৪. সামগামসুত্তং

৪১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সক্কেসু ৱিহৰতি সামগামে. তেন খো পন সমযেন নিগণ্ঠো নাটপুত্তো [নাথপুত্তো (সী. পী.)] পাৱাযং অধুনাকালঙ্কতো [কালকতো (সী. স্যা. কং. পী.)] হোতি. তস্স কালঙ্কিৰিযায ভিন্না নিগণ্ঠা দ্ৱেধিকজাতা [দ্ৱেড়্হকজাতা (স্যা. কং. ক.)] ভণ্ডনজাতা কলহজাতা ৱিৱাদাপন্না অঞ্ঞমঞ্ঞং মুখসত্তীহি ৱিতুদন্তা ৱিহৰন্তি – ‘‘ন ত্ৱং ইমং ধম্মৱিনযং আজানাসি, অহং ইমং ধম্মৱিনযং আজানামি. কিং ত্ৱং ইমং ধম্মৱিনযং আজানিস্সসি! মিচ্ছাপটিপন্নো ত্ৱমসি, অহমস্মি সম্মাপটিপন্নো. সহিতং মে, অসহিতং তে. পুৰেৱচনীযং পচ্ছা অৱচ, পচ্ছাৱচনীযং পুৰে অৱচ. অধিচিণ্ণং [অৱিচিণ্ণং (সী. পী.)] তে ৱিপৰাৱত্তং. আৰোপিতো তে ৱাদো. নিগ্গহিতোসি, চৰ ৱাদপ্পমোক্খায; নিব্বেঠেহি ৱা সচে পহোসী’’তি. ৱধোযেৱ খো [ৱধোযেৱেকো (স্যা. কং. ক.)] মঞ্ঞে নিগণ্ঠেসু নাটপুত্তিযেসু ৱত্ততি. যেপি নিগণ্ঠস্স নাটপুত্তস্স সাৱকা গিহী ওদাতৱসনা তেপি নিগণ্ঠেসু নাটপুত্তিযেসু নিব্বিন্নৰূপা [নিব্বিন্দৰূপা (স্যা. কং. ক.)] ৱিৰত্তৰূপা পটিৱানৰূপা যথা তং দুৰক্খাতে ধম্মৱিনযে দুপ্পৱেদিতে অনিয্যানিকে অনুপসমসংৱত্তনিকে অসম্মাসম্বুদ্ধপ্পৱেদিতে ভিন্নথূপে অপ্পটিসৰণে.

৪২. অথ খো চুন্দো সমণুদ্দেসো পাৱাযং ৱস্সংৱুট্ঠো [ৱস্সংৱুত্থো (সী. স্যা. কং. পী.)] যেন সামগামো যেনাযস্মা আনন্দো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং আনন্দং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো চুন্দো সমণুদ্দেসো আযস্মন্তং আনন্দং এতদৱোচ – ‘‘নিগণ্ঠো, ভন্তে, নাটপুত্তো পাৱাযং অধুনাকালঙ্কতো. তস্স কালঙ্কিৰিযায ভিন্না নিগণ্ঠা দ্ৱেধিকজাতা…পে… ভিন্নথূপে অপ্পটিসৰণে’’তি. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা আনন্দো চুন্দং সমণুদ্দেসং এতদৱোচ – ‘‘অত্থি খো ইদং, আৱুসো চুন্দ, কথাপাভতং ভগৱন্তং দস্সনায. আযাম, আৱুসো চুন্দ, যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিস্সাম; উপসঙ্কমিত্ৱা এতমত্থং ভগৱতো আৰোচেস্সামা’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো চুন্দো সমণুদ্দেসো আযস্মতো আনন্দস্স পচ্চস্সোসি.

