২. ছব্বিসোধনসুত্তং
৯৮. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু অঞ্ঞং ব্যাকৰোতি – ‘খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি পজানামী’তি. তস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ভাসিতং নেৱ অভিনন্দিতব্বং নপ্পটিক্কোসিতব্বং. অনভিনন্দিত্ৱা অপ্পটিক্কোসিত্ৱা পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো – ‘চত্তাৰোমে, আৱুসো, ৱোহাৰা তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কতমে চত্তাৰো? দিট্ঠে দিট্ঠৱাদিতা, সুতে সুতৱাদিতা, মুতে মুতৱাদিতা, ৱিঞ্ঞাতে ৱিঞ্ঞাতৱাদিতা – ইমে খো, আৱুসো, চত্তাৰো ৱোহাৰা তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমেসু চতূসু ৱোহাৰেসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৱস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৱুসিতৱতো কতকৰণীযস্স ওহিতভাৰস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পৰিক্খীণভৱসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৱিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৱেয্যাকৰণায – ‘দিট্ঠে খো অহং, আৱুসো, অনুপাযো অনপাযো অনিস্সিতো অপ্পটিবদ্ধো ৱিপ্পমুত্তো ৱিসংযুত্তো ৱিমৰিযাদীকতেন চেতসা ৱিহৰামি. সুতে খো অহং, আৱুসো…পে… মুতে খো অহং, আৱুসো… ৱিঞ্ঞাতে খো অহং, আৱুসো, অনুপাযো অনপাযো অনিস্সিতো অপ্পটিবদ্ধো ৱিপ্পমুত্তো ৱিসংযুত্তো ৱিমৰিযাদীকতেন চেতসা ৱিহৰামি. এৱং খো মে, আৱুসো, জানতো এৱং পস্সতো ইমেসু চতূসু ৱোহাৰেসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উত্তৰিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.
৯৯. ‘‘‘পঞ্চিমে, আৱুসো, উপাদানক্খন্ধা তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কতমে পঞ্চ? সেয্যথিদং – ৰূপুপাদানক্খন্ধো, ৱেদনুপাদানক্খন্ধো, সঞ্ঞুপাদানক্খন্ধো, সঙ্খাৰুপাদানক্খন্ধো, ৱিঞ্ঞাণুপাদানক্খন্ধো – ইমে খো, আৱুসো, পঞ্চুপাদানক্খন্ধা তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমেসু পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৱস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৱুসিতৱতো কতকৰণীযস্স ওহিতভাৰস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পৰিক্খীণভৱসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৱিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৱেয্যাকৰণায – ‘ৰূপং খো অহং, আৱুসো, অবলং ৱিৰাগুনং [ৱিৰাগং (সী. পী.), ৱিৰাগুতং (টীকা)] অনস্সাসিকন্তি ৱিদিত্ৱা যে ৰূপে উপাযূপাদানা [উপযূপাদানা (ক.)] চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা তেসং খযা ৱিৰাগা নিৰোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৱিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. ৱেদনং খো অহং, আৱুসো…পে… সঞ্ঞং খো অহং, আৱুসো… সঙ্খাৰে খো অহং, আৱুসো… ৱিঞ্ঞাণং খো অহং, আৱুসো, অবলং ৱিৰাগুনং অনস্সাসিকন্তি ৱিদিত্ৱা যে ৱিঞ্ঞাণে উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা তেসং খযা ৱিৰাগা নিৰোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৱিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. এৱং খো মে, আৱুসো, জানতো এৱং পস্সতো ইমেসু পঞ্চসু উপাদানক্খন্ধেসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং, অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উত্তৰিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.
