১০. সঙ্খাৰুপপত্তিসুত্তং

১৬০. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘সঙ্খাৰুপপত্তিং [সঙ্খাৰূপপত্তিং (স্যা. কং.), সঙ্খাৰুপ্পত্তিং (সী. পী.)] ৱো, ভিক্খৱে, দেসেস্সামি, তং সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ; ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –

১৬১. ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন সমন্নাগতো হোতি, সুতেন সমন্নাগতো হোতি, চাগেন সমন্নাগতো হোতি, পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা খত্তিযমহাসালানং [খত্তিযমহাসালানং ৱা (স্যা. কং. পী.)] সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা [ৱিহাৰো (সী. পী.)] চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা [তত্ৰূপপত্তিযা (স্যা. কং.), তত্ৰুপ্পত্তিযা (সী. পী.)] সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬২. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন সমন্নাগতো হোতি, সুতেন সমন্নাগতো হোতি, চাগেন সমন্নাগতো হোতি, পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ব্ৰাহ্মণমহাসালানং…পে… গহপতিমহাসালানং [ব্ৰাহ্মণমহাসালানং ৱা গহপতিমহাসালানং ৱা (স্যা. কং. পী.)] সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬৩. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন সমন্নাগতো হোতি, সুতেন সমন্নাগতো হোতি, চাগেন সমন্নাগতো হোতি, পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – ‘চাতুমহাৰাজিকা [চাতুম্মহাৰাজিকা (সী. স্যা. কং. পী.)] দেৱা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলা’তি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা চাতুমহাৰাজিকানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬৪. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন সমন্নাগতো হোতি, সুতেন সমন্নাগতো হোতি, চাগেন সমন্নাগতো হোতি, পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – তাৱতিংসা দেৱা…পে… যামা দেৱা… তুসিতা দেৱা… নিম্মানৰতী দেৱা… পৰনিম্মিতৱসৱত্তী দেৱা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলাতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা পৰনিম্মিতৱসৱত্তীনং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬৫. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন সমন্নাগতো হোতি, সুতেন সমন্নাগতো হোতি, চাগেন সমন্নাগতো হোতি, পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – ‘সহস্সো ব্ৰহ্মা দীঘাযুকো ৱণ্ণৱা সুখবহুলো’তি. সহস্সো, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা সহস্সিলোকধাতুং [সহস্সিং লোকধাতুং (সী.)] ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা [অধিমুঞ্চিত্ৱা (ক.)] ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, চক্খুমা পুৰিসো একং আমণ্ডং হত্থে কৰিত্ৱা পচ্চৱেক্খেয্য; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, সহস্সো ব্ৰহ্মা সহস্সিলোকধাতুং ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সহস্সস্স ব্ৰহ্মুনো সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬৬. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন সমন্নাগতো হোতি, সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – দ্ৱিসহস্সো ব্ৰহ্মা…পে… তিসহস্সো ব্ৰহ্মা… চতুসহস্সো ব্ৰহ্মা… পঞ্চসহস্সো ব্ৰহ্মা দীঘাযুকো ৱণ্ণৱা সুখবহুলোতি. পঞ্চসহস্সো, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা পঞ্চসহস্সিলোকধাতুং ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, চক্খুমা পুৰিসো পঞ্চ আমণ্ডানি হত্থে কৰিত্ৱা পচ্চৱেক্খেয্য; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, পঞ্চসহস্সো ব্ৰহ্মা পঞ্চসহস্সিলোকধাতুং ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা পঞ্চসহস্সস্স ব্ৰহ্মুনো সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬৭. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন সমন্নাগতো হোতি, সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – ‘দসসহস্সো ব্ৰহ্মা দীঘাযুকো ৱণ্ণৱা সুখবহুলো’তি. দসসহস্সো, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা দসসহস্সিলোকধাতুং ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, মণি ৱেড়ুৰিযো সুভো জাতিমা অট্ঠংসো সুপৰিকম্মকতো পণ্ডুকম্বলে নিক্খিত্তো ভাসতে চ তপতে চ [ভাসতি চ তপতি চ (সী. স্যা. কং. পী.)] ৱিৰোচতি চ; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, দসসহস্সো ব্ৰহ্মা দসসহস্সিলোকধাতুং ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা দসসহস্সস্স ব্ৰহ্মুনো সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬৮. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – ‘সতসহস্সো ব্ৰহ্মা দীঘাযুকো ৱণ্ণৱা সুখবহুলো’তি. সতসহস্সো, ভিক্খৱে, ব্ৰহ্মা সতসহস্সিলোকধাতুং ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, নিক্খং জম্বোনদং [নেক্খং (সী. স্যা. কং. পী.)] দক্খকম্মাৰপুত্তউক্কামুখসুকুসলসম্পহট্ঠং পণ্ডুকম্বলে নিক্খিত্তং ভাসতে চ তপতে চ ৱিৰোচতি চ; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, সতসহস্সো ব্ৰহ্মা সতসহস্সিলোকধাতুং ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. যেপি তত্থ সত্তা উপপন্না তেপি ফৰিত্ৱা অধিমুচ্চিত্ৱা ৱিহৰতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সতসহস্সস্স ব্ৰহ্মুনো সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৬৯. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – আভা দেৱা…পে… পৰিত্তাভা দেৱা… অপ্পমাণাভা দেৱা… আভস্সৰা দেৱা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলাতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা আভস্সৰানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৭০. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন … সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – পৰিত্তসুভা দেৱা…পে… অপ্পমাণসুভা দেৱা… সুভকিণ্হা দেৱা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলাতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুভকিণ্হানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৭১. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – ৱেহপ্ফলা দেৱা…পে… অৱিহা দেৱা… অতপ্পা দেৱা… সুদস্সা দেৱা… সুদস্সী দেৱা… অকনিট্ঠা দেৱা দীঘাযুকা ৱণ্ণৱন্তো সুখবহুলাতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অকনিট্ঠানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৭২. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – ‘আকাসানঞ্চাযতনূপগা দেৱা দীঘাযুকা চিৰট্ঠিতিকা সুখবহুলা’তি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা আকাসানঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৭৩. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – ‘ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনূপগা দেৱা দীঘাযুকা চিৰট্ঠিতিকা সুখবহুলা’তি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা ৱিঞ্ঞাণঞ্চাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৭৪. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স সুতং হোতি – আকিঞ্চঞ্ঞাযতনূপগা দেৱা…পে… নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনূপগা দেৱা দীঘাযুকা চিৰট্ঠিতিকা সুখবহুলাতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা নেৱসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনূপগানং দেৱানং সহব্যতং উপপজ্জেয্য’ন্তি. সো তং চিত্তং দহতি, তং চিত্তং অধিট্ঠাতি, তং চিত্তং ভাৱেতি. তস্স তে সঙ্খাৰা চ ৱিহাৰা চ এৱং ভাৱিতা এৱং বহুলীকতা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্তন্তি. অযং, ভিক্খৱে, মগ্গো অযং পটিপদা তত্ৰুপপত্তিযা সংৱত্ততি.

১৭৫. ‘‘পুন চপৰং, ভিক্খৱে, ভিক্খু সদ্ধায সমন্নাগতো হোতি, সীলেন… সুতেন… চাগেন… পঞ্ঞায সমন্নাগতো হোতি. তস্স এৱং হোতি – ‘অহো ৱতাহং আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰেয্য’ন্তি. সো আসৱানং খযা অনাসৱং চেতোৱিমুত্তিং পঞ্ঞাৱিমুত্তিং দিট্ঠেৱ ধম্মে সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা উপসম্পজ্জ ৱিহৰতি. অযং, ভিক্খৱে, ভিক্খু ন কত্থচি উপপজ্জতী’’তি [ন কত্থচি উপপজ্জতি, ন কুহিঞ্চি উপপজ্জতীতি (সী. পী.), ন কত্থচি উপপজ্জতি, ন কুহিঞ্চি উপসম্পজ্জ ৱিহৰতীতি. (ক.)].

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

সঙ্খাৰুপপত্তিসুত্তং নিট্ঠিতং দসমং.

অনুপদৱগ্গো নিট্ঠিতো দুতিযো.