৪. ৰথৱিনীতসুত্তং
২৫২. এৱং মে সুতং – একং সমযং ভগৱা ৰাজগহে ৱিহৰতি ৱেড়ুৱনে কলন্দকনিৱাপে. অথ খো সম্বহুলা জাতিভূমকা ভিক্খূ জাতিভূমিযং ৱস্সংৱুট্ঠা যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নে খো তে ভিক্খূ ভগৱা এতদৱোচ –
‘‘কো নু খো, ভিক্খৱে, জাতিভূমিযং জাতিভূমকানং ভিক্খূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং এৱং সম্ভাৱিতো – ‘অত্তনা চ অপ্পিচ্ছো অপ্পিচ্ছকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ সন্তুট্ঠো সন্তুট্ঠিকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ পৱিৱিত্তো পৱিৱেককথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ অসংসট্ঠো অসংসগ্গকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ আৰদ্ধৱীৰিযো ৱীৰিযাৰম্ভকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ সীলসম্পন্নো সীলসম্পদাকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ সমাধিসম্পন্নো সমাধিসম্পদাকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ পঞ্ঞাসম্পন্নো পঞ্ঞাসম্পদাকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ ৱিমুত্তিসম্পন্নো ৱিমুত্তিসম্পদাকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পন্নো ৱিমুত্তিঞাণদস্সনসম্পদাকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, ওৱাদকো ৱিঞ্ঞাপকো সন্দস্সকো সমাদপকো সমুত্তেজকো সম্পহংসকো সব্ৰহ্মচাৰীন’’’ন্তি? ‘‘পুণ্ণো নাম, ভন্তে, আযস্মা মন্তাণিপুত্তো জাতিভূমিযং জাতিভূমকানং ভিক্খূনং সব্ৰহ্মচাৰীনং এৱং সম্ভাৱিতো – ‘অত্তনা চ অপ্পিচ্ছো অপ্পিচ্ছকথঞ্চ ভিক্খূনং কত্তা, অত্তনা চ সন্তুট্ঠো…পে… ওৱাদকো ৱিঞ্ঞাপকো সন্দস্সকো সমাদপকো সমুত্তেজকো সম্পহংসকো সব্ৰহ্মচাৰীন’’’ন্তি.
২৫৩. তেন খো পন সমযেন আযস্মা সাৰিপুত্তো ভগৱতো অৱিদূৰে নিসিন্নো হোতি. অথ খো আযস্মতো সাৰিপুত্তস্স এতদহোসি – ‘‘লাভা আযস্মতো পুণ্ণস্স মন্তাণিপুত্তস্স, সুলদ্ধলাভা আযস্মতো পুণ্ণস্স মন্তাণিপুত্তস্স, যস্স ৱিঞ্ঞূ সব্ৰহ্মচাৰী সত্থু সম্মুখা অনুমস্স অনুমস্স ৱণ্ণং ভাসন্তি, তঞ্চ সত্থা অব্ভনুমোদতি. অপ্পেৱ নাম মযম্পি কদাচি কৰহচি আযস্মতা পুণ্ণেন মন্তাণিপুত্তেন সদ্ধিং সমাগচ্ছেয্যাম [সমাগমং গচ্ছেয্য (ক.)], অপ্পেৱ নাম সিযা কোচিদেৱ কথাসল্লাপো’’তি.
২৫৪. অথ খো ভগৱা ৰাজগহে যথাভিৰন্তং ৱিহৰিত্ৱা যেন সাৱত্থি তেন চাৰিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন সাৱত্থি তদৱসৰি. তত্ৰ সুদং ভগৱা সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে. অস্সোসি খো আযস্মা পুণ্ণো মন্তাণিপুত্তো – ‘‘ভগৱা কিৰ সাৱত্থিং অনুপ্পত্তো; সাৱত্থিযং ৱিহৰতি জেতৱনে অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামে’’তি.
