৬. মহাধম্মসমাদানসুত্তং
৪৭৩. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. তত্ৰ খো ভগৱা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ভিক্খৱো’’তি. ‘‘ভদন্তে’’তি তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ – ‘‘যেভুয্যেন, ভিক্খৱে, সত্তা এৱংকামা এৱংছন্দা এৱংঅধিপ্পাযা – ‘অহো ৱত অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পৰিহাযেয্যুং, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢেয্যু’ন্তি. তেসং, ভিক্খৱে, সত্তানং এৱংকামানং এৱংছন্দানং এৱংঅধিপ্পাযানং অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি. তত্ৰ তুম্হে, ভিক্খৱে, কং হেতুং পচ্চেথা’’তি? ‘‘ভগৱংমূলকা নো, ভন্তে, ধম্মা, ভগৱংনেত্তিকা, ভগৱংপটিসৰণা. সাধু ৱত, ভন্তে, ভগৱন্তঞ্ঞেৱ পটিভাতু এতস্স ভাসিতস্স অত্থো; ভগৱতো সুত্ৱা ভিক্খূ ধাৰেস্সন্তী’’তি. ‘‘তেন হি, ভিক্খৱে, সুণাথ, সাধুকং মনসি কৰোথ, ভাসিস্সামী’’তি. ‘‘এৱং, ভন্তে’’তি খো তে ভিক্খূ ভগৱতো পচ্চস্সোসুং. ভগৱা এতদৱোচ –
৪৭৪. ‘‘ইধ, ভিক্খৱে, অস্সুতৱা পুথুজ্জনো, অৰিযানং অদস্সাৱী অৰিযধম্মস্স অকোৱিদো অৰিযধম্মে অৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং অদস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স অকোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে অৱিনীতো, সেৱিতব্বে ধম্মে ন জানাতি অসেৱিতব্বে ধম্মে ন জানাতি, ভজিতব্বে ধম্মে ন জানাতি অভজিতব্বে ধম্মে ন জানাতি. সো সেৱিতব্বে ধম্মে অজানন্তো অসেৱিতব্বে ধম্মে অজানন্তো, ভজিতব্বে ধম্মে অজানন্তো অভজিতব্বে ধম্মে অজানন্তো, অসেৱিতব্বে ধম্মে সেৱতি সেৱিতব্বে ধম্মে ন সেৱতি, অভজিতব্বে ধম্মে ভজতি ভজিতব্বে ধম্মে ন ভজতি. তস্স অসেৱিতব্বে ধম্মে সেৱতো সেৱিতব্বে ধম্মে অসেৱতো, অভজিতব্বে ধম্মে ভজতো ভজিতব্বে ধম্মে অভজতো অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং অৱিদ্দসুনো.
‘‘সুতৱা চ খো, ভিক্খৱে, অৰিযসাৱকো, অৰিযানং দস্সাৱী অৰিযধম্মস্স কোৱিদো অৰিযধম্মে সুৱিনীতো, সপ্পুৰিসানং দস্সাৱী সপ্পুৰিসধম্মস্স কোৱিদো সপ্পুৰিসধম্মে সুৱিনীতো, সেৱিতব্বে ধম্মে জানাতি অসেৱিতব্বে ধম্মে জানাতি, ভজিতব্বে ধম্মে জানাতি অভজিতব্বে ধম্মে জানাতি. সো সেৱিতব্বে ধম্মে জানন্তো অসেৱিতব্বে ধম্মে জানন্তো, ভজিতব্বে ধম্মে জানন্তো অভজিতব্বে ধম্মে জানন্তো, অসেৱিতব্বে ধম্মে ন সেৱতি সেৱিতব্বে ধম্মে সেৱতি, অভজিতব্বে ধম্মে ন ভজতি ভজিতব্বে ধম্মে ভজতি. তস্স অসেৱিতব্বে ধম্মে অসেৱতো সেৱিতব্বে ধম্মে সেৱতো, অভজিতব্বে ধম্মে অভজতো ভজিতব্বে ধম্মে ভজতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং ৱিদ্দসুনো.
৪৭৫. ‘‘চত্তাৰিমানি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানানি. কতমানি চত্তাৰি? অত্থি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাকং; অত্থি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাকং; অত্থি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাকং; অত্থি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকং.
৪৭৬. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং [যদিদং (সী.)] ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাকং, তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাক’ন্তি. তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং সেৱতি, তং ন পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং সেৱতো, তং অপৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং অৱিদ্দসুনো.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাকং তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাক’ন্তি. তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং সেৱতি, তং ন পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং সেৱতো, তং অপৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং অৱিদ্দসুনো.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাকং, তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাক’ন্তি. তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং ন সেৱতি, তং পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং অসেৱতো, তং পৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং অৱিদ্দসুনো.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকং, তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং নপ্পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাক’ন্তি. তং অৱিদ্ৱা অৱিজ্জাগতো যথাভূতং অপ্পজানন্তো তং ন সেৱতি, তং পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং অসেৱতো, তং পৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং অৱিদ্দসুনো.
