১০. দেৱদূতসুত্তং

২৬১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, দ্ৱে অগাৰা সদ্ৱাৰা [সন্ধিদ্ৱাৰা (ক.)], তত্থ চক্খুমা পুৰিসো মজ্ঝে ঠিতো পস্সেয্য মনুস্সে গেহং পৱিসন্তেপি নিক্খমন্তেপি অনুচঙ্কমন্তেপি অনুৱিচৰন্তেপি; এৱমেৱ খো অহং, ভিক্খৱে, দিব্বেন চক্খুনা ৱিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সত্তে পস্সামি চৱমানে উপপজ্জমানে হীনে পণীতে সুৱণ্ণে দুব্বণ্ণে, সুগতে দুগ্গতে যথাকম্মূপগে সত্তে পজানামি – ‘ইমে ৱত ভোন্তো সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপন্না. ইমে ৱা পন ভোন্তো সত্তা কাযসুচৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীসুচৰিতেন সমন্নাগতা মনোসুচৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং অনুপৱাদকা সম্মাদিট্ঠিকা সম্মাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা মনুস্সেসু উপপন্না. ইমে ৱত ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা পেত্তিৱিসযং উপপন্না. ইমে ৱা পন ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা তিৰচ্ছানযোনিং উপপন্না. ইমে ৱা পন ভোন্তো সত্তা কাযদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা ৱচীদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা মনোদুচ্চৰিতেন সমন্নাগতা অৰিযানং উপৱাদকা মিচ্ছাদিট্ঠিকা মিচ্ছাদিট্ঠিকম্মসমাদানা; তে কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপন্না’’’তি.

২৬২. ‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা নানাবাহাসু গহেত্ৱা যমস্স ৰঞ্ঞো দস্সেন্তি – ‘অযং, দেৱ, পুৰিসো অমত্তেয্যো অপেত্তেয্যো অসামঞ্ঞো অব্ৰাহ্মঞ্ঞো, ন কুলে জেট্ঠাপচাযী. ইমস্স দেৱো দণ্ডং পণেতূ’তি. তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা পঠমং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জতি সমনুগাহতি সমনুভাসতি – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু পঠমং দেৱদূতং পাতুভূত’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘নাদ্দসং, ভন্তে’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু দহৰং কুমাৰং মন্দং উত্তানসেয্যকং সকে মুত্তকৰীসে পলিপন্নং সেমান’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘অদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, তস্স তে ৱিঞ্ঞুস্স সতো মহল্লকস্স ন এতদহোসি – অহম্পি খোম্হি জাতিধম্মো, জাতিং অনতীতো. হন্দাহং কল্যাণং কৰোমি কাযেন ৱাচায মনসা’তি? সো এৱমাহ – ‘নাসক্খিস্সং, ভন্তে, পমাদস্সং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, পমাদৱতায ন কল্যাণমকাসি কাযেন ৱাচায মনসা. তগ্ঘ ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, তথা কৰিস্সন্তি যথা তং পমত্তং. তং খো পন তে এতং পাপকম্মং [পাপং কম্মং (সী. পী.)] নেৱ মাতৰা কতং ন পিতৰা কতং ন ভাতৰা কতং ন ভগিনিযা কতং ন মিত্তামচ্চেহি কতং ন ঞাতিসালোহিতেহি কতং ন সমণব্ৰাহ্মণেহি কতং ন দেৱতাহি কতং, তযাৱেতং পাপকম্মং [পাপং কম্মং (সী. পী.)] কতং, ত্ৱঞ্ঞেৱেতস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদিস্সসী’’’তি.