২৫৫. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো মন্তাণিপুত্তো সেনাসনং সংসামেত্ৱা পত্তচীৱৰমাদায যেন সাৱত্থি তেন চাৰিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চাৰিকং চৰমানো যেন সাৱত্থি জেতৱনং অনাথপিণ্ডিকস্স আৰামো যেন ভগৱা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো আযস্মন্তং পুণ্ণং মন্তাণিপুত্তং ভগৱা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো মন্তাণিপুত্তো ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা যেন অন্ধৱনং তেনুপসঙ্কমি দিৱাৱিহাৰায.
২৫৬. অথ খো অঞ্ঞতৰো ভিক্খু যেনাযস্মা সাৰিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘যস্স খো ত্ৱং, আৱুসো সাৰিপুত্ত, পুণ্ণস্স নাম ভিক্খুনো মন্তাণিপুত্তস্স অভিণ্হং কিত্তযমানো অহোসি, সো ভগৱতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো ভগৱতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৱা অনুমোদিত্ৱা উট্ঠাযাসনা ভগৱন্তং অভিৱাদেত্ৱা পদক্খিণং কত্ৱা যেন অন্ধৱনং তেন পক্কন্তো দিৱাৱিহাৰাযা’’তি.
অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো তৰমানৰূপো নিসীদনং আদায আযস্মন্তং পুণ্ণং মন্তাণিপুত্তং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধি সীসানুলোকী. অথ খো আযস্মা পুণ্ণো মন্তাণিপুত্তো অন্ধৱনং অজ্ঝোগাহেত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে দিৱাৱিহাৰং নিসীদি. আযস্মাপি খো সাৰিপুত্তো অন্ধৱনং অজ্ঝোগাহেত্ৱা অঞ্ঞতৰস্মিং ৰুক্খমূলে দিৱাৱিহাৰং নিসীদি.
অথ খো আযস্মা সাৰিপুত্তো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৱুট্ঠিতো যেনাযস্মা পুণ্ণো মন্তাণিপুত্তো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৱা আযস্মতা পুণ্ণেন মন্তাণিপুত্তেন সদ্ধিং সম্মোদি. সম্মোদনীযং কথং সাৰণীযং ৱীতিসাৰেত্ৱা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং পুণ্ণং মন্তাণিপুত্তং এতদৱোচ –
২৫৭. ‘‘ভগৱতি নো, আৱুসো, ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘এৱমাৱুসো’’তি.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, সীলৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং পনাৱুসো, চিত্তৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, দিট্ঠিৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং পনাৱুসো, কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং পনাৱুসো, পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘‘কিং নু খো, আৱুসো, সীলৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি. ‘কিং পনাৱুসো, চিত্তৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি. ‘কিং নু খো, আৱুসো, দিট্ঠিৱিসুদ্ধত্থং…পে… কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধত্থং…পে… মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থং…পে… পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থং…পে… কিং নু খো, আৱুসো, ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থং ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং আৱুসো’তি ৱদেসি. কিমত্থং চৰহাৱুসো, ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি? ‘‘অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থং খো, আৱুসো, ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, সীলৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং পনাৱুসো, চিত্তৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, দিট্ঠিৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং পনাৱুসো কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং পনাৱুসো, পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং নু খো, আৱুসো, ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘কিং পনাৱুসো, অঞ্ঞত্ৰ ইমেহি ধম্মেহি অনুপাদাপৰিনিব্বান’’ন্তি?
‘‘নো হিদং, আৱুসো’’.
‘‘‘কিং নু খো, আৱুসো, সীলৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি. ‘কিং পনাৱুসো, চিত্তৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি. ‘কিং নু খো, আৱুসো, দিট্ঠিৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’ন্তি…পে… কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধি… মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি… পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি… ‘কিং নু খো, আৱুসো, ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি অনুপাদাপৰিনিব্বান’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি. ‘কিং পনাৱুসো, অঞ্ঞত্ৰ ইমেহি ধম্মেহি অনুপাদাপৰিনিব্বান’ন্তি ইতি পুট্ঠো সমানো ‘নো হিদং, আৱুসো’তি ৱদেসি. যথাকথং পনাৱুসো, ইমস্স ভাসিতস্স অত্থো দট্ঠব্বো’’তি?
