১০. চূড়পুণ্ণমসুত্তং

৯১. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি পুব্বাৰামে মিগাৰমাতুপাসাদে. তেন খো পন সমযেন ভগৱা তদহুপোসথে পন্নৰসে পুণ্ণায পুণ্ণমায ৰত্তিযা ভিক্খুসঙ্ঘপৰিৱুতো অব্ভোকাসে নিসিন্নো হোতি. অথ খো ভগৱা তুণ্হীভূতং তুণ্হীভূতং ভিক্খুসঙ্ঘং অনুৱিলোকেত্ৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘জানেয্য নু খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসং – ‘অসপ্পুৰিসো অযং ভৱ’’’ন্তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে; অট্ঠানমেতং, ভিক্খৱে, অনৱকাসো যং অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসং জানেয্য – ‘অসপ্পুৰিসো অযং ভৱ’ন্তি. জানেয্য পন, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসং – ‘সপ্পুৰিসো অযং ভৱ’’’ন্তি? ‘‘নো হেতং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে; এতম্পি খো, ভিক্খৱে, অট্ঠানং অনৱকাসো যং অসপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসং জানেয্য – ‘সপ্পুৰিসো অযং ভৱ’ন্তি. অসপ্পুৰিসো, ভিক্খৱে, অস্সদ্ধম্মসমন্নাগতো হোতি, অসপ্পুৰিসভত্তি [অসপ্পুৰিসভত্তী (সব্বত্থ)] হোতি, অসপ্পুৰিসচিন্তী হোতি, অসপ্পুৰিসমন্তী হোতি, অসপ্পুৰিসৱাচো হোতি, অসপ্পুৰিসকম্মন্তো হোতি, অসপ্পুৰিসদিট্ঠি [অসপ্পুৰিসদিট্ঠী (সব্বত্থ)] হোতি; অসপ্পুৰিসদানং দেতি’’.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অস্সদ্ধম্মসমন্নাগতো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অস্সদ্ধো হোতি, অহিৰিকো হোতি, অনোত্তপ্পী হোতি, অপ্পস্সুতো হোতি, কুসীতো হোতি, মুট্ঠস্সতি হোতি, দুপ্পঞ্ঞো হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অস্সদ্ধম্মসমন্নাগতো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসভত্তি হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসস্স যে তে সমণব্ৰাহ্মণা অস্সদ্ধা অহিৰিকা অনোত্তপ্পিনো অপ্পস্সুতা কুসীতা মুট্ঠস্সতিনো দুপ্পঞ্ঞা ত্যাস্স মিত্তা হোন্তি তে সহাযা. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসভত্তি হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসচিন্তী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অত্তব্যাবাধাযপি চেতেতি, পৰব্যাবাধাযপি চেতেতি, উভযব্যাবাধাযপি চেতেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসচিন্তী হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসমন্তী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অত্তব্যাবাধাযপি মন্তেতি, পৰব্যাবাধাযপি মন্তেতি, উভযব্যাবাধাযপি মন্তেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসমন্তী হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসৱাচো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো মুসাৱাদী হোতি, পিসুণৱাচো হোতি, ফৰুসৱাচো হোতি, সম্ফপ্পলাপী হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসৱাচো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসকম্মন্তো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো পাণাতিপাতী হোতি, অদিন্নাদাযী হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰী হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসকম্মন্তো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসদিট্ঠি হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো এৱংদিট্ঠি [এৱংদিট্ঠী (সী. পী.), এৱংদিট্ঠিকো (স্যা. কং.)] হোতি – ‘নত্থি দিন্নং, নত্থি যিট্ঠং, নত্থি হুতং, নত্থি সুকতদুক্কটানং [সুক্কটদুক্কটানং (সী. পী.)] কম্মানং ফলং ৱিপাকো, নত্থি অযং লোকো, নত্থি পৰো লোকো, নত্থি মাতা, নত্থি পিতা, নত্থি সত্তা ওপপাতিকা, নত্থি লোকে সমণব্ৰাহ্মণা সম্মগ্গতা [সমগ্গতা (ক.)] সম্মাপটিপন্না, যে ইমঞ্চ লোকং পৰঞ্চ লোকং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেন্তী’তি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসদিট্ঠি হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসদানং দেতি? ইধ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসক্কচ্চং দানং দেতি, অসহত্থা দানং দেতি, অচিত্তীকত্ৱা দানং দেতি, অপৱিট্ঠং দানং দেতি অনাগমনদিট্ঠিকো দানং দেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসদানং দেতি.