২৬৩. ‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা পঠমং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জিত্ৱা সমনুগাহিত্ৱা সমনুভাসিত্ৱা দুতিযং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জতি সমনুগাহতি সমনুভাসতি – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু দুতিযং দেৱদূতং পাতুভূত’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘নাদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু ইত্থিং ৱা পুৰিসং ৱা ( ) [(আসীতিকং ৱা নাৱুতিকং ৱা ৱস্সসতিকং ৱা জাতিযা) (ক. সী. স্যা. কং. পী.) তিকঙ্গুত্তৰেপি] জিণ্ণং গোপানসিৱঙ্কং ভোগ্গং দণ্ডপৰাযনং পৱেধমানং গচ্ছন্তং আতুৰং গতযোব্বনং খণ্ডদন্তং পলিতকেসং ৱিলূনং খলিতসিৰং [খলিতংসিৰো (সী.), খলিতংসিৰং (স্যা. কং. পী.)] ৱলিনং তিলকাহতগত্ত’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘অদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, তস্স তে ৱিঞ্ঞুস্স সতো মহল্লকস্স ন এতদহোসি – অহম্পি খোম্হি জৰাধম্মো, জৰং অনতীতো. হন্দাহং কল্যাণং কৰোমি কাযেন ৱাচায মনসা’তি? সো এৱমাহ – ‘নাসক্খিস্সং, ভন্তে, পমাদস্সং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, পমাদৱতায ন কল্যাণমকাসি কাযেন ৱাচায মনসা. তগ্ঘ ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, তথা কৰিস্সন্তি যথা তং পমত্তং. তং খো পন তে এতং পাপকম্মং নেৱ মাতৰা কতং ন পিতৰা কতং ন ভাতৰা কতং ন ভগিনিযা কতং ন মিত্তামচ্চেহি কতং ন ঞাতিসালোহিতেহি কতং ন সমণব্ৰাহ্মণেহি কতং ন দেৱতাহি কতং, তযাৱেতং পাপকম্মং কতং, ত্ৱঞ্ঞেৱেতস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদিস্সসী’’’তি.

২৬৪. ‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা দুতিযং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জিত্ৱা সমনুগাহিত্ৱা সমনুভাসিত্ৱা ততিযং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জতি সমনুগাহতি সমনুভাসতি – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু ততিযং দেৱদূতং পাতুভূত’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘নাদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু ইত্থিং ৱা পুৰিসং ৱা আবাধিকং দুক্খিতং বাড়্হগিলানং সকে মুত্তকৰীসে পলিপন্নং সেমানং অঞ্ঞেহি ৱুট্ঠাপিযমানং অঞ্ঞেহি সংৱেসিযমান’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘অদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, তস্স তে ৱিঞ্ঞুস্স সতো মহল্লকস্স ন এতদহোসি – অহম্পি খোম্হি ব্যাধিধম্মো, ব্যাধিং অনতীতো. হন্দাহং কল্যাণং কৰোমি কাযেন ৱাচায মনসা’তি? সো এৱমাহ – ‘নাসক্খিস্সং, ভন্তে, পমাদস্সং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, পমাদৱতায ন কল্যাণমকাসি কাযেন ৱাচায মনসা. তগ্ঘ ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, তথা কৰিস্সন্তি যথা তং পমত্তং. তং খো পন তে এতং পাপকম্মং নেৱ মাতৰা কতং ন পিতৰা কতং ন ভাতৰা কতং ন ভগিনিযা কতং ন মিত্তামচ্চেহি কতং ন ঞাতিসালোহিতেহি কতং ন সমণব্ৰাহ্মণেহি কতং ন দেৱতাহি কতং, তযাৱেতং পাপকম্মং কতং, ত্ৱঞ্ঞেৱেতস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদিস্সসী’’’তি.