১০০. ‘‘‘ছযিমা, আৱুসো, ধাতুযো তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কতমা ছ? পথৱীধাতু, আপোধাতু, তেজোধাতু, ৱাযোধাতু, আকাসধাতু, ৱিঞ্ঞাণধাতু – ইমা খো, আৱুসো, ছ ধাতুযো তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতা. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমাসু ছসু ধাতূসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৱস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৱুসিতৱতো কতকৰণীযস্স ওহিতভাৰস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পৰিক্খীণভৱসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৱিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৱেয্যাকৰণায – ‘পথৱীধাতুং খো অহং, আৱুসো, ন অত্ততো উপগচ্ছিং, ন চ পথৱীধাতুনিস্সিতং অত্তানং. যে চ পথৱীধাতুনিস্সিতা উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা তেসং খযা ৱিৰাগা নিৰোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৱিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. আপোধাতুং খো অহং, আৱুসো…পে… তেজোধাতুং খো অহং, আৱুসো… ৱাযোধাতুং খো অহং, আৱুসো… আকাসধাতুং খো অহং, আৱুসো… ৱিঞ্ঞাণধাতুং খো অহং, আৱুসো, ন অত্ততো উপগচ্ছিং, ন চ ৱিঞ্ঞাণধাতুনিস্সিতং অত্তানং. যে চ ৱিঞ্ঞাণধাতুনিস্সিতা উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা তেসং খযা ৱিৰাগা নিৰোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৱিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. এৱং খো মে, আৱুসো, জানতো, এৱং পস্সতো ইমাসু ছসু ধাতূসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং, অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উত্তৰিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.
১০১. ‘‘‘ছ খো পনিমানি, আৱুসো, অজ্ঝত্তিকবাহিৰানি [অজ্ঝত্তিকানি বাহিৰানি (স্যা. কং. পী.)] আযতনানি তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতানি. কতমানি ছ? চক্খু চেৱ ৰূপা চ, সোতঞ্চ সদ্দা চ, ঘানঞ্চ গন্ধা চ, জিৱ্হা চ ৰসা চ, কাযো চ ফোট্ঠব্বা চ, মনো চ ধম্মা চ – ইমানি খো, আৱুসো, ছ অজ্ঝত্তিকবাহিৰানি আযতনানি তেন ভগৱতা জানতা পস্সতা অৰহতা সম্মাসম্বুদ্ধেন সম্মদক্খাতানি. কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমেসু ছসু অজ্ঝত্তিকবাহিৰেসু আযতনেসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি? খীণাসৱস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৱুসিতৱতো কতকৰণীযস্স ওহিতভাৰস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পৰিক্খীণভৱসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৱিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৱেয্যাকৰণায – ‘চক্খুস্মিং, আৱুসো, ৰূপে চক্খুৱিঞ্ঞাণে চক্খুৱিঞ্ঞাণৱিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু যো ছন্দো যো ৰাগো যা নন্দী [নন্দি (সী. স্যা. কং. পী.)] যা তণ্হা যে চ উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা তেসং খযা ৱিৰাগা নিৰোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৱিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. সোতস্মিং, আৱুসো, সদ্দে সোতৱিঞ্ঞাণে…পে… ঘানস্মিং, আৱুসো, গন্ধে ঘানৱিঞ্ঞাণে… জিৱ্হায, আৱুসো, ৰসে জিৱ্হাৱিঞ্ঞাণে… কাযস্মিং, আৱুসো, ফোট্ঠব্বে কাযৱিঞ্ঞাণে… মনস্মিং, আৱুসো, ধম্মে মনোৱিঞ্ঞাণে মনোৱিঞ্ঞাণৱিঞ্ঞাতব্বেসু ধম্মেসু যো ছন্দো যো ৰাগো যা নন্দী যা তণ্হা যে চ উপাযূপাদানা চেতসো অধিট্ঠানাভিনিৱেসানুসযা তেসং খযা ৱিৰাগা নিৰোধা চাগা পটিনিস্সগ্গা ৱিমুত্তং মে চিত্তন্তি পজানামি. এৱং খো মে, আৱুসো, জানতো এৱং পস্সতো ইমেসু ছসু অজ্ঝত্তিকবাহিৰেসু আযতনেসু অনুপাদায আসৱেহি চিত্তং ৱিমুত্ত’ন্তি. তস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উত্তৰিং পঞ্হো পুচ্ছিতব্বো.