অথ খো আযস্মা চ আনন্দো চুন্দো চ সমণুদ্দেসো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা আনন্দো ভগৱন্তং এতদৱোচ – ‘‘অযং, ভন্তে, চুন্দো সমণুদ্দেসো এৱমাহ – ‘নিগণ্ঠো, ভন্তে, নাটপুত্তো পাৱাযং অধুনাকালঙ্কতো. তস্স কালঙ্কিৰিযায ভিন্না নিগণ্ঠা দ্ৱেধিকজাতা…পে… ভিন্নথূপে অপ্পটিসৰণে’তি. তস্স ময্হং, ভন্তে, এৱং হোতি – ‘মাহেৱ ভগৱতো অচ্চযেন সঙ্ঘে ৱিৱাদো উপ্পজ্জি; স্ৱাস্স [সো (সী. পী.), স্ৱাযং (ক.)] ৱিৱাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সান’’’ন্তি.

৪৩. ‘‘তং কিং মঞ্ঞসি, আনন্দ, যে ৱো মযা ধম্মা অভিঞ্ঞা দেসিতা, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা চত্তাৰো সম্মপ্পধানা চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা পঞ্চিন্দ্ৰিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গা অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, পস্সসি নো ত্ৱং, আনন্দ, ইমেসু ধম্মেসু দ্ৱেপি ভিক্খূ নানাৱাদে’’তি? ‘‘যে মে, ভন্তে, ধম্মা ভগৱতা অভিঞ্ঞা দেসিতা, সেয্যথিদং – চত্তাৰো সতিপট্ঠানা চত্তাৰো সম্মপ্পধানা চত্তাৰো ইদ্ধিপাদা পঞ্চিন্দ্ৰিযানি পঞ্চ বলানি সত্ত বোজ্ঝঙ্গা অৰিযো অট্ঠঙ্গিকো মগ্গো, নাহং পস্সামি ইমেসু ধম্মেসু দ্ৱেপি ভিক্খূ নানাৱাদে. যে চ খো [সন্তি চ খো (স্যা. কং.), সন্তি চ (ক.)], ভন্তে, পুগ্গলা ভগৱন্তং পতিস্সযমানৰূপা ৱিহৰন্তি তেপি ভগৱতো অচ্চযেন সঙ্ঘে ৱিৱাদং জনেয্যুং অজ্ঝাজীৱে ৱা অধিপাতিমোক্খে ৱা. স্ৱাস্স [সোস্স (সী. পী.), স্ৱাযং (ক.)] ৱিৱাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সান’’ন্তি. অপ্পমত্তকো সো, আনন্দ, ৱিৱাদো যদিদং – অজ্ঝাজীৱে ৱা অধিপাতিমোক্খে ৱা. মগ্গে ৱা হি, আনন্দ, পটিপদায ৱা সঙ্ঘে ৱিৱাদো উপ্পজ্জমানো উপ্পজ্জেয্য; স্ৱাস্স ৱিৱাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সানং.

৪৪. ‘‘ছযিমানি, আনন্দ, ৱিৱাদমূলানি. কতমানি ছ? ইধানন্দ, ভিক্খু কোধনো হোতি উপনাহী. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু কোধনো হোতি উপনাহী সো সত্থৰিপি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, ধম্মেপি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, সঙ্ঘেপি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, সিক্খাযপি ন পৰিপূৰকাৰী হোতি. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু সত্থৰি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, ধম্মে… সঙ্ঘে অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, সিক্খায ন পৰিপূৰকাৰী হোতি, সো সঙ্ঘে ৱিৱাদং জনেতি; যো হোতি ৱিৱাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায, বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সানং. এৱৰূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৱিৱাদমূলং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা সমনুপস্সেয্যাথ, তত্ৰ তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৱ পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স পহানায ৱাযমেয্যাথ. এৱৰূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৱিৱাদমূলং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ন সমনুপস্সেয্যাথ. তত্ৰ তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৱ পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স আযতিং অনৱস্সৱায পটিপজ্জেয্যাথ. এৱমেতস্স পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স পহানং হোতি, এৱমেতস্স পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স আযতিং অনৱস্সৱো হোতি.