২৬৫. ‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা ততিযং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জিত্ৱা সমনুগাহিত্ৱা সমনুভাসিত্ৱা চতুত্থং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জতি সমনুগাহতি সমনুভাসতি – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু চতুত্থং দেৱদূতং পাতুভূত’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘নাদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু ৰাজানো চোৰং আগুচাৰিং গহেত্ৱা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কাৰেন্তে – কসাহিপি তাড়েন্তে ৱেত্তেহিপি তাড়েন্তে অদ্ধদণ্ডকেহিপি তাড়েন্তে হত্থম্পি ছিন্দন্তে পাদম্পি ছিন্দন্তে হত্থপাদম্পি ছিন্দন্তে কণ্ণম্পি ছিন্দন্তে নাসম্পি ছিন্দন্তে কণ্ণনাসম্পি ছিন্দন্তে বিলঙ্গথালিকম্পি কৰোন্তে সঙ্খমুণ্ডিকম্পি কৰোন্তে ৰাহুমুখম্পি কৰোন্তে জোতিমালিকম্পি কৰোন্তে হত্থপজ্জোতিকম্পি কৰোন্তে এৰকৱত্তিকম্পি কৰোন্তে চীৰকৱাসিকম্পি কৰোন্তে এণেয্যকম্পি কৰোন্তে বড়িসমংসিকম্পি কৰোন্তে কহাপণিকম্পি কৰোন্তে খাৰাপতচ্ছিকম্পি কৰোন্তে পলিঘপৰিৱত্তিকম্পি কৰোন্তে পলালপীঠকম্পি কৰোন্তে তত্তেনপি তেলেন ওসিঞ্চন্তে সুনখেহিপি খাদাপেন্তে জীৱন্তম্পি সূলে উত্তাসেন্তে অসিনাপি সীসং ছিন্দন্তে’তি? সো এৱমাহ – ‘অদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, তস্স তে ৱিঞ্ঞুস্স সতো মহল্লকস্স ন এতদহোসি – যে কিৰ, ভো, পাপকানি কম্মানি কৰোন্তি তে দিট্ঠেৱ ধম্মে এৱৰূপা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কৰীযন্তি, কিমঙ্গং [কিমঙ্গ (সী. পী.)] পন পৰত্থ! হন্দাহং কল্যাণং কৰোমি কাযেন ৱাচায মনসা’তি? সো এৱমাহ – ‘নাসক্খিস্সং, ভন্তে, পমাদস্সং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, পমাদৱতায ন কল্যাণমকাসি কাযেন ৱাচায মনসা. তগ্ঘ ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, তথা কৰিস্সন্তি যথা তং পমত্তং. তং খো পন তে এতং পাপকম্মং নেৱ মাতৰা কতং ন পিতৰা কতং ন ভাতৰা কতং ন ভগিনিযা কতং ন মিত্তামচ্চেহি কতং ন ঞাতিসালোহিতেহি কতং ন সমণব্ৰাহ্মণেহি কতং ন দেৱতাহি কতং, তযাৱেতং পাপকম্মং কতং, ত্ৱঞ্ঞেৱেতস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদিস্সসী’’’তি.

২৬৬. ‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা চতুত্থং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জিত্ৱা সমনুগাহিত্ৱা সমনুভাসিত্ৱা পঞ্চমং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জতি সমনুগাহতি সমনুভাসতি – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু পঞ্চমং দেৱদূতং পাতুভূত’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘নাদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, ন ত্ৱং অদ্দস মনুস্সেসু ইত্থিং ৱা পুৰিসং ৱা একাহমতং ৱা দ্ৱীহমতং ৱা তীহমতং ৱা উদ্ধুমাতকং ৱিনীলকং ৱিপুব্বকজাত’ন্তি? সো এৱমাহ – ‘অদ্দসং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, তস্স তে ৱিঞ্ঞুস্স সতো মহল্লকস্স ন এতদহোসি – অহম্পি খোম্হি মৰণধম্মো, মৰণং অনতীতো. হন্দাহং কল্যাণং কৰোমি কাযেন ৱাচায মনসা’তি? সো এৱমাহ – ‘নাসক্খিস্সং, ভন্তে, পমাদস্সং, ভন্তে’’’তি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা এৱমাহ – ‘অম্ভো পুৰিস, পমাদৱতায ন কল্যাণমকাসি কাযেন ৱাচায মনসা. তগ্ঘ ত্ৱং, অম্ভো পুৰিস, তথা কৰিস্সন্তি যথা তং পমত্তং. তং খো পন তে এতং পাপকম্মং নেৱ মাতৰা কতং ন পিতৰা কতং ন ভাতৰা কতং ন ভগিনিযা কতং ন মিত্তামচ্চেহি কতং ন ঞাতিসালোহিতেহি কতং ন সমণব্ৰাহ্মণেহি কতং ন দেৱতাহি কতং, তযাৱেতং পাপকম্মং কতং, ত্ৱঞ্ঞেৱেতস্স ৱিপাকং পটিসংৱেদিস্সসী’’’তি.

