২. আনন্দভদ্দেকৰত্তসুত্তং
২৭৬. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা আনন্দো উপট্ঠানসালাযং ভিক্খূনং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেতি সমাদপেতি সমুত্তেজেতি সম্পহংসেতি, ভদ্দেকৰত্তস্স উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ ভাসতি.
অথ খো ভগৱা সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনুপট্ঠানসালা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘কো নু খো, ভিক্খৱে, উপট্ঠানসালাযং ভিক্খূনং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি, ভদ্দেকৰত্তস্স উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ অভাসী’’তি? ‘‘আযস্মা, ভন্তে, আনন্দো উপট্ঠানসালাযং ভিক্খূনং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি, ভদ্দেকৰত্তস্স উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ অভাসী’’তি.
অথ খো ভগৱা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘যথা কথং পন ত্ৱং, আনন্দ, ভিক্খূনং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি, ভদ্দেকৰত্তস্স উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ অভাসী’’তি? ‘‘এৱং খো অহং, ভন্তে, ভিক্খূনং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসিং সমাদপেসিং সমুত্তেজেসিং সম্পহংসেসিং, ভদ্দেকৰত্তস্স উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ অভাসিং –
‘‘অতীতং নান্ৱাগমেয্য, নপ্পটিকঙ্খে অনাগতং;
যদতীতং পহীনং তং, অপ্পত্তঞ্চ অনাগতং.
‘‘পচ্চুপ্পন্নঞ্চ যো ধম্মং, তত্থ তত্থ ৱিপস্সতি;
অসংহীৰং অসংকুপ্পং, তং ৱিদ্ৱা মনুব্ৰূহযে.
‘‘অজ্জেৱ কিচ্চমাতপ্পং, কো জঞ্ঞা মৰণং সুৱে;
ন হি নো সঙ্গৰং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা.
‘‘এৱং ৱিহাৰিং আতাপিং, অহোৰত্তমতন্দিতং;
তং ৱে ভদ্দেকৰত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনি’’.
২৭৭. ‘‘কথঞ্চ, আৱুসো, অতীতং অন্ৱাগমেতি? এৱংৰূপো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, এৱংৱেদনো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, এৱংসঞ্ঞো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, এৱংসঙ্খাৰো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, এৱংৱিঞ্ঞাণো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি – এৱং খো, আৱুসো, অতীতং অন্ৱাগমেতি.
‘‘কথঞ্চ, আৱুসো, অতীতং নান্ৱাগমেতি? এৱংৰূপো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, এৱংৱেদনো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, এৱংসঞ্ঞো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, এৱংসঙ্খাৰো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, এৱংৱিঞ্ঞাণো অহোসিং অতীতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি – এৱং খো, আৱুসো, অতীতং নান্ৱাগমেতি.
‘‘কথঞ্চ, আৱুসো, অনাগতং পটিকঙ্খতি? এৱংৰূপো সিযং অনাগতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি, এৱংৱেদনো সিযং…পে… এৱংসঞ্ঞো সিযং… এৱংসঙ্খাৰো সিযং… এৱংৱিঞ্ঞাণো সিযং অনাগতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং সমন্ৱানেতি – এৱং খো, আৱুসো, অনাগতং পটিকঙ্খতি.
‘‘কথঞ্চ, আৱুসো, অনাগতং নপ্পটিকঙ্খতি? এৱংৰূপো সিযং অনাগতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি, এৱংৱেদনো সিযং…পে… এৱংসঞ্ঞো সিযং… এৱংসঙ্খাৰো সিযং… এৱংৱিঞ্ঞাণো সিযং অনাগতমদ্ধানন্তি তত্থ নন্দিং ন সমন্ৱানেতি – এৱং খো, আৱুসো, অনাগতং নপ্পটিকঙ্খতি.
‘‘কথঞ্চ, আৱুসো, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু সংহীৰতি? ইধ, আৱুসো, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৰূপং, ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং; ৱেদনং… সঞ্ঞং… সঙ্খাৰে… ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং, অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং – এৱং খো, আৱুসো, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু সংহীৰতি.
