৮. আনাপানস্সতিসুত্তং

১৪৪. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে সম্বহুলেহি অভিঞ্ঞাতেহি অভিঞ্ঞাতেহি থেৰেহি সাৱকেহি সদ্ধিং – আযস্মতা চ সাৰিপুত্তেন আযস্মতা চ মহামোগ্গল্লানেন [মহামোগ্গলানেন (ক.)] আযস্মতা চ মহাকস্সপেন আযস্মতা চ মহাকচ্চাযনেন আযস্মতা চ মহাকোট্ঠিকেন আযস্মতা চ মহাকপ্পিনেন আযস্মতা চ মহাচুন্দেন আযস্মতা চ অনুৰুদ্ধেন আযস্মতা চ ৰেৱতেন আযস্মতা চ আনন্দেন, অঞ্ঞেহি চ অভিঞ্ঞাতেহি অভিঞ্ঞাতেহি থেৰেহি সাৱকেহি সদ্ধিং.

তেন খো পন সমযেন থেৰা ভিক্খূ নৱে ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি. অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ দসপি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি, অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ ৱীসম্পি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি, অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ তিংসম্পি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি, অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ চত্তাৰীসম্পি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি. তে চ নৱা ভিক্খূ থেৰেহি ভিক্খূহি ওৱদিযমানা অনুসাসিযমানা উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং জানন্তি [পজানন্তি (স্যা. কং.), সঞ্জানন্তি (ক.)].

১৪৫. তেন খো পন সমযেন ভগৱা তদহুপোসথে পন্নৰসে পৱাৰণায পুণ্ণায পুণ্ণমায ৰত্তিযা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো অব্ভোকাসে নিসিন্নো হোতি. অথ খো ভগৱা তুণ্হীভূতং তুণ্হীভূতং ভিক্খুসঙ্ঘং অনুৱিলোকেত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘আৰদ্ধোস্মি, ভিক্খৱে, ইমায পটিপদায; আৰদ্ধচিত্তোস্মি, ভিক্খৱে, ইমায পটিপদায. তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ভিয্যোসোমত্তায ৱীৰিযং আৰভথ অপ্পত্তস্স পত্তিযা, অনধিগতস্স অধিগমায, অসচ্ছিকতস্স সচ্ছিকিৰিযায. ইধেৱাহং সাৱত্থিযং কোমুদিং চাতুমাসিনিং আগমেস্সামী’’তি. অস্সোসুং খো জানপদা ভিক্খূ – ‘‘ভগৱা কিৰ তত্থেৱ সাৱত্থিযং কোমুদিং চাতুমাসিনিং আগমেস্সতী’’তি. তে জানপদা ভিক্খূ সাৱত্থিং [সাৱত্থিযং (স্যা. কং. পী. ক.)] ওসৰন্তি ভগৱন্তং দস্সনায. তে চ খো থেৰা ভিক্খূ ভিয্যোসোমত্তায নৱে ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি. অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ দসপি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি, অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ ৱীসম্পি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি, অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ তিংসম্পি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি, অপ্পেকচ্চে থেৰা ভিক্খূ চত্তাৰীসম্পি ভিক্খূ ওৱদন্তি অনুসাসন্তি. তে চ নৱা ভিক্খূ থেৰেহি ভিক্খূহি ওৱদিযমানা অনুসাসিযমানা উড়াৰং পুব্বেনাপৰং ৱিসেসং জানন্তি.

১৪৬. তেন খো পন সমযেন ভগৱা তদহুপোসথে পন্নৰসে কোমুদিযা চাতুমাসিনিযা পুণ্ণায পুণ্ণমায ৰত্তিযা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো অব্ভোকাসে নিসিন্নো হোতি. অথ খো ভগৱা তুণ্হীভূতং তুণ্হীভূতং ভিক্খুসঙ্ঘং অনুৱিলোকেত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অপলাপাযং, ভিক্খৱে, পৰিসা; নিপ্পলাপাযং, ভিক্খৱে, পৰিসা; সুদ্ধা সাৰে [সুদ্ধসাৰে পতিট্ঠিতা (স্যা. কং. পী.)] পতিট্ঠিতা. তথাৰূপো অযং, ভিক্খৱে, ভিক্খুসঙ্ঘো; তথাৰূপা অযং, ভিক্খৱে, পৰিসা যথাৰূপা পৰিসা আহুনেয্যা পাহুনেয্যা দক্খিণেয্যা অঞ্জলিকৰণীযা অনুত্তৰং পুঞ্ঞক্খেত্তং লোকস্স. তথাৰূপো অযং, ভিক্খৱে, ভিক্খুসঙ্ঘো; তথাৰূপা অযং, ভিক্খৱে, পৰিসা যথাৰূপায পৰিসায অপ্পং দিন্নং বহু হোতি, বহু দিন্নং বহুতৰং. তথাৰূপো অযং, ভিক্খৱে, ভিক্খুসঙ্ঘো; তথাৰূপা অযং, ভিক্খৱে, পৰিসা যথাৰূপা পৰিসা দুল্লভা দস্সনায লোকস্স. তথাৰূপো অযং, ভিক্খৱে, ভিক্খুসঙ্ঘো; তথাৰূপা অযং, ভিক্খৱে, পৰিসা যথাৰূপং পৰিসং অলং যোজনগণনানি দস্সনায গন্তুং পুটোসেনাপি’’ [পুটোসেনাপি, তথাৰূপো অযং ভিক্খৱে ভিক্খুসংঘো, তথাৰূপা অযং পৰিসা (সী. পী. ক.)].