১০২. ‘‘‘কথং জানতো পনাযস্মতো, কথং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৱিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহংকাৰমমংকাৰমানানুসযা সমূহতা’তি [সুসমূহতাতি (সী. স্যা. কং. পী.)]? খীণাসৱস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ৱুসিতৱতো কতকৰণীযস্স ওহিতভাৰস্স অনুপ্পত্তসদত্থস্স পৰিক্খীণভৱসংযোজনস্স সম্মদঞ্ঞাৱিমুত্তস্স অযমনুধম্মো হোতি ৱেয্যাকৰণায – ‘পুব্বে খো অহং, আৱুসো, অগাৰিযভূতো সমানো অৱিদ্দসু অহোসিং. তস্স মে তথাগতো ৱা তথাগতসাৱকো ৱা ধম্মং দেসেসি. তাহং ধম্মং সুত্ৱা তথাগতে সদ্ধং পটিলভিং. সো তেন সদ্ধাপটিলাভেন সমন্নাগতো ইতি পটিসঞ্চিক্খিং – সম্বাধো ঘৰাৱাসো ৰজাপথো, অব্ভোকাসো পব্বজ্জা. নযিদং সুকৰং অগাৰং অজ্ঝাৱসতা একন্তপৰিপুণ্ণং একন্তপৰিসুদ্ধং সঙ্খলিখিতং ব্ৰহ্মচৰিযং চৰিতুং. যংনূনাহং কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজেয্য’’’ন্তি.
‘‘সো খো অহং, আৱুসো, অপৰেন সমযেন অপ্পং ৱা ভোগক্খন্ধং পহায মহন্তং ৱা ভোগক্খন্ধং পহায, অপ্পং ৱা ঞাতিপৰিৱট্টং পহায মহন্তং ৱা ঞাতিপৰিৱট্টং পহায কেসমস্সুং ওহাৰেত্ৱা কাসাযানি ৱত্থানি অচ্ছাদেত্ৱা অগাৰস্মা অনগাৰিযং পব্বজিং. সো এৱং পব্বজিতো সমানো ভিক্খূনং সিক্খাসাজীৱসমাপন্নো পাণাতিপাতং পহায পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো অহোসিং নিহিতদণ্ডো নিহিতসত্থো, লজ্জী দযাপন্নো সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী ৱিহাসিং. অদিন্নাদানং পহায অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো অহোসিং দিন্নাদাযী দিন্নপাটিকঙ্খী, অথেনেন সুচিভূতেন অত্তনা ৱিহাসিং. অব্ৰহ্মচৰিযং পহায ব্ৰহ্মচাৰী অহোসিং আৰাচাৰী ৱিৰতো মেথুনা গামধম্মা. মুসাৱাদং পহায মুসাৱাদা পটিৱিৰতো অহোসিং সচ্চৱাদী সচ্চসন্ধো থেতো পচ্চযিকো অৱিসংৱাদকো লোকস্স. পিসুণং ৱাচং পহায পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো অহোসিং, ইতো সুত্ৱা ন অমুত্ৰ অক্খাতা ইমেসং ভেদায, অমুত্ৰ ৱা সুত্ৱা ন ইমেসং অক্খাতা অমূসং ভেদায; ইতি ভিন্নানং ৱা সন্ধাতা সহিতানং ৱা অনুপ্পদাতা সমগ্গাৰামো সমগ্গৰতো সমগ্গনন্দী সমগ্গকৰণিং ৱাচং ভাসিতা অহোসিং. ফৰুসং ৱাচং পহায ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো অহোসিং; যা সা ৱাচা নেলা কণ্ণসুখা পেমনীযা হদযঙ্গমা পোৰী বহুজনকন্তা বহুজনমনাপা তথাৰূপিং ৱাচং ভাসিতা অহোসিং. সম্ফপ্পলাপং পহায সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো অহোসিং; কালৱাদী ভূতৱাদী অত্থৱাদী ধম্মৱাদী ৱিনযৱাদী নিধানৱতিং ৱাচং ভাসিতা অহোসিং কালেন সাপদেসং পৰিযন্তৱতিং অত্থসংহিতং.
‘‘সো বীজগামভূতগামসমাৰম্ভা পটিৱিৰতো অহোসিং, একভত্তিকো অহোসিং ৰত্তূপৰতো ৱিৰতো ৱিকালভোজনা. নচ্চগীতৱাদিতৱিসূকদস্সনা পটিৱিৰতো অহোসিং. মালাগন্ধৱিলেপনধাৰণমণ্ডনৱিভূসনট্ঠানা পটিৱিৰতো অহোসিং. উচ্চাসযনমহাসযনা পটিৱিৰতো অহোসিং. জাতৰূপৰজতপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং, আমকধঞ্ঞপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং, আমকমংসপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং; ইত্থিকুমাৰিকপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং, দাসিদাসপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং, অজেড়কপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং, কুক্কুটসূকৰপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং, হত্থিগৱস্সৱড়ৱপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং, খেত্তৱত্থুপটিগ্গহণা পটিৱিৰতো অহোসিং. দূতেয্যপহিণগমনানুযোগা পটিৱিৰতো অহোসিং, কযৱিক্কযা পটিৱিৰতো অহোসিং, তুলাকূটকংসকূটমানকূটা পটিৱিৰতো অহোসিং, উক্কোটনৱঞ্চননিকতিসাচিযোগা পটিৱিৰতো অহোসিং, ছেদনৱধবন্ধনৱিপৰামোসআলোপসহসাকাৰা পটিৱিৰতো অহোসিং.