২৫৮. ‘‘সীলৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসো, ভগৱা অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য, সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য [পঞ্ঞাপেস্স (সী. স্যা.) এৱমঞ্ঞত্থপি]. চিত্তৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসো, ভগৱা অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য, সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য. দিট্ঠিৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসো, ভগৱা অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য, সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য. কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসো, ভগৱা অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য, সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য. মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসো, ভগৱা অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য, সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য. পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসো, ভগৱা অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য, সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য. ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধিং চে, আৱুসো, ভগৱা অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য, সউপাদানংযেৱ সমানং অনুপাদাপৰিনিব্বানং পঞ্ঞপেয্য. অঞ্ঞত্ৰ চে, আৱুসো, ইমেহি ধম্মেহি অনুপাদাপৰিনিব্বানং অভৱিস্স, পুথুজ্জনো পৰিনিব্বাযেয্য. পুথুজ্জনো হি, আৱুসো, অঞ্ঞত্ৰ ইমেহি ধম্মেহি. তেন হাৱুসো, উপমং তে কৰিস্সামি; উপমাযপিধেকচ্চে ৱিঞ্ঞূ পুৰিসা ভাসিতস্স অত্থং আজানন্তি.
২৫৯. ‘‘সেয্যথাপি, আৱুসো, ৰঞ্ঞো পসেনদিস্স কোসলস্স সাৱত্থিযং পটিৱসন্তস্স সাকেতে কিঞ্চিদেৱ অচ্চাযিকং কৰণীযং উপ্পজ্জেয্য. তস্স অন্তৰা চ সাৱত্থিং অন্তৰা চ সাকেতং সত্ত ৰথৱিনীতানি উপট্ঠপেয্যুং. অথ খো, আৱুসো, ৰাজা পসেনদি কোসলো সাৱত্থিযা নিক্খমিত্ৱা অন্তেপুৰদ্ৱাৰা পঠমং ৰথৱিনীতং অভিৰুহেয্য, পঠমেন ৰথৱিনীতেন দুতিযং ৰথৱিনীতং পাপুণেয্য, পঠমং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জেয্য দুতিযং ৰথৱিনীতং অভিৰুহেয্য. দুতিযেন ৰথৱিনীতেন ততিযং ৰথৱিনীতং পাপুণেয্য, দুতিযং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জেয্য, ততিযং ৰথৱিনীতং অভিৰুহেয্য. ততিযেন ৰথৱিনীতেন চতুত্থং ৰথৱিনীতং পাপুণেয্য, ততিযং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জেয্য, চতুত্থং ৰথৱিনীতং অভিৰুহেয্য. চতুত্থেন ৰথৱিনীতেন পঞ্চমং ৰথৱিনীতং পাপুণেয্য, চতুত্থং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জেয্য, পঞ্চমং ৰথৱিনীতং অভিৰুহেয্য. পঞ্চমেন ৰথৱিনীতেন ছট্ঠং ৰথৱিনীতং পাপুণেয্য, পঞ্চমং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জেয্য, ছট্ঠং ৰথৱিনীতং অভিৰুহেয্য. ছট্ঠেন ৰথৱিনীতেন সত্তমং ৰথৱিনীতং পাপুণেয্য, ছট্ঠং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জেয্য, সত্তমং ৰথৱিনীতং অভিৰুহেয্য. সত্তমেন ৰথৱিনীতেন সাকেতং অনুপাপুণেয্য অন্তেপুৰদ্ৱাৰং. তমেনং অন্তেপুৰদ্ৱাৰগতং সমানং মিত্তামচ্চা ঞাতিসালোহিতা এৱং পুচ্ছেয্যুং – ‘ইমিনা ত্ৱং, মহাৰাজ, ৰথৱিনীতেন সাৱত্থিযা সাকেতং অনুপ্পত্তো অন্তেপুৰদ্ৱাৰ’ন্তি? কথং ব্যাকৰমানো নু খো, আৱুসো, ৰাজা পসেনদি কোসলো সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্যা’’তি?