৪৭৭. ‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাকং তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাক’ন্তি. তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং ন সেৱতি, তং পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং অসেৱতো, তং পৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং ৱিদ্দসুনো.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাকং তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাক’ন্তি. তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং ন সেৱতি, তং পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং অসেৱতো, তং পৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং ৱিদ্দসুনো.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাকং তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাক’ন্তি. তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং সেৱতি, তং ন পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং সেৱতো, তং অপৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং ৱিদ্দসুনো.
‘‘তত্ৰ, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকং তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানাতি – ‘ইদং খো ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাক’ন্তি. তং ৱিদ্ৱা ৱিজ্জাগতো যথাভূতং পজানন্তো তং সেৱতি, তং ন পৰিৱজ্জেতি. তস্স তং সেৱতো, তং অপৰিৱজ্জযতো, অনিট্ঠা অকন্তা অমনাপা ধম্মা পৰিহাযন্তি, ইট্ঠা কন্তা মনাপা ধম্মা অভিৱড্ঢন্তি. তং কিস্স হেতু? এৱঞ্হেতং, ভিক্খৱে, হোতি যথা তং ৱিদ্দসুনো.
৪৭৮. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাকং? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পাণাতিপাতী হোতি, পাণাতিপাতপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অদিন্নাদাযী হোতি, অদিন্নাদানপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন কামেসু মিচ্ছাচাৰী হোতি, কামেসু মিচ্ছাচাৰপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন মুসাৱাদী হোতি, মুসাৱাদপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পিসুণৱাচো হোতি, পিসুণৱাচাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন ফৰুসৱাচো হোতি, ফৰুসৱাচাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপী হোতি, সম্ফপ্পলাপপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অভিজ্ঝালু হোতি, অভিজ্ঝাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন ব্যাপন্নচিত্তো হোতি, ব্যাপাদপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাকং.
৪৭৯. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাকং? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পাণাতিপাতী হোতি, পাণাতিপাতপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অদিন্নাদাযী হোতি, অদিন্নাদানপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন কামেসুমিচ্ছাচাৰী হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন মুসাৱাদী হোতি, মুসাৱাদপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পিসুণৱাচো হোতি, পিসুণৱাচাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন ফৰুসৱাচো হোতি, ফৰুসৱাচাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপী হোতি, সম্ফপ্পলাপপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অভিজ্ঝালু হোতি, অভিজ্ঝাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন ব্যাপন্নচিত্তো হোতি, ব্যাপাদপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন মিচ্ছাদিট্ঠি হোতি, মিচ্ছাদিট্ঠিপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা অপাযং দুগ্গতিং ৱিনিপাতং নিৰযং উপপজ্জতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাকং.
৪৮০. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাকং? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, পাণাতিপাতা ৱেৰমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা ৱেৰমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা ৱেৰমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা ৱেৰমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, পিসুণায ৱাচায ৱেৰমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, ফৰুসায ৱাচায ৱেৰমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা ৱেৰমণীপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অনভিজ্ঝালু হোতি, অনভিজ্ঝাপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন অব্যাপন্নচিত্তো হোতি, অব্যাপাদপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি দুক্খেন সহাপি দোমনস্সেন সম্মাদিট্ঠি হোতি, সম্মাদিট্ঠিপচ্চযা চ দুক্খং দোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইদং ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাকং.
৪৮১. ‘‘কতমঞ্চ, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকং? ইধ, ভিক্খৱে, একচ্চো সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পাণাতিপাতা পটিৱিৰতো হোতি, পাণাতিপাতা ৱেৰমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অদিন্নাদানা পটিৱিৰতো হোতি, অদিন্নাদানা ৱেৰমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন কামেসুমিচ্ছাচাৰা পটিৱিৰতো হোতি, কামেসুমিচ্ছাচাৰা ৱেৰমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন মুসাৱাদা পটিৱিৰতো হোতি, মুসাৱাদা ৱেৰমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন পিসুণায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, পিসুণায ৱাচায ৱেৰমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন ফৰুসায ৱাচায পটিৱিৰতো হোতি, ফৰুসায ৱাচায ৱেৰমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন সম্ফপ্পলাপা পটিৱিৰতো হোতি, সম্ফপ্পলাপা ৱেৰমণীপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অনভিজ্ঝালু হোতি, অনভিজ্ঝাপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন অব্যাপন্নচিত্তো হোতি, অব্যাপাদপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি; সহাপি সুখেন সহাপি সোমনস্সেন সম্মাদিট্ঠি হোতি, সম্মাদিট্ঠিপচ্চযা চ সুখং সোমনস্সং পটিসংৱেদেতি. সো কাযস্স ভেদা পৰং মৰণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জতি. ইদং, ৱুচ্চতি, ভিক্খৱে, ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকং. ইমানি খো, ভিক্খৱে, চত্তাৰি ধম্মসমাদানানি.