‘‘কথঞ্চ, আৱুসো, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ন সংহীৰতি? ইধ, আৱুসো, সুতৱা অৰিযসাৱকো অৰিযানং দস্সাৱী অৰিযধম্মস্স কোৱিদো অৰিযধম্মে সুৱিনীতো সপ্পুৰিসানং দস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স কোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে সুৱিনীতো ন ৰূপং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৰূপৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা ৰূপং, ন ৰূপস্মিং ৱা অত্তানং; ন ৱেদনং… ন সঞ্ঞং… ন সঙ্খাৰে… ন ৱিঞ্ঞাণং অত্ততো সমনুপস্সতি, ন ৱিঞ্ঞাণৱন্তং ৱা অত্তানং, ন অত্তনি ৱা ৱিঞ্ঞাণং, ন ৱিঞ্ঞাণস্মিং ৱা অত্তানং – এৱং খো, আৱুসো, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ন সংহীৰতি.
‘‘অতীতং নান্ৱাগমেয্য, নপ্পটিকঙ্খে অনাগতং;
যদতীতং পহীনং তং, অপ্পত্তঞ্চ অনাগতং.
‘‘পচ্চুপ্পন্নঞ্চ যো ধম্মং, তত্থ তত্থ ৱিপস্সতি;
অসংহীৰং অসংকুপ্পং, তং ৱিদ্ৱা মনুব্ৰূহযে.
‘‘অজ্জেৱ কিচ্চমাতপ্পং, কো জঞ্ঞা মৰণং সুৱে;
ন হি নো সঙ্গৰং তেন, মহাসেনেন মচ্চুনা.
‘‘এৱং ৱিহাৰিং আতাপিং, অহোৰত্তমতন্দিতং;
তং ৱে ভদ্দেকৰত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনী’’তি.
‘‘এৱং খো অহং, ভন্তে, ভিক্খূনং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসিং সমাদপেসিং সমুত্তেজেসিং সম্পহংসেসিং, ভদ্দেকৰত্তস্স উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ অভাসি’’ন্তি.
২৭৮. ‘‘সাধু, সাধু, আনন্দ! সাধু খো ত্ৱং, আনন্দ, ভিক্খূনং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি, ভদ্দেকৰত্তস্স উদ্দেসঞ্চ ৱিভঙ্গঞ্চ অভাসি –
‘‘অতীতং নান্ৱাগমেয্য…পে…
তং ৱে ভদ্দেকৰত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনী’’তি.
‘‘কথঞ্চ, আনন্দ, অতীতং অন্ৱাগমেতি…পে… এৱং খো, আনন্দ, অতীতং অন্ৱাগমেতি. কথঞ্চ, আনন্দ, অতীতং নান্ৱাগমেতি…পে… এৱং খো, আনন্দ, অতীতং নান্ৱাগমেতি. কথঞ্চ, আনন্দ, অনাগতং পটিকঙ্খতি…পে… এৱং খো, আনন্দ, অনাগতং পটিকঙ্খতি. কথঞ্চ, আনন্দ, অনাগতং নপ্পটিকঙ্খতি…পে… এৱং খো, আনন্দ, অনাগতং নপ্পটিকঙ্খতি. কথঞ্চ, আনন্দ, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু সংহীৰতি…পে… এৱং খো, আনন্দ, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু সংহীৰতি. কথঞ্চ, আনন্দ, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ন সংহীৰতি…পে… এৱং খো, আনন্দ, পচ্চুপ্পন্নেসু ধম্মেসু ন সংহীৰতি.
‘‘অতীতং নান্ৱাগমেয্য…পে…
তং ৱে ভদ্দেকৰত্তোতি, সন্তো আচিক্খতে মুনী’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.
আনন্দভদ্দেকৰত্তসুত্তং নিট্ঠিতং দুতিযং.