৬. ইসিগিলিসুত্তং
১৩৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ইসিগিলিস্মিং পব্বতে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, এতং ৱেভাৰং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৱে, ৱেভাৰস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৱ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, এতং পণ্ডৱং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৱে, পণ্ডৱস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৱ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, এতং ৱেপুল্লং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৱে, ৱেপুল্লস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৱ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, এতং গিজ্ঝকূটং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘এতস্সপি খো, ভিক্খৱে, গিজ্ঝকূটস্স পব্বতস্স অঞ্ঞাৱ সমঞ্ঞা অহোসি অঞ্ঞা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘পস্সথ নো তুম্হে, ভিক্খৱে, ইমং ইসিগিলিং পব্বত’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘ইমস্স খো পন, ভিক্খৱে, ইসিগিলিস্স পব্বতস্স এসাৱ সমঞ্ঞা অহোসি এসা পঞ্ঞত্তি’’.
‘‘ভূতপুব্বং, ভিক্খৱে, পঞ্চ পচ্চেকবুদ্ধসতানি ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসিনো অহেসুং. তে ইমং পব্বতং পৱিসন্তা দিস্সন্তি, পৱিট্ঠা ন দিস্সন্তি. তমেনং মনুস্সা দিস্ৱা এৱমাহংসু – ‘অযং পব্বতো ইমে ইসী [ইসযো (ক.)] গিলতী’তি; ‘ইসিগিলি ইসিগিলি’ ত্ৱেৱ সমঞ্ঞা উদপাদি. আচিক্খিস্সামি [অচিক্খিস্সামি ৱো (ক.)], ভিক্খৱে, পচ্চেকবুদ্ধানং নামানি; কিত্তযিস্সামি, ভিক্খৱে, পচ্চেকবুদ্ধানং নামানি; দেসেস্সামি, ভিক্খৱে, পচ্চেকবুদ্ধানং নামানি. তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
১৩৪. ‘‘অৰিট্ঠো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো [পচ্চেকবুদ্ধো (ক. সী. পী.)] ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; উপৰিট্ঠো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; তগৰসিখী [তগ্গৰসিখী (ক.)] নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; যসস্সী নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; সুদস্সনো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; পিযদস্সী নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; গন্ধাৰো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; পিণ্ডোলো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; উপাসভো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; নীতো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; তথো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি, সুতৱা নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি; ভাৱিতত্তো নাম, ভিক্খৱে, পচ্চেকসম্বুদ্ধো ইমস্মিং ইসিগিলিস্মিং পব্বতে চিৰনিৱাসী অহোসি.
১৩৫. ‘‘যে সত্তসাৰা অনীঘা নিৰাসা,
পচ্চেকমেৱজ্ঝগমংসু বোধিং [পচ্চেকমেৱজ্ঝগমুং সুবোধিং (সী. স্যা. কং. পী.)];
তেসং ৱিসল্লান নৰুত্তমানং,
নামানি মে কিত্তযতো সুণাথ.
‘‘অৰিট্ঠো উপৰিট্ঠো তগৰসিখী যসস্সী,
সুদস্সনো পিযদস্সী চ সুসম্বুদ্ধো [বুদ্ধো (সী. স্যা. কং. পী.)];
গন্ধাৰো পিণ্ডোলো উপাসভো চ,
নীতো তথো সুতৱা ভাৱিতত্তো.
‘‘সুম্ভো সুভো মতুলো [মেথুলো (সী. স্যা. কং. পী.)] অট্ঠমো চ,
অথস্সুমেঘো [অট্ঠসুমেধো (ক.)] অনীঘো সুদাঠো;
পচ্চেকবুদ্ধা ভৱনেত্তিখীণা,
হিঙ্গূ চ হিঙ্গো চ মহানুভাৱা.
‘‘দ্ৱে জালিনো মুনিনো অট্ঠকো চ,
অথ কোসল্লো বুদ্ধো অথো সুবাহু;
উপনেমিসো নেমিসো সন্তচিত্তো,
সচ্চো তথো ৱিৰজো পণ্ডিতো চ.
‘‘কাড়ূপকাড়া ৱিজিতো জিতো চ,
অঙ্গো চ পঙ্গো চ গুত্তিজিতো চ;
পস্সি জহি উপধিদুক্খমূলং [পস্সী জহী উপধিং দুক্খমূলং (সী. স্যা. কং. পী.)],
অপৰাজিতো মাৰবলং অজেসি.
‘‘সত্থা পৱত্তা সৰভঙ্গো লোমহংসো,
উচ্চঙ্গমাযো অসিতো অনাসৱো;
মনোমযো মানচ্ছিদো চ বন্ধুমা,
তদাধিমুত্তো ৱিমলো চ কেতুমা.
‘‘কেতুম্ভৰাগো চ মাতঙ্গো অৰিযো,
অথচ্চুতো অচ্চুতগামব্যামকো;
সুমঙ্গলো দব্বিলো সুপতিট্ঠিতো,
অসয্হো খেমাভিৰতো চ সোৰতো.
‘‘দুৰন্নযো সঙ্ঘো অথোপি উজ্জযো,
অপৰো মুনি সয্হো অনোমনিক্কমো;
আনন্দো নন্দো উপনন্দো দ্ৱাদস,
ভাৰদ্ৱাজো অন্তিমদেহধাৰী [অন্তিমদেহধাৰি (সী.)].
‘‘বোধি মহানামো অথোপি উত্তৰো,
কেসী সিখী সুন্দৰো দ্ৱাৰভাজো;
তিস্সূপতিস্সা ভৱবন্ধনচ্ছিদা,
উপসিখি তণ্হচ্ছিদো চ সিখৰি [উপসীদৰী তণ্হচ্ছিদো চ সীদৰী (সী. স্যা. কং. পী.)].
‘‘বুদ্ধো অহু মঙ্গলো ৱীতৰাগো,
উসভচ্ছিদা জালিনিং দুক্খমূলং;
সন্তং পদং অজ্ঝগমোপনীতো,
উপোসথো সুন্দৰো সচ্চনামো.
‘‘জেতো জযন্তো পদুমো উপ্পলো চ,
পদুমুত্তৰো ৰক্খিতো পব্বতো চ;
মানত্থদ্ধো সোভিতো ৱীতৰাগো,
কণ্হো চ বুদ্ধো সুৱিমুত্তচিত্তো.
‘‘এতে চ অঞ্ঞে চ মহানুভাৱা,
পচ্চেকবুদ্ধা ভৱনেত্তিখীণা;
তে সব্বসঙ্গাতিগতে মহেসী,
পৰিনিব্বুতে ৱন্দথ অপ্পমেয্যে’’তি.
ইসিগিলিসুত্তং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.