৪৮২. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, তিত্তকালাবু ৱিসেন সংসট্ঠো. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য জীৱিতুকামো অমৰিতুকামো সুখকামো দুক্খপ্পটিকূলো. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘অম্ভো পুৰিস, অযং তিত্তকালাবু ৱিসেন সংসট্ঠো, সচে আকঙ্খসি পিৱ [পিপ (সী. পী.)]. তস্স তে পিৱতো [পিপতো (সী. পী.)] চেৱ নচ্ছাদেস্সতি ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা [পীত্ৱা (সী.)] চ পন মৰণং ৱা নিগচ্ছসি মৰণমত্তং ৱা দুক্খ’ন্তি. সো তং অপ্পটিসঙ্খায পিৱেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৱতো চেৱ নচ্ছাদেয্য ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা চ পন মৰণং ৱা নিগচ্ছেয্য মৰণমত্তং ৱা দুক্খং. তথূপমাহং, ভিক্খৱে, ইমং ধম্মসমাদানং ৱদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খঞ্চেৱ আযতিঞ্চ দুক্খৱিপাকং.
৪৮৩. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, আপানীযকংসো ৱণ্ণসম্পন্নো গন্ধসম্পন্নো ৰসসম্পন্নো. সো চ খো ৱিসেন সংসট্ঠো. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য জীৱিতুকামো অমৰিতুকামো সুখকামো দুক্খপ্পটিকূলো. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘অম্ভো পুৰিস, অযং আপানীযকংসো ৱণ্ণসম্পন্নো গন্ধসম্পন্নো ৰসসম্পন্নো. সো চ খো ৱিসেন সংসট্ঠো, সচে আকঙ্খসি পিৱ. তস্স তে পিৱতোহি [পিৱতোপি (ক.)] খো ছাদেস্সতি ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা চ পন মৰণং ৱা নিগচ্ছসি মৰণমত্তং ৱা দুক্খ’ন্তি. সো তং অপ্পটিসঙ্খায পিৱেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৱতোহি খো ছাদেয্য ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা চ পন মৰণং ৱা নিগচ্ছেয্য মৰণমত্তং ৱা দুক্খং. তথূপমাহং, ভিক্খৱে, ইমং ধম্মসমাদানং ৱদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখং আযতিং দুক্খৱিপাকং.
৪৮৪. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, পূতিমুত্তং নানাভেসজ্জেহি সংসট্ঠং. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য পণ্ডুকৰোগী. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘অম্ভো পুৰিস, ইদং পূতিমুত্তং নানাভেসজ্জেহি সংসট্ঠং, সচে আকঙ্খসি পিৱ. তস্স তে পিৱতোহি খো নচ্ছাদেস্সতি ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা চ পন সুখী ভৱিস্সসী’তি. সো তং পটিসঙ্খায পিৱেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৱতোহি খো নচ্ছাদেয্য ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা চ পন সুখী অস্স. তথূপমাহং, ভিক্খৱে, ইমং ধম্মসমাদানং ৱদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নদুক্খং আযতিং সুখৱিপাকং.
৪৮৫. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, দধি চ মধু চ সপ্পি চ ফাণিতঞ্চ একজ্ঝং সংসট্ঠং. অথ পুৰিসো আগচ্ছেয্য লোহিতপক্খন্দিকো. তমেনং এৱং ৱদেয্যুং – ‘অম্ভো পুৰিস, ইদং দধিং চ মধুং চ সপ্পিং চ ফাণিতঞ্চ একজ্ঝং সংসট্ঠং, সচে আকঙ্খসি পিৱ. তস্স তে পিৱতো চেৱ ছাদেস্সতি ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা চ পন সুখী ভৱিস্সসী’তি. সো তং পটিসঙ্খায পিৱেয্য, নপ্পটিনিস্সজ্জেয্য. তস্স তং পিৱতো চেৱ ছাদেয্য ৱণ্ণেনপি গন্ধেনপি ৰসেনপি, পিৱিত্ৱা চ পন সুখী অস্স. তথূপমাহং, ভিক্খৱে, ইমং ধম্মসমাদানং ৱদামি, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকং.
৪৮৬. ‘‘সেয্যথাপি, ভিক্খৱে, ৱস্সানং পচ্ছিমে মাসে সৰদসমযে ৱিদ্ধে ৱিগতৱলাহকে দেৱে আদিচ্চো নভং অব্ভুস্সক্কমানো সব্বং আকাসগতং তমগতং অভিৱিহচ্চ ভাসতে চ তপতে চ ৱিৰোচতে চ; এৱমেৱ খো, ভিক্খৱে, যমিদং ধম্মসমাদানং পচ্চুপ্পন্নসুখঞ্চেৱ আযতিঞ্চ সুখৱিপাকং তদঞ্ঞে পুথুসমণব্ৰাহ্মণপৰপ্পৱাদে অভিৱিহচ্চ ভাসতে চ তপতে চ ৱিৰোচতে চা’’তি.
ইদমৱোচ ভগৱা. অত্তমনা তে ভিক্খূ ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দুন্তি.
মহাধম্মসমাদানসুত্তং নিট্ঠিতং ছট্ঠং.