঞ্ঞাণৱিপৰিণামানুপৰিৱত্তজা পৰিতস্সনা ধম্মসমুপ্পাদা চিত্তং পৰিযাদায তিট্ঠন্তি. চেতসো পৰিযাদানা ন চেৱুত্তাসৱা হোতি ন চ ৱিঘাতৱা ন চ অপেক্খৱা, অনুপাদায চ ন পৰিতস্সতি. এৱং খো, আৱুসো, অনুপাদা অপৰিতস্সনা হোতি.

‘‘যং খো নো, আৱুসো, ভগৱা সংখিত্তেন উদ্দেসং উদ্দিসিত্ৱা ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভজিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পৱিট্ঠো – ‘তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য যথা যথা উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং, অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য. বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতী’তি. ইমস্স খো অহং, আৱুসো, ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স এৱং ৱিত্থাৰেন অত্থং আজানামি. আকঙ্খমানা চ পন তুম্হে আযস্মন্তো ভগৱন্তংযেৱ উপসঙ্কমিত্ৱা এতমত্থং পটিপুচ্ছেয্যাথ; যথা ৱো ভগৱা ব্যাকৰোতি তথা নং ধাৰেয্যাথা’’তি.

৩২২. অথ খো তে ভিক্খূ আযস্মতো মহাকচ্চানস্স ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্না খো তে ভিক্খূ ভগৱন্তং এতদৱোচুং –

‘‘যং খো নো, ভন্তে, ভগৱা সংখিত্তেন উদ্দেসং উদ্দিসিত্ৱা ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভজিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পৱিট্ঠো – ‘তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য যথা যথা উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং, অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য. বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতী’’’তি.

‘‘তেসং নো, ভন্তে, অম্হাকং, অচিৰপক্কন্তস্স ভগৱতো, এতদহোসি – ‘ইদং খো নো, আৱুসো, ভগৱা সংখিত্তেন উদ্দেসং উদ্দিসিত্ৱা ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভজিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ৱিহাৰং পৱিট্ঠো – তথা তথা, ভিক্খৱে, ভিক্খু উপপৰিক্খেয্য, যথা যথা উপপৰিক্খতো বহিদ্ধা চস্স ৱিঞ্ঞাণং অৱিক্খিত্তং অৱিসটং, অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতং অনুপাদায ন পৰিতস্সেয্য. বহিদ্ধা, ভিক্খৱে, ৱিঞ্ঞাণে অৱিক্খিত্তে অৱিসটে সতি অজ্ঝত্তং অসণ্ঠিতে অনুপাদায অপৰিতস্সতো আযতিং জাতিজৰামৰণদুক্খসমুদযসম্ভৱো ন হোতীতি. কো নু খো ইমস্স ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং ৱিভজেয্যা’তি? তেসং নো, ভন্তে, অম্হাকং এতদহোসি – ‘অযং খো আযস্মা মহাকচ্চানো সত্থু চেৱ সংৱণ্ণিতো সম্ভাৱিতো চ ৱিঞ্ঞূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং. পহোতি চাযস্মা মহাকচ্চানো ইমস্স ভগৱতা সংখিত্তেন উদ্দেসস্স উদ্দিট্ঠস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং অৱিভত্তস্স ৱিত্থাৰেন অত্থং ৱিভজিতুং. যংনূন মযং যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমেয্যাম; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতমত্থং পটিপুচ্ছেয্যামা’তি.

‘‘অথ খো মযং, ভন্তে, যেনাযস্মা মহাকচ্চানো তেনুপসঙ্কমিম্হ; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং মহাকচ্চানং এতমত্থং পটিপুচ্ছিম্হ. তেসং নো, ভন্তে, আযস্মতা মহাকচ্চানেন ইমেহি আকাৰেহি ইমেহি পদেহি ইমেহি ব্যঞ্জনেহি অত্থো ৱিভত্তো’’তি.

‘‘পণ্ডিতো, ভিক্খৱে, মহাকচ্চানো; মহাপঞ্ঞো, ভিক্খৱে, মহাকচ্চানো. মং চেপি তুম্হে, ভিক্খৱে, এতমত্থং পটিপুচ্ছেয্যাথ, অহম্পি এৱমেৱং ব্যাকৰেয্যং যথা তং মহাকচ্চানেন ব্যাকতং. এসো চেৱেতস্স [এসো চেতস্স (সী. পী.), এসো চেৱ তস্স (স্যা. কং.), এসোযেৱ তস্স (ক.)] অত্থো. এৱঞ্চ নং ধাৰেয্যাথা’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

উদ্দেসৱিভঙ্গসুত্তং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.