‘‘সো সন্তুট্ঠো অহোসিং কাযপৰিহাৰিকেন চীৱৰেন, কুচ্ছিপৰিহাৰিকেন পিণ্ডপাতেন. সো যেন যেনেৱ [যেন যেন চ (ক.)] পক্কমিং সমাদাযেৱ পক্কমিং. সেয্যথাপি নাম পক্খী সকুণো যেন যেনেৱ ডেতি সপত্তভাৰোৱ ডেতি; এৱমেৱ খো অহং, আৱুসো; সন্তুট্ঠো অহোসিং কাযপৰিহাৰিকেন চীৱৰেন, কুচ্ছিপৰিহাৰিকেন পিণ্ডপাতেন. সো যেন যেনেৱ পক্কমিং সমাদাযেৱ পক্কমিং. সো ইমিনা অৰিযেন সীলক্খন্ধেন সমন্নাগতো অজ্ঝত্তং অনৱজ্জসুখং পটিসংৱেদেসিং.
১০৩. ‘‘সো চক্খুনা ৰূপং দিস্ৱা ন নিমিত্তগ্গাহী অহোসিং নানুব্যঞ্জনগ্গাহী; যত্ৱাধিকৰণমেনং চক্খুন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জিং; ৰক্খিং চক্খুন্দ্ৰিযং, চক্খুন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জিং. সোতেন সদ্দং সুত্ৱা…পে… ঘানেন গন্ধং ঘাযিত্ৱা…পে… জিৱ্হায ৰসং সাযিত্ৱা…পে… কাযেন ফোট্ঠব্বং ফুসিত্ৱা…পে… মনসা ধম্মং ৱিঞ্ঞায ন নিমিত্তগ্গাহী অহোসিং নানুব্যঞ্জনগ্গাহী; যত্ৱাধিকৰণমেনং মনিন্দ্ৰিযং অসংৱুতং ৱিহৰন্তং অভিজ্ঝাদোমনস্সা পাপকা অকুসলা ধম্মা অন্ৱাস্সৱেয্যুং, তস্স সংৱৰায পটিপজ্জিং; ৰক্খিং মনিন্দ্ৰিযং, মনিন্দ্ৰিযে সংৱৰং আপজ্জিং. সো ইমিনা অৰিযেন ইন্দ্ৰিযসংৱৰেন সমন্নাগতো অজ্ঝত্তং অব্যাসেকসুখং পটিসংৱেদেসিং.
‘‘সো অভিক্কন্তে পটিক্কন্তে সম্পজানকাৰী অহোসিং, আলোকিতে ৱিলোকিতে সম্পজানকাৰী অহোসিং, সমিঞ্জিতে পসাৰিতে সম্পজানকাৰী অহোসিং, সঙ্ঘাটিপত্তচীৱৰধাৰণে সম্পজানকাৰী অহোসিং, অসিতে পীতে খাযিতে সাযিতে সম্পজানকাৰী অহোসিং, উচ্চাৰপস্সাৱকম্মে সম্পজানকাৰী অহোসিং, গতে ঠিতে নিসিন্নে সুত্তে জাগৰিতে ভাসিতে তুণ্হীভাৱে সম্পজানকাৰী অহোসিং.
‘‘সো ইমিনা চ অৰিযেন সীলক্খন্ধেন সমন্নাগতো, (ইমায চ অৰিযায সন্তুট্ঠিযা সমন্নাগতো,) [পস্স ম. নি. ১.২৯৬ চূড়হত্থিপদোপমে] ইমিনা চ অৰিযেন ইন্দ্ৰিযসংৱৰেন সমন্নাগতো, ইমিনা চ অৰিযেন সতিসম্পজঞ্ঞেন সমন্নাগতো ৱিৱিত্তং সেনাসনং ভজিং অৰঞ্ঞং ৰুক্খমূলং পব্বতং কন্দৰং গিৰিগুহং সুসানং ৱনপত্থং অব্ভোকাসং পলালপুঞ্জং. সো পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তো নিসীদিং পল্লঙ্কং আভুজিত্ৱা উজুং কাযং পণিধায পৰিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৱা.