৪৫. ‘‘পুন চপৰং, আনন্দ, ভিক্খু মক্খী হোতি পড়াসী…পে… ইস্সুকী হোতি মচ্ছৰী…পে… সঠো হোতি মাযাৱী…পে… পাপিচ্ছো হোতি মিচ্ছাদিট্ঠি [মিচ্ছাদিট্ঠী (স্যা. কং. পী. ক.)] …পে… সন্দিট্ঠিপৰামাসী হোতি আধানগ্গাহী দুপ্পটিনিস্সগ্গী. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু সন্দিট্ঠিপৰামাসী হোতি আধানগ্গাহী দুপ্পটিনিস্সগ্গী সো সত্থৰিপি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, ধম্মেপি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, সঙ্ঘেপি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, সিক্খাযপি ন পৰিপূৰকাৰী হোতি. যো সো, আনন্দ, ভিক্খু সত্থৰি অগাৰৱো ৱিহৰতি অপ্পতিস্সো, ধম্মে… সঙ্ঘে… সিক্খায ন পৰিপূৰকাৰী হোতি সো সঙ্ঘে ৱিৱাদং জনেতি; যো হোতি ৱিৱাদো বহুজনাহিতায বহুজনাসুখায, বহুনো জনস্স অনত্থায অহিতায দুক্খায দেৱমনুস্সানং. এৱৰূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৱিৱাদমূলং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা সমনুপস্সেয্যাথ. তত্ৰ তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৱ পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স পহানায ৱাযমেয্যাথ. এৱৰূপঞ্চে তুম্হে, আনন্দ, ৱিৱাদমূলং অজ্ঝত্তং ৱা বহিদ্ধা ৱা ন সমনুপস্সেয্যাথ, তত্ৰ তুম্হে, আনন্দ, তস্সেৱ পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স আযতিং অনৱস্সৱায পটিপজ্জেয্যাথ. এৱমেতস্স পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স পহানং হোতি, এৱমেতস্স পাপকস্স ৱিৱাদমূলস্স আযতিং অনৱস্সৱো হোতি. ইমানি খো, আনন্দ, ছ ৱিৱাদমূলানি.

৪৬. ‘‘চত্তাৰিমানি, আনন্দ, অধিকৰণানি. কতমানি চত্তাৰি? ৱিৱাদাধিকৰণং, অনুৱাদাধিকৰণং, আপত্তাধিকৰণং, কিচ্চাধিকৰণং – ইমানি খো, আনন্দ, চত্তাৰি অধিকৰণানি. সত্ত খো পনিমে, আনন্দ, অধিকৰণসমথা – উপ্পন্নুপ্পন্নানং অধিকৰণানং সমথায ৱূপসমায সম্মুখাৱিনযো দাতব্বো, সতিৱিনযো দাতব্বো, অমূড়্হৱিনযো দাতব্বো, পটিঞ্ঞায কাৰেতব্বং, যেভুয্যসিকা, তস্সপাপিযসিকা, তিণৱত্থাৰকো.

৪৭. ‘‘কথঞ্চানন্দ, সম্মুখাৱিনযো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূ ৱিৱদন্তি ধম্মোতি ৱা অধম্মোতি ৱা ৱিনযোতি ৱা অৱিনযোতি ৱা. তেহানন্দ, ভিক্খূহি সব্বেহেৱ সমগ্গেহি সন্নিপতিতব্বং. সন্নিপতিত্ৱা ধম্মনেত্তি সমনুমজ্জিতব্বা. ধম্মনেত্তিং সমনুমজ্জিত্ৱা যথা তত্থ সমেতি তথা তং অধিকৰণং ৱূপসমেতব্বং. এৱং খো, আনন্দ, সম্মুখাৱিনযো হোতি; এৱঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকৰণানং ৱূপসমো হোতি যদিদং – সম্মুখাৱিনযেন.

৪৮. ‘‘কথঞ্চানন্দ, যেভুয্যসিকা হোতি? তে চে, আনন্দ, ভিক্খূ ন সক্কোন্তি তং অধিকৰণং তস্মিং আৱাসে ৱূপসমেতুং. তেহানন্দ, ভিক্খূহি যস্মিং আৱাসে বহুতৰা ভিক্খূ সো আৱাসো গন্তব্বো. তত্থ সব্বেহেৱ সমগ্গেহি সন্নিপতিতব্বং. সন্নিপতিত্ৱা ধম্মনেত্তি সমনুমজ্জিতব্বা. ধম্মনেত্তিং সমনুমজ্জিত্ৱা যথা তত্থ সমেতি তথা তং অধিকৰণং ৱূপসমেতব্বং. এৱং খো, আনন্দ, যেভুয্যসিকা হোতি, এৱঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকৰণানং ৱূপসমো হোতি যদিদং – যেভুয্যসিকায.