‘‘এৱং ব্যাকৰমানো খো, আৱুসো, ৰাজা পসেনদি কোসলো সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্য – ‘ইধ মে সাৱত্থিযং পটিৱসন্তস্স সাকেতে কিঞ্চিদেৱ অচ্চাযিকং কৰণীযং উপ্পজ্জি [উপ্পজ্জতি (ক.)]. তস্স মে অন্তৰা চ সাৱত্থিং অন্তৰা চ সাকেতং সত্ত ৰথৱিনীতানি উপট্ঠপেসুং. অথ খ্ৱাহং সাৱত্থিযা নিক্খমিত্ৱা অন্তেপুৰদ্ৱাৰা পঠমং ৰথৱিনীতং অভিৰুহিং. পঠমেন ৰথৱিনীতেন দুতিযং ৰথৱিনীতং পাপুণিং, পঠমং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জিং দুতিযং ৰথৱিনীতং অভিৰুহিং. দুতিযেন ৰথৱিনীতেন ততিযং ৰথৱিনীতং পাপুণিং, দুতিযং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জিং, ততিযং ৰথৱিনীতং অভিৰুহিং. ততিযেন ৰথৱিনীতেন চতুত্থং ৰথৱিনীতং পাপুণিং, ততিযং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জিং, চতুত্থং ৰথৱিনীতং অভিৰুহিং. চতুত্থেন ৰথৱিনীতেন পঞ্চমং ৰথৱিনীতং পাপুণিং, চতুত্থং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জিং, পঞ্চমং ৰথৱিনীতং অভিৰুহিং. পঞ্চমেন ৰথৱিনীতেন ছট্ঠং ৰথৱিনীতং পাপুণিং, পঞ্চমং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জিং, ছট্ঠং ৰথৱিনীতং অভিৰুহিং. ছট্ঠেন ৰথৱিনীতেন সত্তমং ৰথৱিনীতং পাপুণিং, ছট্ঠং ৰথৱিনীতং ৱিস্সজ্জিং, সত্তমং ৰথৱিনীতং অভিৰুহিং. সত্তমেন ৰথৱিনীতেন সাকেতং অনুপ্পত্তো অন্তেপুৰদ্ৱাৰ’ন্তি. এৱং ব্যাকৰমানো খো, আৱুসো, ৰাজা পসেনদি কোসলো সম্মা ব্যাকৰমানো ব্যাকৰেয্যা’’তি.
‘‘এৱমেৱ খো, আৱুসো, সীলৱিসুদ্ধি যাৱদেৱ চিত্তৱিসুদ্ধত্থা, চিত্তৱিসুদ্ধি যাৱদেৱ দিট্ঠিৱিসুদ্ধত্থা, দিট্ঠিৱিসুদ্ধি যাৱদেৱ কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধত্থা, কঙ্খাৱিতৰণৱিসুদ্ধি যাৱদেৱ মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থা, মগ্গামগ্গঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি যাৱদেৱ পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থা, পটিপদাঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি যাৱদেৱ ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধত্থা, ঞাণদস্সনৱিসুদ্ধি যাৱদেৱ অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থা. অনুপাদাপৰিনিব্বানত্থং খো, আৱুসো, ভগৱতি ব্ৰহ্মচৰিযং ৱুস্সতী’’তি.