২৬৭. ‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, যমো ৰাজা পঞ্চমং দেৱদূতং সমনুযুঞ্জিত্ৱা সমনুগাহিত্ৱা সমনুভাসিত্ৱা তুণ্হী হোতি. তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা পঞ্চৱিধবন্ধনং নাম কম্মকাৰণং কৰোন্তি – তত্তং অযোখিলং হত্থে গমেন্তি, তত্তং অযোখিলং দুতিযে হত্থে গমেন্তি, তত্তং অযোখিলং পাদে গমেন্তি, তত্তং অযোখিলং দুতিযে পাদে গমেন্তি, তত্তং অযোখিলং মজ্ঝেউৰস্মিং গমেন্তি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালং কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি. তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা সংৱেসেত্ৱা কুঠাৰীহি তচ্ছন্তি…পে… তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা উদ্ধংপাদং অধোসিৰং গহেত্ৱা ৱাসীহি তচ্ছন্তি…পে… তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা ৰথে যোজেত্ৱা আদিত্তায পথৱিযা সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায সাৰেন্তিপি, পচ্চাসাৰেন্তিপি…পে… তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা মহন্তং অঙ্গাৰপব্বতং আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং আৰোপেন্তিপি ওৰোপেন্তিপি…পে… তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা উদ্ধংপাদং অধোসিৰং গহেত্ৱা তত্তায লোহকুম্ভিযা পক্খিপন্তি আদিত্তায সম্পজ্জলিতায সজোতিভূতায. সো তত্থ ফেণুদ্দেহকং পচ্চতি. সো তত্থ ফেণুদ্দেহকং পচ্চমানো সকিম্পি উদ্ধং গচ্ছতি, সকিম্পি অধো গচ্ছতি, সকিম্পি তিৰিযং গচ্ছতি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি. তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা মহানিৰযে পক্খিপন্তি. সো খো পন, ভিক্খৱে, মহানিৰযো –

‘‘চতুক্কণ্ণো চতুদ্ৱাৰো, ৱিভত্তো ভাগসো মিতো;

অযোপাকাৰপৰিযন্তো, অযসা পটিকুজ্জিতো.

‘‘তস্স অযোমযা ভূমি, জলিতা তেজসাযুতা;

সমন্তা যোজনসতং, ফৰিত্ৱা তিট্ঠতি সব্বদা’’.

২৬৮. ‘‘তস্স খো পন, ভিক্খৱে, মহানিৰযস্স পুৰত্থিমায ভিত্তিযা অচ্চি উট্ঠহিত্ৱা পচ্ছিমায ভিত্তিযা পটিহঞ্ঞতি, পচ্ছিমায ভিত্তিযা অচ্চি উট্ঠহিত্ৱা পুৰত্থিমায ভিত্তিযা পটিহঞ্ঞতি, উত্তৰায ভিত্তিযা অচ্চি উট্ঠহিত্ৱা দক্খিণায ভিত্তিযা পটিহঞ্ঞতি, দক্খিণায ভিত্তিযা অচ্চি উট্ঠহিত্ৱা উত্তৰায ভিত্তিযা পটিহঞ্ঞতি, হেট্ঠা অচ্চি উট্ঠহিত্ৱা উপৰি পটিহঞ্ঞতি, উপৰিতো অচ্চি উট্ঠহিত্ৱা হেট্ঠা পটিহঞ্ঞতি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘হোতি খো সো, ভিক্খৱে, সমযো যং কদাচি কৰহচি দীঘস্স অদ্ধুনো অচ্চযেন তস্স মহানিৰযস্স পুৰত্থিমং দ্ৱাৰং অপাপুৰীযতি [অৱাপুৰীযতি (সী.)]. সো তত্থ সীঘেন জৱেন ধাৱতি. তস্স সীঘেন জৱেন ধাৱতো ছৱিম্পি ডয্হতি, চম্মম্পি ডয্হতি, মংসম্পি ডয্হতি, ন্হাৰুম্পি ডয্হতি, অট্ঠীনিপি সম্পধূপাযন্তি, উব্ভতং তাদিসমেৱ হোতি. যতো চ খো সো, ভিক্খৱে, বহুসম্পত্তো হোতি, অথ তং দ্ৱাৰং পিধীযতি [পিথীযতি (সী. স্যা. কং. পী.)]. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘হোতি খো সো, ভিক্খৱে, সমযো যং কদাচি কৰহচি দীঘস্স অদ্ধুনো অচ্চযেন তস্স মহানিৰযস্স পচ্ছিমং দ্ৱাৰং অপাপুৰীযতি…পে… উত্তৰং দ্ৱাৰং অপাপুৰীযতি…পে… দক্খিণং দ্ৱাৰং অপাপুৰীযতি. সো তত্থ সীঘেন জৱেন ধাৱতি. তস্স সীঘেন জৱেন ধাৱতো ছৱিম্পি ডয্হতি, চম্মম্পি ডয্হতি, মংসম্পি ডয্হতি, ন্হাৰুম্পি ডয্হতি, অট্ঠীনিপি সম্পধূপাযন্তি, উব্ভতং তাদিসমেৱ হোতি. যতো চ খো সো, ভিক্খৱে, বহুসম্পত্তো হোতি, অথ তং দ্ৱাৰং পিধীযতি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘হোতি খো সো, ভিক্খৱে, সমযো যং কদাচি কৰহচি দীঘস্স অদ্ধুনো অচ্চযেন তস্স মহানিৰযস্স পুৰত্থিমং দ্ৱাৰং অপাপুৰীযতি. সো তত্থ সীঘেন জৱেন ধাৱতি. তস্স সীঘেন জৱেন ধাৱতো ছৱিম্পি ডয্হতি, চম্মম্পি ডয্হতি, মংসম্পি ডয্হতি, ন্হাৰুম্পি ডয্হতি, অট্ঠীনিপি সম্পধূপাযন্তি, উব্ভতং তাদিসমেৱ হোতি. সো তেন দ্ৱাৰেন নিক্খমতি.