৪৯. ‘‘কথঞ্চানন্দ, সতিৱিনযো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূ ভিক্খুং এৱৰূপায গৰুকায আপত্তিযা চোদেন্তি পাৰাজিকেন ৱা পাৰাজিকসামন্তেন ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং [এৱৰূপং (সী. স্যা. কং. পী.) এৱৰূপায-ইতি ৱুচ্চমানৱচনেন সমেতি. ৱিনযেনপি সংসন্দেতব্বং] গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি? সো এৱমাহ – ‘ন খো অহং, আৱুসো, সৰামি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি. তস্স খো [তস্স খো এৱং (সব্বত্থ)], আনন্দ, ভিক্খুনো সতিৱিনযো দাতব্বো. এৱং খো, আনন্দ, সতিৱিনযো হোতি, এৱঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকৰণানং ৱূপসমো হোতি যদিদং – সতিৱিনযেন.

৫০. ‘‘কথঞ্চানন্দ, অমূড়্হৱিনযো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূ ভিক্খুং এৱৰূপায গৰুকায আপত্তিযা চোদেন্তি পাৰাজিকেন ৱা পাৰাজিকসামন্তেন ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি? (সো এৱমাহ – ‘ন খো অহং, আৱুসো, সৰামি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি. তমেনং সো নিব্বেঠেন্তং অতিৱেঠেতি – ‘ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৱ জানাহি যদি সৰসি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি.) [( ) এত্থন্তৰে পাঠো চূড়ৱ. ২৩৭ নত্থি তস্সপাপিযসিকাৱাৰেএৱেতেন ভৱিতব্বং] সো এৱমাহ – ‘অহং খো, আৱুসো, উম্মাদং পাপুণিং চেতসো ৱিপৰিযাসং. তেন মে উম্মত্তকেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং [ভাসিতপৰিকন্তং (সী. স্যা. কং. পী.)]. নাহং তং সৰামি. মূড়্হেন মে এতং কত’ন্তি. তস্স খো [তস্স খো এৱং (স্যা. কং. ক.)], আনন্দ, ভিক্খুনো অমূড়্হৱিনযো দাতব্বো. এৱং খো, আনন্দ, অমূড়্হৱিনযো হোতি, এৱঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকৰণানং ৱূপসমো হোতি যদিদং – অমূড়্হৱিনযেন.

৫১. ‘‘কথঞ্চানন্দ, পটিঞ্ঞাতকৰণং হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খু চোদিতো ৱা অচোদিতো ৱা আপত্তিং সৰতি, ৱিৱৰতি উত্তানীকৰোতি [উত্তানিং কৰোতি (ক.)]. তেন, আনন্দ, ভিক্খুনা ৱুড্ঢতৰং ভিক্খুং [ৱুড্ঢতৰো ভিক্খু (সী. স্যা. কং. পী.)] উপসঙ্কমিত্ৱা একংসং চীৱৰং কত্ৱা পাদে ৱন্দিত্ৱা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৱা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৱা এৱমস্স ৱচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, ইত্থন্নামং আপত্তিং আপন্নো, তং পটিদেসেমী’তি. সো এৱমাহ – ‘পস্সসী’তি? ‘আম পস্সামী’তি. ‘আযতিং সংৱৰেয্যাসী’তি. (‘সংৱৰিস্সামী’তি.) [( ) ৱিনযে নত্থি] এৱং খো, আনন্দ, পটিঞ্ঞাতকৰণং হোতি, এৱঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকৰণানং ৱূপসমো হোতি যদিদং – পটিঞ্ঞাতকৰণেন.