২৬০. এৱং ৱুত্তে, আযস্মা সাৰিপুত্তো আযস্মন্তং পুণ্ণং মন্তাণিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কোনামো আযস্মা, কথঞ্চ পনাযস্মন্তং সব্ৰহ্মচাৰী জানন্তী’’তি? ‘‘পুণ্ণোতি খো মে, আৱুসো, নামং; মন্তাণিপুত্তোতি চ পন মং সব্ৰহ্মচাৰী জানন্তী’’তি. ‘‘অচ্ছৰিযং, আৱুসো, অব্ভুতং, আৱুসো! যথা তং সুতৱতা সাৱকেন সম্মদেৱ সত্থুসাসনং আজানন্তেন, এৱমেৱ আযস্মতা পুণ্ণেন মন্তাণিপুত্তেন গম্ভীৰা গম্ভীৰপঞ্হা অনুমস্স অনুমস্স ব্যাকতা. লাভা সব্ৰহ্মচাৰীনং, সুলদ্ধলাভা সব্ৰহ্মচাৰীনং, যে আযস্মন্তং পুণ্ণং মন্তাণিপুত্তং লভন্তি দস্সনায, লভন্তি পযিৰূপাসনায. চেলণ্ডুকেন [চেলণ্ডকেন (ক.), চেলণ্ডুপেকেন (?)] চেপি সব্ৰহ্মচাৰী আযস্মন্তং পুণ্ণং মন্তাণিপুত্তং মুদ্ধনা পৰিহৰন্তা লভেয্যুং দস্সনায, লভেয্যুং পযিৰূপাসনায, তেসম্পি লাভা তেসম্পি সুলদ্ধং, অম্হাকম্পি লাভা অম্হাকম্পি সুলদ্ধং, যে মযং আযস্মন্তং পুণ্ণং মন্তাণিপুত্তং লভাম দস্সনায, লভাম পযিৰূপাসনাযা’’তি.
এৱং ৱুত্তে, আযস্মা পুণ্ণো মন্তাণিপুত্তো আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং এতদৱোচ – ‘‘কো নামো আযস্মা, কথঞ্চ পনাযস্মন্তং সব্ৰহ্মচাৰী জানন্তী’’তি? ‘‘উপতিস্সোতি খো মে, আৱুসো, নামং; সাৰিপুত্তোতি চ পন মং সব্ৰহ্মচাৰী জানন্তী’’তি. ‘‘সত্থুকপ্পেন ৱত কিৰ, ভো [খো (ক.)], সাৱকেন সদ্ধিং মন্তযমানা ন জানিম্হ – ‘আযস্মা সাৰিপুত্তো’তি. সচে হি মযং জানেয্যাম ‘আযস্মা সাৰিপুত্তো’তি, এত্তকম্পি নো নপ্পটিভাসেয্য [নপ্পটিভেয্য (?)]. অচ্ছৰিযং, আৱুসো, অব্ভুতং, আৱুসো! যথা তং সুতৱতা সাৱকেন সম্মদেৱ সত্থুসাসনং আজানন্তেন, এৱমেৱ আযস্মতা সাৰিপুত্তেন গম্ভীৰা গম্ভীৰপঞ্হা অনুমস্স অনুমস্স পুচ্ছিতা. লাভা সব্ৰহ্মচাৰীনং সুলদ্ধলাভা সব্ৰহ্মচাৰীনং, যে আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং লভন্তি দস্সনায, লভন্তি পযিৰূপাসনায. চেলণ্ডুকেন চেপি সব্ৰহ্মচাৰী আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং মুদ্ধনা পৰিহৰন্তা লভেয্যুং দস্সনায, লভেয্যুং পযিৰূপাসনায, তেসম্পি লাভা তেসম্পি সুলদ্ধং, অম্হাকম্পি লাভা অম্হাকম্পি সুলদ্ধং, যে মযং আযস্মন্তং সাৰিপুত্তং লভাম দস্সনায, লভাম পযিৰূপাসনাযা’’তি.
ইতিহ তে উভোপি মহানাগা অঞ্ঞমঞ্ঞস্স সুভাসিতং সমনুমোদিংসূতি.
ৰথৱিনীতসুত্তং নিট্ঠিতং চতুত্থং.