২৬৯. ‘‘তস্স খো পন, ভিক্খৱে, মহানিৰযস্স সমনন্তৰা সহিতমেৱ মহন্তো গূথনিৰযো. সো তত্থ পততি. তস্মিং খো পন, ভিক্খৱে, গূথনিৰযে সূচিমুখা পাণা ছৱিং ছিন্দন্তি, ছৱিং ছেত্ৱা চম্মং ছিন্দন্তি, চম্মং ছেত্ৱা মংসং ছিন্দন্তি, মংসং ছেত্ৱা ন্হাৰুং ছিন্দন্তি, ন্হাৰুং ছেত্ৱা অট্ঠিং ছিন্দন্তি, অট্ঠিং ছেত্ৱা অট্ঠিমিঞ্জং খাদন্তি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘তস্স খো পন, ভিক্খৱে, গূথনিৰযস্স সমনন্তৰা সহিতমেৱ মহন্তো কুক্কুলনিৰযো. সো তত্থ পততি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘তস্স খো পন, ভিক্খৱে, কুক্কুলনিৰযস্স সমনন্তৰা সহিতমেৱ মহন্তং সিম্বলিৱনং উদ্ধং [উচ্চং (স্যা. কং.), উব্ভতো (ক.)] যোজনমুগ্গতং সোড়সঙ্গুলকণ্টকং [সোড়সঙ্গুলকণ্ডকং (সী.)] আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং. তত্থ আৰোপেন্তিপি ওৰোপেন্তিপি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘তস্স খো পন, ভিক্খৱে, সিম্বলিৱনস্স সমনন্তৰা সহিতমেৱ মহন্তং অসিপত্তৱনং. সো তত্থ পৱিসতি. তস্স ৱাতেৰিতানি পত্তানি পতিতানি হত্থম্পি ছিন্দন্তি, পাদম্পি ছিন্দন্তি, হত্থপাদম্পি ছিন্দন্তি, কণ্ণম্পি ছিন্দন্তি, নাসম্পি ছিন্দন্তি, কণ্ণনাসম্পি ছিন্দন্তি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘তস্স খো পন, ভিক্খৱে, অসিপত্তৱনস্স সমনন্তৰা সহিতমেৱ মহতী খাৰোদকা নদী [খাৰোদিকা নদী (সী.)]. সো তত্থ পততি. সো তত্থ অনুসোতম্পি ৱুয্হতি, পটিসোতম্পি ৱুয্হতি, অনুসোতপটিসোতম্পি ৱুয্হতি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