৫২. ‘‘কথঞ্চানন্দ, তস্সপাপিযসিকা হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খু ভিক্খুং এৱৰূপায গৰুকায আপত্তিযা চোদেতি পাৰাজিকেন ৱা পাৰাজিকসামন্তেন ৱা – ‘সৰতাযস্মা এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি? সো এৱমাহ – ‘ন খো অহং, আৱুসো, সৰামি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি. তমেনং সো নিব্বেঠেন্তং অতিৱেঠেতি – ‘ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৱ জানাহি যদি সৰসি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি. সো এৱমাহ – ‘ন খো অহং, আৱুসো, সৰামি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা; সৰামি চ খো অহং, আৱুসো, এৱৰূপিং অপ্পমত্তিকং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি. তমেনং সো নিব্বেঠেন্তং অতিৱেঠেতি – ‘ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৱ জানাহি যদি সৰসি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি? সো এৱমাহ – ‘ইমঞ্হি নামাহং, আৱুসো, অপ্পমত্তিকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা অপুট্ঠো পটিজানিস্সামি. কিং পনাহং এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা পুট্ঠো নপটিজানিস্সামী’তি? সো এৱমাহ – ‘ইমঞ্হি নাম ত্ৱং, আৱুসো, অপ্পমত্তিকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা অপুট্ঠো নপটিজানিস্সসি, কিং পন ত্ৱং এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিত্ৱা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা পুট্ঠো [অপুট্ঠো (স্যা. কং. ক.)] পটিজানিস্সসি? ইঙ্ঘাযস্মা সাধুকমেৱ জানাহি যদি সৰসি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি. সো এৱমাহ – ‘সৰামি খো অহং, আৱুসো, এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা. দৱা মে এতং ৱুত্তং, ৰৱা মে এতং ৱুত্তং – নাহং তং সৰামি এৱৰূপিং গৰুকং আপত্তিং আপজ্জিতা পাৰাজিকং ৱা পাৰাজিকসামন্তং ৱা’তি. এৱং খো, আনন্দ, তস্সপাপিযসিকা হোতি, এৱঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকৰণানং ৱূপসমো হোতি যদিদং – তস্সপাপিযসিকায.

৫৩. ‘‘কথঞ্চানন্দ, তিণৱত্থাৰকো হোতি? ইধানন্দ, ভিক্খূনং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৱিৱাদাপন্নানং ৱিহৰতং বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপৰিক্কন্তং. তেহানন্দ, ভিক্খূহি সব্বেহেৱ সমগ্গেহি সন্নিপতিতব্বং. সন্নিপতিত্ৱা একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং ব্যত্তেন [ব্যত্ততৰেন (সী. পী. ক.)] ভিক্খুনা উট্ঠাযাসনা একংসং চীৱৰং কত্ৱা অঞ্জলিং পণামেত্ৱা সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইদং অম্হাকং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৱিৱাদাপন্নানং ৱিহৰতং বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং যা চেৱ ইমেসং আযস্মন্তানং আপত্তি যা চ অত্তনো আপত্তি, ইমেসঞ্চেৱ আযস্মন্তানং অত্থায অত্তনো চ অত্থায, সঙ্ঘমজ্ঝে তিণৱত্থাৰকেন দেসেয্যং, ঠপেত্ৱা থুল্লৱজ্জং ঠপেত্ৱা গিহিপটিসংযুত্ত’’’ন্তি.

‘‘অথাপৰেসং একতোপক্খিকানং ভিক্খূনং ব্যত্তেন ভিক্খুনা উট্ঠাযাসনা একংসং চীৱৰং কত্ৱা অঞ্জলিং পণামেত্ৱা সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইদং অম্হাকং ভণ্ডনজাতানং কলহজাতানং ৱিৱাদাপন্নানং ৱিহৰতং বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপৰিক্কন্তং. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, অহং যা চেৱ ইমেসং আযস্মন্তানং আপত্তি যা চ অত্তনো আপত্তি, ইমেসঞ্চেৱ আযস্মন্তানং অত্থায অত্তনো চ অত্থায, সঙ্ঘমজ্ঝে তিণৱত্থাৰকেন দেসেয্যং, ঠপেত্ৱা থুল্লৱজ্জং ঠপেত্ৱা গিহিপটিসংযুত্ত’’’ন্তি.