১৪৭. ‘‘সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে অৰহন্তো খীণাসৱা ৱুসিতৱন্তো কতকৰণীযা ওহিতভাৰা অনুপ্পত্তসদত্থা পৰিক্খীণভৱসংযোজনা সম্মদঞ্ঞাৱিমুত্তা – এৱৰূপাপি, ভিক্খৱে, সন্তি ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে. সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে পঞ্চন্নং ওৰম্ভাগিযানং সংযোজনানং পৰিক্খযা ওপপাতিকা তত্থ পৰিনিব্বাযিনো অনাৱত্তিধম্মা তস্মা লোকা – এৱৰূপাপি, ভিক্খৱে, সন্তি ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে. সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে তিণ্ণং সংযোজনানং পৰিক্খযা ৰাগদোসমোহানং তনুত্তা সকদাগামিনো সকিদেৱ [সকিং দেৱ (ক.)] ইমং লোকং আগন্ত্ৱা দুক্খস্সন্তং কৰিস্সন্তি – এৱৰূপাপি, ভিক্খৱে, সন্তি ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে. সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে তিণ্ণং সংযোজনানং পৰিক্খযা সোতাপন্না অৱিনিপাতধম্মা নিযতা সম্বোধিপৰাযনা – এৱৰূপাপি, ভিক্খৱে, সন্তি ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে.

‘‘সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে চতুন্নং সতিপট্ঠানানং ভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি – এৱৰূপাপি, ভিক্খৱে, সন্তি ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে. সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে চতুন্নং সম্মপ্পধানানং ভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি…পে… চতুন্নং ইদ্ধিপাদানং… পঞ্চন্নং ইন্দ্ৰিযানং… পঞ্চন্নং বলানং… সত্তন্নং বোজ্ঝঙ্গানং… অৰিযস্স অট্ঠঙ্গিকস্স মগ্গস্স ভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি – এৱৰূপাপি, ভিক্খৱে, সন্তি ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে. সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে মেত্তাভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি… কৰুণাভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি… মুদিতাভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি… উপেক্খাভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি… অসুভভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি… অনিচ্চসঞ্ঞাভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি – এৱৰূপাপি, ভিক্খৱে, সন্তি ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে. সন্তি, ভিক্খৱে, ভিক্খূ ইমস্মিং ভিক্খুসঙ্ঘে আনাপানস্সতিভাৱনানুযোগমনুযুত্তা ৱিহৰন্তি. আনাপানস্সতি, ভিক্খৱে, ভাৱিতা বহুলীকতা মহপ্ফলা হোতি মহানিসংসা. আনাপানস্সতি, ভিক্খৱে, ভাৱিতা বহুলীকতা চত্তাৰো সতিপট্ঠানে পৰিপূৰেতি. চত্তাৰো সতিপট্ঠানা ভাৱিতা বহুলীকতা সত্ত বোজ্ঝঙ্গে পৰিপূৰেন্তি. সত্ত বোজ্ঝঙ্গা ভাৱিতা বহুলীকতা ৱিজ্জাৱিমুত্তিং পৰিপূৰেন্তি.

১৪৮. ‘‘কথং ভাৱিতা চ, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতি কথং বহুলীকতা মহপ্ফলা হোতি মহানিসংসা? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অৰঞ্ঞগতো ৱা ৰুক্খমূলগতো ৱা সুঞ্ঞাগাৰগতো ৱা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা. সো সতোৱ অস্সসতি সতোৱ [সতো (সী. স্যা. কং. পী.)] পস্সসতি.