‘‘সো, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসো এৱং অস্সদ্ধম্মসমন্নাগতো, এৱং অসপ্পুৰিসভত্তি, এৱং অসপ্পুৰিসচিন্তী, এৱং অসপ্পুৰিসমন্তী, এৱং অসপ্পুৰিসৱাচো, এৱং অসপ্পুৰিসকম্মন্তো, এৱং অসপ্পুৰিসদিট্ঠি; এৱং অসপ্পুৰিসদানং দত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা যা অসপ্পুৰিসানং গতি তত্থ উপপজ্জতি. কা চ, ভিক্খৱে, অসপ্পুৰিসানং গতি? নিৰযো ৱা তিৰচ্ছানযোনি ৱা.

৯২. ‘‘জানেয্য নু খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসং – ‘সপ্পুৰিসো অযং ভৱ’’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে; ঠানমেতং, ভিক্খৱে, ৱিজ্জতি যং সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসং জানেয্য – ‘সপ্পুৰিসো অযং ভৱ’ন্তি. জানেয্য পন, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসং – ‘অসপ্পুৰিসো অযং ভৱ’’’ন্তি? ‘‘এৱং, ভন্তে’’. ‘‘সাধু, ভিক্খৱে; এতম্পি খো, ভিক্খৱে, ঠানং ৱিজ্জতি যং সপ্পুৰিসো অসপ্পুৰিসং জানেয্য – ‘অসপ্পুৰিসো অযং ভৱ’ন্তি. সপ্পুৰিসো, ভিক্খৱে, সদ্ধম্মসমন্নাগতো হোতি, সপ্পুৰিসভত্তি হোতি, সপ্পুৰিসচিন্তী হোতি, সপ্পুৰিসমন্তী হোতি, সপ্পুৰিসৱাচো হোতি, সপ্পুৰিসকম্মন্তো হোতি, সপ্পুৰিসদিট্ঠি হোতি; সপ্পুৰিসদানং দেতি’’.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সদ্ধম্মসমন্নাগতো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সদ্ধো হোতি, হিৰিমা হোতি, ওত্তপ্পী হোতি, বহুস্সুতো হোতি, আৰদ্ধৱীৰিযো হোতি, উপট্ঠিতস্সতি হোতি, পঞ্ঞৱা হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সদ্ধম্মসমন্নাগতো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসভত্তি হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসস্স যে তে সমণব্ৰাহ্মণা সদ্ধা হিৰিমন্তো ওত্তপ্পিনো বহুস্সুতা আৰদ্ধৱীৰিযা উপট্ঠিতস্সতিনো পঞ্ঞৱন্তো ত্যাস্স মিত্তা হোন্তি, তে সহাযা. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসভত্তি হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসচিন্তী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো নেৱত্তব্যাবাধায চেতেতি, ন পৰব্যাবাধায চেতেতি, ন উভযব্যাবাধায চেতেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসচিন্তী হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসমন্তী হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো নেৱত্তব্যাবাধায মন্তেতি, ন পৰব্যাবাধায মন্তেতি, ন উভযব্যাবাধায মন্তেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসমন্তী হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসৱাচো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসৱাচো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসকম্মন্তো হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসকম্মন্তো হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসদিট্ঠি হোতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো এৱংদিট্ঠি হোতি – ‘অত্থি দিন্নং, অত্থি যিট্ঠং, অত্থি হুতং, অত্থি সুকতদুক্কটানং কম্মানং ফলং ৱিপাকো, অত্থি অযং লোকো, অত্থি পৰো লোকো, অত্থি মাতা, অত্থি পিতা, অত্থি সত্তা ওপপাতিকা, অত্থি লোকে সমণব্ৰাহ্মণা সম্মগ্গতা সম্মাপটিপন্না যে ইমঞ্চ লোকং পৰঞ্চ লোকং সযং অভিঞ্ঞা সচ্ছিকত্ৱা পৱেদেন্তী’তি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসদিট্ঠি হোতি.

‘‘কথঞ্চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসদানং দেতি? ইধ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সক্কচ্চং দানং দেতি, সহত্থা দানং দেতি, চিত্তীকত্ৱা দানং দেতি, অনপৱিট্ঠং দানং দেতি, আগমনদিট্ঠিকো দানং দেতি. এৱং খো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো সপ্পুৰিসদানং দেতি.

‘‘সো, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসো এৱং সদ্ধম্মসমন্নাগতো, এৱং সপ্পুৰিসভত্তি, এৱং সপ্পুৰিসচিন্তী, এৱং সপ্পুৰিসমন্তী, এৱং সপ্পুৰিসৱাচো, এৱং সপ্পুৰিসকম্মন্তো, এৱং সপ্পুৰিসদিট্ঠি; এৱং সপ্পুৰিসদানং দত্ৱা কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা যা সপ্পুৰিসানং গতি তত্থ উপপজ্জতি. কা চ, ভিক্খৱে, সপ্পুৰিসানং গতি? দেৱমহত্ততা ৱা মনুস্সমহত্ততা ৱা’’তি.

ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.

চূড়পুণ্ণমসুত্তং নিট্ঠিতং দসমং.

দেৱদহৱগ্গো নিট্ঠিতো পঠমো.