‘‘এৱং খো, আনন্দ, তিণৱত্থাৰকো হোতি, এৱঞ্চ পনিধেকচ্চানং অধিকৰণানং ৱূপসমো হোতি যদিদং – তিণৱত্থাৰকেন.

৫৪. ‘‘ছযিমে, আনন্দ, ধম্মা সাৰণীযা পিযকৰণা গৰুকৰণা সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্তন্তি. কতমে ছ? ইধানন্দ, ভিক্খুনো মেত্তং কাযকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সব্ৰহ্মচাৰীসু আৱি চেৱ ৰহো চ. অযম্পি ধম্মো সাৰণীযো পিযকৰণো গৰুকৰণো সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্ততি.

‘‘পুন চপৰং, আনন্দ, ভিক্খুনো মেত্তং ৱচীকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সব্ৰহ্মচাৰীসু আৱি চেৱ ৰহো চ. অযম্পি ধম্মো সাৰণীযো পিযকৰণো গৰুকৰণো সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্ততি.

‘‘পুন চপৰং, আনন্দ, ভিক্খুনো মেত্তং মনোকম্মং পচ্চুপট্ঠিতং হোতি সব্ৰহ্মচাৰীসু আৱি চেৱ ৰহো চ. অযম্পি ধম্মো সাৰণীযো পিযকৰণো গৰুকৰণো সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্ততি.

‘‘পুন চপৰং, আনন্দ, ভিক্খু – যে তে লাভা ধম্মিকা ধম্মলদ্ধা অন্তমসো পত্তপৰিযাপন্নমত্তম্পি তথাৰূপেহি লাভেহি – অপটিৱিভত্তভোগী হোতি, সীলৱন্তেহি সব্ৰহ্মচাৰীহি সাধাৰণভোগী. অযম্পি ধম্মো সাৰণীযো পিযকৰণো গৰুকৰণো সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্ততি.

‘‘পুন চপৰং, আনন্দ, ভিক্খু – যানি তানি সীলানি অখণ্ডানি অচ্ছিদ্দানি অসবলানি অকম্মাসানি ভুজিস্সানি ৱিঞ্ঞুপ্পসত্থানি অপৰামট্ঠানি সমাধিসংৱত্তনিকানি তথাৰূপেসু সীলেসু – সীলসামঞ্ঞগতো ৱিহৰতি সব্ৰহ্মচাৰীহি আৱি চেৱ ৰহো চ. অযম্পি ধম্মো সাৰণীযো পিযকৰণো গৰুকৰণো সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্ততি.

‘‘পুন চপৰং, আনন্দ, ভিক্খু – যাযং দিট্ঠি অৰিযা নিয্যানিকা নিয্যাতি তক্কৰস্স সম্মা দুক্খক্খযা তথাৰূপায দিট্ঠিযা – দিট্ঠিসামঞ্ঞগতো ৱিহৰতি সব্ৰহ্মচাৰীহি আৱি চেৱ ৰহো চ. অযম্পি ধম্মো সাৰণীযো পিযকৰণো গৰুকৰণো সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্ততি. ইমে খো, আনন্দ, ছ সাৰণীযা ধম্মা পিযকৰণা গৰুকৰণা সঙ্গহায অৱিৱাদায সামগ্গিযা একীভাৱায সংৱত্তন্তি.

‘‘ইমে চে তুম্হে, আনন্দ, ছ সাৰণীযে ধম্মে সমাদায ৱত্তেয্যাথ, পস্সথ নো তুম্হে, আনন্দ, তং ৱচনপথং অণুং ৱা থূলং ৱা যং তুম্হে নাধিৱাসেয্যাথা’’তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘তস্মাতিহানন্দ, ইমে ছ সাৰণীযে ধম্মে সমাদায ৱত্তথ. তং ৱো ভৱিস্সতি দীঘৰত্তং হিতায সুখাযা’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনো আযস্মা আনন্দো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দীতি.

সামগামসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.