‘‘দীঘং ৱা অস্সসন্তো ‘দীঘং অস্সসামী’তি পজানাতি, দীঘং ৱা পস্সসন্তো ‘দীঘং পস্সসামী’তি পজানাতি; ৰস্সং ৱা অস্সসন্তো ‘ৰস্সং অস্সসামী’তি পজানাতি, ৰস্সং ৱা পস্সসন্তো ‘ৰস্সং পস্সসামী’তি পজানাতি; ‘সব্বকাযপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘সব্বকাযপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি.

‘‘‘পীতিপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পীতিপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘সুখপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘সুখপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘চিত্তসঙ্খাৰপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘চিত্তসঙ্খাৰপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি.

‘‘‘চিত্তপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘চিত্তপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘অভিপ্পমোদযং চিত্তং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘অভিপ্পমোদযং চিত্তং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘সমাদহং চিত্তং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘সমাদহং চিত্তং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘ৱিমোচযং চিত্তং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘ৱিমোচযং চিত্তং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি.

‘‘‘অনিচ্চানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘অনিচ্চানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘ৱিৰাগানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘ৱিৰাগানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘নিৰোধানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘নিৰোধানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি. এৱং ভাৱিতা খো, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতি এৱং বহুলীকতা মহপ্ফলা হোতি মহানিসংসা.

১৪৯. ‘‘কথং ভাৱিতা চ, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতি কথং বহুলীকতা চত্তাৰো সতিপট্ঠানে পৰিপূৰেতি? যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু দীঘং ৱা অস্সসন্তো ‘দীঘং অস্সসামী’তি পজানাতি, দীঘং ৱা পস্সসন্তো ‘দীঘং পস্সসামী’তি পজানাতি; ৰস্সং ৱা অস্সসন্তো ‘ৰস্সং অস্সসামী’তি পজানাতি, ৰস্সং ৱা পস্সসন্তো ‘ৰস্সং পস্সসামী’তি পজানাতি; ‘সব্বকাযপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘সব্বকাযপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পস্সম্ভযং কাযসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; কাযে কাযানুপস্সী, ভিক্খৱে, তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. কাযেসু কাযঞ্ঞতৰাহং, ভিক্খৱে, এৱং ৱদামি যদিদং – অস্সাসপস্সাসা. তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, কাযে কাযানুপস্সী তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.

‘‘যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু ‘পীতিপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পীতিপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘সুখপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘সুখপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘চিত্তসঙ্খাৰপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘চিত্তসঙ্খাৰপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খাৰং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী, ভিক্খৱে, তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. ৱেদনাসু ৱেদনাঞ্ঞতৰাহং, ভিক্খৱে, এৱং ৱদামি যদিদং – অস্সাসপস্সাসানং সাধুকং মনসিকাৰং. তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ৱেদনাসু ৱেদনানুপস্সী তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.

‘‘যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু ‘চিত্তপটিসংৱেদী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘চিত্তপটিসংৱেদী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘অভিপ্পমোদযং চিত্তং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘অভিপ্পমোদযং চিত্তং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘সমাদহং চিত্তং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘সমাদহং চিত্তং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘ৱিমোচযং চিত্তং অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘ৱিমোচযং চিত্তং পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; চিত্তে চিত্তানুপস্সী, ভিক্খৱে, তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. নাহং, ভিক্খৱে, মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্স আনাপানস্সতিং ৱদামি. তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, চিত্তে চিত্তানুপস্সী তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.

‘‘যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু ‘অনিচ্চানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘অনিচ্চানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘ৱিৰাগানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘ৱিৰাগানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘নিৰোধানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘নিৰোধানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী অস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি, ‘পটিনিস্সগ্গানুপস্সী পস্সসিস্সামী’তি সিক্খতি; ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী, ভিক্খৱে, তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং. সো যং তং অভিজ্ঝাদোমনস্সানং পহানং তং পঞ্ঞায দিস্ৱা সাধুকং অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি. তস্মাতিহ, ভিক্খৱে, ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী তস্মিং সমযে ভিক্খু ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং.

‘‘এৱং ভাৱিতা খো, ভিক্খৱে, আনাপানস্সতি এৱং বহুলীকতা চত্তাৰো সতিপট্ঠানে পৰিপূৰেতি.