২৭০. ‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা বলিসেন উদ্ধৰিত্ৱা থলে পতিট্ঠাপেত্ৱা এৱমাহংসু – ‘অম্ভো পুৰিস, কিং ইচ্ছসী’তি? সো এৱমাহ – ‘জিঘচ্ছিতোস্মি, ভন্তে’তি. তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা তত্তেন অযোসঙ্কুনা মুখং ৱিৱৰিত্ৱা আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন তত্তং লোহগুড়ং মুখে পক্খিপন্তি আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং. সো তস্স [তং তস্স (ক.), তস্স (সী. পী.)] ওট্ঠম্পি দহতি [ডয্হতি (সী. স্যা. কং. পী.)], মুখম্পি দহতি, কণ্ঠম্পি দহতি, উৰম্পি [উদৰম্পি (সী. স্যা. কং.)] দহতি, অন্তম্পি অন্তগুণম্পি আদায অধোভাগা নিক্খমতি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি.

‘‘তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা এৱমাহংসু – ‘অম্ভো পুৰিস, কিং ইচ্ছসী’তি? সো এৱমাহ – ‘পিপাসিতোস্মি, ভন্তে’তি. তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা তত্তেন অযোসঙ্কুনা মুখং ৱিৱৰিত্ৱা আদিত্তেন সম্পজ্জলিতেন সজোতিভূতেন তত্তং তম্বলোহং মুখে আসিঞ্চন্তি আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং. তং তস্স [এত্থ পন পাঠভেদো নত্থি] ওট্ঠম্পি দহতি, মুখম্পি দহতি, কণ্ঠম্পি দহতি, উৰম্পি দহতি, অন্তম্পি অন্তগুণম্পি আদায অধোভাগা নিক্খমতি. সো তত্থ দুক্খা তিব্বা খৰা কটুকা ৱেদনা ৱেদেতি, ন চ তাৱ কালঙ্কৰোতি, যাৱ ন তং পাপকম্মং ব্যন্তীহোতি. তমেনং, ভিক্খৱে, নিৰযপালা পুন মহানিৰযে পক্খিপন্তি.

‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, যমস্স ৰঞ্ঞো এতদহোসি – ‘যে কিৰ, ভো, লোকে পাপকানি অকুসলানি কম্মানি কৰোন্তি তে এৱৰূপা ৱিৱিধা কম্মকাৰণা কৰীযন্তি. অহো ৱতাহং মনুস্সত্তং লভেয্যং. তথাগতো চ লোকে উপ্পজ্জেয্য অৰহং সম্মাসম্বুদ্ধো. তঞ্চাহং ভগৱন্তং পযিৰুপাসেয্যং. সো চ মে ভগৱা ধম্মং দেসেয্য. তস্স চাহং ভগৱতো ধম্মং আজানেয্য’ন্তি. তং খো পনাহং, ভিক্খৱে, নাঞ্ঞস্স সমণস্স ৱা ব্ৰাহ্মণস্স ৱা সুত্ৱা ৱদামি, অপি চ যদেৱ সামং ঞাতং সামং দিট্ঠং সামং ৱিদিতং তদেৱাহং ৱদামী’’তি.

২৭১. ইদমৱোচ ভগৱা. ইদং ৱত্ৱান [ইদং ৱত্ৱা (সী. পী.) এৱমীদিসেসু ঠানেসু] সুগতো অথাপৰং এতদৱোচ সত্থা –

‘‘চোদিতা দেৱদূতেহি, যে পমজ্জন্তি মাণৱা;

তে দীঘৰত্তং সোচন্তি, হীনকাযূপগা নৰা.

‘‘যে চ খো দেৱদূতেহি, সন্তো সপ্পুৰিসা ইধ;

চোদিতা নপ্পমজ্জন্তি, অৰিযধম্মে কুদাচনং.

‘‘উপাদানে ভযং দিস্ৱা, জাতিমৰণসম্ভৱে;

অনুপাদা ৱিমুচ্চন্তি, জাতিমৰণসঙ্খযে.

‘‘তে খেমপ্পত্তা সুখিনো, দিট্ঠধম্মাভিনিব্বুতা;

সব্বৱেৰভযাতীতা, সব্বদুক্খং [সব্বদুক্খা (ক.)] উপচ্চগু’’ন্তি.

দেৱদূতসুত্তং নিট্ঠিতং দসমং.

সুঞ্ঞতৱগ্গো নিট্ঠিতো ততিযো.