‘‘সো অভিজ্ঝং লোকে পহায ৱিগতাভিজ্ঝেন চেতসা ৱিহাসিং, অভিজ্ঝায চিত্তং পৰিসোধেসিং. ব্যাপাদপদোসং পহায অব্যাপন্নচিত্তো ৱিহাসিং সব্বপাণভূতহিতানুকম্পী, ব্যাপাদপদোসা চিত্তং পৰিসোধেসিং. থিনমিদ্ধং পহায ৱিগতথিনমিদ্ধো ৱিহাসিং আলোকসঞ্ঞী সতো সম্পজানো, থিনমিদ্ধা চিত্তং পৰিসোধেসিং. উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চং পহায অনুদ্ধতো ৱিহাসিং অজ্ঝত্তং, ৱূপসন্তচিত্তো, উদ্ধচ্চকুক্কুচ্চা চিত্তং পৰিসোধেসিং. ৱিচিকিচ্ছং পহায তিণ্ণৱিচিকিচ্ছো ৱিহাসিং অকথংকথী কুসলেসু ধম্মেসু, ৱিচিকিচ্ছায চিত্তং পৰিসোধেসিং.
১০৪. ‘‘সো ইমে পঞ্চ নীৱৰণে পহায চেতসো উপক্কিলেসে পঞ্ঞায দুব্বলীকৰণে ৱিৱিচ্চেৱ কামেহি ৱিৱিচ্চ অকুসলেহি ধম্মেহি সৱিতক্কং সৱিচাৰং ৱিৱেকজং পীতিসুখং পঠমং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহাসিং. ৱিতক্কৱিচাৰানং ৱূপসমা অজ্ঝত্তং সম্পসাদনং চেতসো একোদিভাৱং অৱিতক্কং অৱিচাৰং সমাধিজং পীতিসুখং দুতিযং ঝানং…পে… ততিযং ঝানং… চতুত্থং ঝানং উপসম্পজ্জ ৱিহাসিং.
‘‘সো এৱং সমাহিতে চিত্তে পৰিসুদ্ধে পৰিযোদাতে অনঙ্গণে ৱিগতূপক্কিলেসে মুদুভূতে কম্মনিযে ঠিতে আনেঞ্জপ্পত্তে আসৱানং খযঞাণায চিত্তং অভিনিন্নামেসিং. সো ইদং দুক্খন্তি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং দুক্খসমুদযোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং দুক্খনিৰোধোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং দুক্খনিৰোধগামিনী পটিপদাতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং; ইমে আসৱাতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং আসৱসমুদযোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং আসৱনিৰোধোতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং, অযং আসৱনিৰোধগামিনী পটিপদাতি যথাভূতং অব্ভঞ্ঞাসিং. তস্স মে এৱং জানতো এৱং পস্সতো কামাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চিত্থ, ভৱাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চিত্থ, অৱিজ্জাসৱাপি চিত্তং ৱিমুচ্চিত্থः ৱিমুত্তস্মিং ৱিমুত্তমিতি ঞাণং অহোসি. খীণা জাতি, ৱুসিতং ব্ৰহ্মচৰিযং, কতং কৰণীযং, নাপৰং ইত্থত্তাযাতি অব্ভঞ্ঞাসিং. এৱং খো মে, আৱুসো, জানতো এৱং পস্সতো ইমস্মিঞ্চ সৱিঞ্ঞাণকে কাযে বহিদ্ধা চ সব্বনিমিত্তেসু অহংকাৰমমংকাৰমানানুসযা সমূহতা’’তি. ‘‘তস্স, ভিক্খৱে, ভিক্খুনো ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিতব্বং অনুমোদিতব্বং. ‘সাধূ’তি ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘লাভা নো, আৱুসো, সুলদ্ধং নো, আৱুসো, যে মযং আযস্মন্তং তাদিসং সব্ৰহ্মচাৰিং সমনুপস্সামা’’’তি [পস্সামাতি (সী.)].
ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.
ছব্বিসোধনসুত্তং নিট্ঠিতং দুতিযং.