১৫০. ‘‘কথং ভাৱিতা চ, ভিক্খৱে, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা কথং বহুলীকতা সত্ত বোজ্ঝঙ্গে পৰিপূৰেন্তি? যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু কাযে কাযানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং, উপট্ঠিতাস্স তস্মিং সমযে সতি হোতি অসম্মুট্ঠা [অপ্পম্মুট্ঠা (স্যা. কং.)]. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপট্ঠিতা সতি হোতি অসম্মুট্ঠা, সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি. সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘সো তথাসতো ৱিহৰন্তো তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতি পৱিচযতি [পৱিচৰতি (সী. স্যা. কং. পী.)] পৰিৱীমংসং আপজ্জতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু তথাসতো ৱিহৰন্তো তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতি পৱিচযতি পৰিৱীমংসং আপজ্জতি, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘তস্স তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতো পৱিচযতো পৰিৱীমংসং আপজ্জতো আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতো পৱিচযতো পৰিৱীমংসং আপজ্জতো আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘আৰদ্ধৱীৰিযস্স উপ্পজ্জতি পীতি নিৰামিসা. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো আৰদ্ধৱীৰিযস্স উপ্পজ্জতি পীতি নিৰামিসা, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘পীতিমনস্স কাযোপি পস্সম্ভতি, চিত্তম্পি পস্সম্ভতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো পীতিমনস্স কাযোপি পস্সম্ভতি, চিত্তম্পি পস্সম্ভতি, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘পস্সদ্ধকাযস্স সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো পস্সদ্ধকাযস্স সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘সো তথাসমাহিতং চিত্তং সাধুকং অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু তথাসমাহিতং চিত্তং সাধুকং অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

১৫১. ‘‘যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু ৱেদনাসু…পে… চিত্তে… ধম্মেসু ধম্মানুপস্সী ৱিহৰতি আতাপী সম্পজানো সতিমা ৱিনেয্য লোকে অভিজ্ঝাদোমনস্সং, উপট্ঠিতাস্স তস্মিং সমযে সতি হোতি অসম্মুট্ঠা. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো উপট্ঠিতা সতি হোতি অসম্মুট্ঠা, সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, সতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘সো তথাসতো ৱিহৰন্তো তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতি পৱিচযতি পৰিৱীমংসং আপজ্জতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু তথাসতো ৱিহৰন্তো তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতি পৱিচযতি পৰিৱীমংসং আপজ্জতি, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘তস্স তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতো পৱিচযতো পৰিৱীমংসং আপজ্জতো আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো তং ধম্মং পঞ্ঞায পৱিচিনতো পৱিচযতো পৰিৱীমংসং আপজ্জতো আৰদ্ধং হোতি ৱীৰিযং অসল্লীনং, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘আৰদ্ধৱীৰিযস্স উপ্পজ্জতি পীতি নিৰামিসা. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো আৰদ্ধৱীৰিযস্স উপ্পজ্জতি পীতি নিৰামিসা, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘পীতিমনস্স কাযোপি পস্সম্ভতি, চিত্তম্পি পস্সম্ভতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো পীতিমনস্স কাযোপি পস্সম্ভতি, চিত্তম্পি পস্সম্ভতি, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘পস্সদ্ধকাযস্স সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো পস্সদ্ধকাযস্স সুখিনো চিত্তং সমাধিযতি, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি.

‘‘সো তথাসমাহিতং চিত্তং সাধুকং অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি. যস্মিং সমযে, ভিক্খৱে, ভিক্খু তথাসমাহিতং চিত্তং সাধুকং অজ্ঝুপেক্খিতা হোতি, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো আৰদ্ধো হোতি, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং তস্মিং সমযে ভিক্খু ভাৱেতি, উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গো তস্মিং সমযে ভিক্খুনো ভাৱনাপাৰিপূৰিং গচ্ছতি. এৱং ভাৱিতা খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰো সতিপট্ঠানা এৱং বহুলীকতা সত্ত সম্বোজ্ঝঙ্গে পৰিপূৰেন্তি.

১৫২. ‘‘কথং ভাৱিতা চ, ভিক্খৱে, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা কথং বহুলীকতা ৱিজ্জাৱিমুত্তিং পৰিপূৰেন্তি? ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. ধম্মৱিচযসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি…পে… ৱীৰিযসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… পীতিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… পস্সদ্ধিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… সমাধিসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি… উপেক্খাসম্বোজ্ঝঙ্গং ভাৱেতি ৱিৱেকনিস্সিতং ৱিৰাগনিস্সিতং নিৰোধনিস্সিতং ৱোস্সগ্গপৰিণামিং. এৱং ভাৱিতা খো, ভিক্খৱে, সত্ত বোজ্ঝঙ্গা এৱং বহুলীকতা ৱিজ্জাৱিমুত্তিং পৰিপূৰেন্তী’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

আনাপানস্সতিসুত্তং নিট্ঠিতং অট্ঠমং.