১. ভদ্দেকৰত্তসুত্তং

২৭২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘ভদ্দেকৰত্তস্স ৱো, ভিক্খৱে, উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ দেসেস্সামি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘অতীতং নান্ৱাগমেয্য, নপ্পটিকঙ্খে অনাগতং;

যদতীতং পহীনং তং, অপ্পত্তঞ্চ অনাগতং.

‘‘পচ্চুপ্পন্নঞ্চ যো [যং (নেত্তিপাড়ি)] ধম্মং, তত্থ তত্থ ৱিপস্সতি;

অসংহীৰং [অসংহিৰং (স্যা. কং. ক.)] অসংকুপ্পং, তং ৱিদ্ৱা মনুব্ৰূহযে.

‘‘অজ্জেৱ কিচ্চমাতপ্পং [কিচ্চং আতপ্পং (সী. ক.)], কো জঞ্ঞা মৰণং সুৱে;

ন হি নো সঙ্গৰং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা.

‘‘এৱং ৱিহাৰিং আতাপিং, অহোৰত্তমতন্দিতং;

তং ৱে ভদ্দেকৰত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনি’’ [মুনীতি (সী. স্যা. কং. পী.)].

২৭৩. ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অতীতং অন্ৱাগমেতি? ‘এৱংৰূপো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, ‘এৱংৱেদনো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, ‘এৱংসঞ্ঞো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, ‘এৱংসঙ্খাৰো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, ‘এৱংৱিঞ্ঞাণো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি – এৱং খো, ভিক্খৱে, অতীতং অন্ৱাগমেতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অতীতং নান্ৱাগমেতি? ‘এৱংৰূপো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, ‘এৱংৱেদনো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, ‘এৱংসঞ্ঞো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, ‘এৱংসঙ্খাৰো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, ‘এৱংৱিঞ্ঞাণো অহোসিং অতীতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি – এৱং খো, ভিক্খৱে, অতীতং নান্ৱাগমেতি.

২৭৪. ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অনাগতং পটিকঙ্খতি? ‘এৱংৰূপো সিযং অনাগতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, এৱংৱেদনো সিযং…পে… এৱংসঞ্ঞো সিযং… এৱংসঙ্খাৰো সিযং… এৱংৱিঞ্ঞাণো সিযং অনাগতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি – এৱং খো, ভিক্খৱে, অনাগতং পটিকঙ্খতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অনাগতং নপ্পটিকঙ্খতি? ‘এৱংৰূপো সিযং অনাগতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, এৱংৱেদনো সিযং … এৱংসঞ্ঞো সিযং… এৱংসঙ্খাৰো সিযং… ‘এৱংৱিঞ্ঞাণো সিযং অনাগতমদ্ধান’ন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি – এৱং খো, ভিক্খৱে, অনাগতং নপ্পটিকঙ্খতি.

২৭৫. ‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু সংহীৰতি? ইধ, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং; ৱেদনং…পে… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং – এৱং খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু সংহীৰতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ন সংহীৰতি? ইধ, ভিক্খৱে, সুতৱা অৰিযসাৱকো অৰিযানং দস্সাৱী অৰিযধম্মস্স কোৱিদো অৰিযধম্মে সুৱিনীতো সপ্পুৰিসানং দস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স কোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে সুৱিনীতো ন ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা ৰূপং, ন ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং; ন ৱেদনং… ন সঞ্ঞং… ন সঙ্খাৰে… ন ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ন ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং – এৱং খো, ভিক্খৱে, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ন সংহীৰতি.

‘‘অতীতং নান্ৱাগমেয্য, নপ্পটিকঙ্খে অনাগতং;

যদতীতং পহীনং তং, অপ্পত্তঞ্চ অনাগতং.

‘‘পচ্চুপ্পন্নঞ্চ যো ধম্মং, তত্থ তত্থ ৱিপস্সতি;

অসংহীৰং অসংকুপ্পং, তং ৱিদ্ৱা মনুব্ৰূহযে.

‘‘অজ্জেৱ কিচ্চমাতপ্পং, কো জঞ্ঞা মৰণং সুৱে;

ন হি নো সঙ্গৰং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা.

‘‘এৱং ৱিহাৰিং আতাপিং, অহোৰত্তমতন্দিতং;

তং ৱে ভদ্দেকৰত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনী’’তি.

‘‘‘ভদ্দেকৰত্তস্স ৱো, ভিক্খৱে, উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ দেসেস্সামী’তি – ইতি যং তং ৱুত্তং ইদমেতং পটিচ্চ ৱুত্ত’’ন্তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

ভদ্দেকৰত্তসুত্তং নিট্ঠিতং পঠমং.